نصرتجو
(
nosrat - ju
) ص . پ .
واو مجهول : كسى كه تلاش مىكند فتح و فيروزى را و جنگجو .
نصرتقرين
(
nosrat - qarin
) و
نصرتگستر
(
nosrat - gostar
) ص . پ .
فيروز و مظفر و منصور .
نصرى
(
nasri
) ص . پ . مأخوذ از تازى - فيروز و مظفر .
نصريون
(
nasriyyun
) ا . ع .
نام گروهى از تازيان .
نصع
(
nas '
) و (
nes '
) و (
nos '
) ا . ع . يك نوع جامه سخت سپيد و يا پوستى سپيد .
نصع
(
nesa '
) ا . ع . قطعهاى از پوست كه به روى وى مىنشينند و يا پوستى كه در مجلس شراب مىگسترانند .
نصف
(
nasf
) م . ع . نصفه نصفا ( از باب نصر ) : بنيمه رسيد . و نصف الشئ : بنيمه آن چيز رسيدم . و نصف النهار : بنيمه رسيد روز . و كذلك :
نصف الليل . و نصف الشئ : گرفت نيمه آن چيز را . و نصف القدح : نوشيد نيمه آن قدح را . و نصف المال بين الرجلين :
در ميان آن دو مرد به دو نيم تقسيم كرد آن مال را . و نصف القوم نصفا و نصافة و نصافة ( نيز از باب نصر ) : يك نيمه از آن قوم گرفت . و نصف النخل نصوفا ( نيز از باب نصر ) : سرخ شد بعض غورهء آن خرمابن و سبز ماند بعض آن . و نصف فلانا نصفا و نصافا و نصافا و نصافة و نصافة ( از باب نصر و ضرب ) :
خدمت كرد فلان را .
نصف
(
nasf
) و (
nesf
) و (
nosf
) ا . ع . نيم از هر چيزى و نيمه .
ج . انصاف ، و كسره افصح است . و قولهم :
و درهم و نصفه اى نصف مثله .
نصف
(
nasf
) و (
nesf
) و (
nosf
) و (
nasaf
) ا . ع . عدل و داد .
نصف
(
nesf
) ص . ع . رجل نصف : مردى كه از اواسط ناس باشد و در مؤنث و جمع نيز استعمال مىشود . يق :
امرأة نصف و رجال نصف و نساء نصف .
نصف
(
nesf
) ا . پ . مأخوذ از تازى - نيم و نيمه . و ميان . و نصف الليل :
ميان شب . و نصف النهار : ميان روز .
و نصف آخر : نيمه آخر . و در نصف راه :
در ميان راه و در بين سفر . و نصف كردن :
به دو نيم كردن .
نصف
(
nosf
) و (
nosof
) ع . ج .
نصف (
nasaf
) .
نصف
(
nasaf
) ا - ص . ع . زن ميانه سال و زن چهل و پنج و يا پنجاه ساله و مانند آن و زن پير . ج : انصاف . و نصف (
nosf
) و (
nosof
) . و مرد پنجاه ساله . ج :
انصاف و نصفون .
نصف
(
nasaf
) ع . ج . ناصف .
نصفان
(
nasf n
) ص . ع . اناء نصفان : خنور نيم پر .
نصفا نصف
(
nesf - nesf
) م ف .
پ . مأخوذ از تازى - دو نيمه برابر و مساوى .
و نصفا نصف كردن : به دو نيم برابر تقسيم كردن و از ميان قطع كردن . و نصفا نصف شدن : بميان رسيدن و به دو نيم شدن .
نصفة
(
nasafat
) ا . ع . عدل و داد .
نصف قطر
(
nesf - qotr
) ا . پ .
مأخوذ از تازى - نيم از دايره .
نصفون
(
nasafuna
) ع . ج .
نصف .
نصفه
(
nesfe
) ا - ص . پ .
مأخوذ از تازى - نيمه و نيم پر .
نصفى
(
nasf
) ص . ع . مؤنث نصفان . يق : قصعة نصفى : كاسهء نيم پر .
نصفى
(
nesfi
) ا . پ . مأخوذ از تازى - نوعى از جام شراب . و قسمى از اسطرلاب . و نقره پست . و پول قلب و پست .
و نوعى از آلات موسيقى .
نصل
(
nasl
) ا . ع . پيكان تير و پيكان نيزه . و تيغ بىقبضه . و كارد بىدسته . ج : انصل و نصال و نصول . و آنچه نو بيرون آمده باشد . و گياه بهمى . و سر با همه اجزاى آن . و تندى پس سر . و بلندى سر . و رشته از دوك برآمده . و درازى سر شتر و اسب .
نصل
(
nasl
) ص . ع . معول نصل : ميتين دسته برآمده .
نصل
(
nasl
) م . ع . نصلت السهم نصلا ( از باب نصر ) : برنشاندم بر آن تير پيكان را . و نصل الشئ من موضعه : برآمد آن چيز از محل خود . و نصل السهم فيه : بر نشست پيكان در آن .
و نصلته انا : برنشاندم پيكان را در آن ( لازم و متعدى ) . و نصل السهم : بيرون آمد پيكان . و نصل السهم ( ايضا ) : ثابت ماند پيكان و برنيامد . و نصل السنان نصولا . ر . نصول .
نصلان
(
nasl n
) ا . ع . پيكان تير و پيكان نيزه . و تيغ بىدسته .
نصلة
(
naslat
) ا . ع . تاج سر .
نصمة
(
nasmat
) ا . ع . صورتى كه مانند بت آن را پرستند .
نصناص
(
nasn s
) ص . ع .
حية نصناص : مار بسيار جنبنده .
نصنصة
(
nasnasat
) م . ع .
نصنصه نصنصة : جنبانيد آن را و بىآرام