تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3689

مساهمون:

ص٣٦٨٩
بانك و آواز و فرياد و اعلان و ندا كردن : اعلان كردن و اخبار نمودن و خبر دادن و فاش كردن و شايع نمودن و آواز كردن و خواندن . و حرف ندا : كلمه‌اى كه بدان كسى و يا چيزى را مىخوانند و مىطلبند .

ندا

(
ned
) و (
nod
) و

نداء

(
ned '
) و (
nod '
) ا . ع . دعا و آواز و فرياد و صدا ، و كسر النون اكثر من ضمها و المد فيهما اكثر من القصر .

نداء

(
ned '
) م . ع . نادى مناداة و نداء . ر . مناداة .

نداء

(
nod '
) ع . ج . ندأة (
noda'at
) و (
nod'at
) .

ندابة

(
nad bat
) م . ع . ندب الرجل ندابة ( از باب كرم ) : زيرك گرديد آن مرد .

ندأة

(
nad'at
) و (
nod'at
) ا . ع . مال بسيار . و سرخى ابر وقت غروب آفتاب و يا طلوع آن . و دايرهء آفتاب و هالهء ماه .

ندأة

(
nad'at
) و (
nod'at
) و (
noda'at
) ا . ع . آژفنداك و كمان رستم .

ندأة

(
nod'at
) ا . ع . خطى در گوشت كه مخالف رنك آن باشد . و بالاى ناف اسب . و درجة يعنى خرقه‌اى كه چند روز در كس ماده شتر گذارند و چشم آن را بسته خرقه را درآورند و بر بدن بچهء غير از بچه خود مالند تا بوى آن گيرد و چون ماده شتر اين بچه را ببويد بر وى مهربان گردد .

ندأة

(
noda't
) و (
noda'at
) ا . ع . پاره‌اى از گياه متفرق و پريشان . ج : نداء و ندء .

نداة

(
nad t
) ا . ع . اندرون ران اسب .

نداد

(
ned d
) م . ع . ندندا و نديدا و ندادا . ر . ند .

نداف

(
nadd f
) ا . پ مأخوذ از تازى - حلاج و پنبه‌زن كه بهين و بهينه نيز گويند .

نداف

(
nadd f
) ا . ع . حلاج و پنبه‌زن .

ندافى

(
nadd fi
) ا . پ . مأخوذ از تازى - حلاجى و پنبه‌زنى .

ندام

(
ned m
) ع . ج . نديم . و ج . نادم . و ج . نديمة . و ج . ندمان .

ندام

(
ned m
) م . ع . نادم منادمة و نداما . ر . منادمة .

ندام

(
nodd m
) ع . ج . نادم .

ندامة

(
nad mat
) م . ع . ندم على ما فعل ندما و ندامة ( از باب سمع ) : پشيمان شد از آنچه كرده بود .

ندامت

(
nad mat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - پشيمانى و افسوس و تأسف .

ندامى

(
nad m
) ع . ج . ندمانة .

ندامى

(
nad m
) و (
nod m
) ع . ج . ندمان .

نداوة

(
nad vat
) ا . ع . ترى زمين .

نداوت

(
nad vat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - نرى و نمناكى .

ندائد

(
nad 'ed
) ع . ج . نديدة .

ندب

(
nadb
) ا - ص . ع . مرد سبك در حاجت . و مرد زيرك و گرامى . و اسب روان . ج : ندوب .

ندب

(
nadb
) م . ع . ندبه الى الامر ندبا ( از باب نصر و ضرب ) : خواند آن را بكارى و برانگيخت بر آن كار و متوجه ساخت آن را بسوى آن كار . و ندب الميت : گريست بر آن مرده و برشمرد محاسن آن را . و ندبت المرأة ندبا : گريست آن زن بر مرده و برشمرد محاسن مرده را .

ندب

(
nadab
) ا . ع . تيراندازى . و آنچه در ميان گذارند چون در چيزى گرو بندند . و يق : رمينا ندبا اى رشقا : يعنى همه ماها يك دفعه بيك طرف تير انداختيم . و ندبنا يوم كذا : يعنى ابتداى تيراندازى ما آن روزست . و نيز ندب : نشان جراحت كه بر پوست باقى باشد . ج : انداب و ندوب .

ندب

(
nadab
) م . ع . ندب الجرح ندبا ( از باب سمع ) : سخت شد نشان آن زخم . و ندب الظهر ندبا و ندوبا و ندوبة : نشان زخم گرديد آن پشت .

ندب

(
nadab
) ا . پ . داو كشيدن بر هفت در بازى نرد .

ندباء

(
nodab '
) ع . ج . نادب . و ج . نديب .

ندبة

(
nadbat
) ا . ع . اسب و اشتر و مانند آن كه داراى سم و يا سپل باشند آنچه بر يك حالت نپايد . و نام زنى .

ندبة

(
nodbat
) ا . ع . گريه بر مرده و ذكر محاسن آن .

ندبة

(
nodbat
) ص . ع . عربى ندبة : عربى زبان‌آور .

ندبة

(
nodbat
) و (
nadbat
) ا . ع . نام زنى كه آن را ام خفاف نيز گويند و پسر آن خفاف نام كه صحابى است و معروف به ابن ندبة مىباشد .

ندبة

(
nadabat
) ا . ع . واحد ندب : يعنى يك نشان جراحت كه بر پوست باقى باشد .

ندبه

(
nodbe
) ا . پ . مأخوذ از تازى - گريه و شيون و زارى و گريه بر مرده و ذكر محاسن آن .

ندح

(
nadh
) م . ع . ندحه ندحا