تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3692

مساهمون:

ص٣٦٩٢
و رجل ند : مرد سخى و جوانمرد . و رجل ندى الكف : كذلك .

ندئ

(
nadi '
) ا . ع . كوماچ بر خاكستر نهاده . و گوشت بر آتش افكنده . و آژفنداك و كمان رستم . و سرخى ابر هنگام غروب و طلوع آفتاب .

ندى

(
nadiyy
) ا . ع . انجمن روز و انجمن ما دامى كه در وى مجتمع باشند .

ندى

(
naddiy
) ص . ع . هو ندى الكف : او سخى و جوانمردست . و هو ندى الصوت : او بلند آوازست .

نديان

(
nadyan
) ص . ع . شجر نديان : درخت نمناك .

نديب

(
nadib
) ص . ع . ظهر نديب : پشتى كه در وى نشان زخم باشد . و جرح نديب : زخمى كه از وى اثرى باقى بود .

ندية

(
nadeyat
) ص . ع . امرأة ندية : زن با سخاوت . و ارض ندية : زمين نمناك .

نديد

(
nadid
) ص . ع . مانند و همتا . ج : ندداء و انداد .

نديد

(
nadid
) م . ع . ندندا و نديدا . ر . ند .

نديدة

(
nadidat
) ص . ع . مؤنث نديد يعنى مانند و همتا . ج : ندائد .

نديف

(
nadif
) ص . ع . قطن نديف : پنبه زده .

نديم

(
nadim
) ص . ع . حريف شراب و هم‌نشين بزرگان . ج : ندام و ندماء ، و گاه نديم بر ندمان جمع بسته مىشود .

نديم

(
nadim
) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - مصاحب و هم‌نشين و هم‌پياله و هم سفره و وزير و مشاور .

نديمة

(
nadimat
) ص . ع . مؤنث نديم . ج : ندام .

نديمى

(
nadimi
) ا . پ . مأخوذ از تازى - مصاحبت و مجالست و هم‌نشينى و هم پيالگى .

نذارة

(
nez rat
) و (
noz rat
) ا . ع . ترس و بيم .

نذال

(
nozz l
) ع . ج . نذيل .

نذالة

(
naz lat
) م . ع . نذل نذالة و نذولة ( از باب كرم ) : كمينه و فرومايه گرديد .

نذخ

(
nazx
) م . ع . نذخ الحمار نذخا ( از باب فتح ) : سخت كوشش كرد آن خر .

نذر

(
nazr
) ا . ع . پيمان و وعد . و آنچه واجب گرداند بر خود و آنچه واجب گرداند بر خود به شرط چيزى . وديت وديت جراحت خواه خرد باشد و يا كلان . ج : نذور . و يق : لى عند فلان نذر اذا كان جرح واحد له ارش يعقله و يسده .

نذر

(
nazr
) م . ع . نذر القوم نذرا ( از باب نصر ) : ترسانيد آن قوم را از امور دشمن . و نذر على نفسه نذرا و نذورا : واجب گردانيد آن را بر خود . و كذا : نذر ماله و نذر لله سبحانه . و نذره ابوه : پدر وى او را خادم و يا قيم كليسيا گردانيد .

نذر

(
nazr
) ا . پ . مأخوذ از تازى - شرط و پيمان و آنچه شخص بر خود واجب گرداند از قبيل روزه و صدقه و جز آن و طعام فاتحه روح بزرگان . و آنچه از نقد و جنس كه پيش امرا و سلاطين در حين ملاقات گذرانند و نياز و آنچه براى مرشد و مردمان صاحب نفس هديه آورند و آنچه از نقد و جنس كه براى اماكن مشرفه فرستند . و نذر بستن : شرط و پيمان كردن . و نذر كردن : بر خود واجب كردن چيزى .

نذر

(
nazr
) و (
nozr
) و (
nozor
) م . ع . انذره بالامر انذارا و نذرا و نذرا و نذرا و نذيرا : آگاه ساخت و ترسانيد و بيم كرد او را در ابلاغ آن .

نذر

(
nozr
) ا . ع . پوست درخت مقل .

نذر

(
nazar
) م . ع . نذر بالشئ نذرا ( از باب سمع ) : دانست آن را پس پرهيز كرد .

نذر

(
nozor
) ا . ع . ترس و بيم . قوله تعالى :
فَكَيْفَ كانَ عَذابِي وَ نُذُرِ *
.

نذر

(
nozor
) ص . ع . ج . نذير .

نذر امام

(
nazr - em m
) ا . پ . چيزى كه براى حضرت امام حسن و حضرت امام حسين سلام اللّه عليهما نذر كنند .

نذرانه

(
nazr ne
) ا . پ . آنچه از نقد و جنس كه براى شكرانه احسان امرا و سلاطين پيشكش مىگذارند و هديه‌اى كه براى بزرگان تقديم مىكنند . و نوعى از ماليات .

نذر درگاه

(
nazr - dar - g h
) ا . پ . نذوراتى كه مسلمانان براى اماكن مقدسه مىفرستند .

نذرى

(
nozr
) ا . ع . ترس و بيم .

نذع

(
naz '
) م . ع . نذع نذعا ( از باب فتح ) : زهيد آب و برآمد خوى .

نذل

(
nazl
) ص . ع . فرومايه و ناكس . و خوار و حقير . ج : انذال و نذول .

نذلاء

(
nozal '
) ع . ج . نذيل .

نذور

(
nozur
) ا . ع . ج . نذر .

نذور

(
nozur
) م . ع . نذر نذرا
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3692 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )