نخفا ( از باب فتح و نصر ) : دميد آن بز .
و نيز نخف : عطسه كردن بز و سخت دم زدن آن و آواز كردن بينى آن چون آب بينى اندازد .
نخفة
(
naxfat
) و (
noxfat
) ا .
ع . زمين پست و هموار دور كوه .
نخكلون
(
naxkalun
) و
نخكله
(
naxkale
) ا . پ . مردم سخترو و پوست كلفت و بىشرم .
نخگلوى
(
naxgaluy
) ا . پ .
خنورى كه گردن آن تنگ باشد .
نخل
(
naxl
) ا . پ . مأخوذ از تازى - درخت . و درخت مانندى كه از موم و كاغذ و پارچه و جز آن سازند و داراى ساقه و شاخه و گل و ميوه باشد با كمال شباهت بدرخت طبيعى . و نخل تابوت و يا نخل ماتم : آرايشى كه بر تابوت مردگان سازند .
و درخت خرما و خرمابن كه مخ و بسك نيز گويند .
نخل
(
naxl
) ا . ع . خرمابن ، مذكر و مؤنث هر دو آيد . قوله تعالى :
أَعْجازُ نَخْلٍ مُنْقَعِرٍ
و
أَعْجازُ نَخْلٍ خاوِيَةٍ
. ج : نخيل . و نيز نخل : نوعى از زيور . و نام موضعى .
نخل
(
naxl
) م . ع . نخل السحاب الثلج و المطر نخلا ( از باب نصر ) : برف و باران ريخت آن ابر . و نخل فلان الدقيق : بيخت فلان آرد را .
و نخل الشئ : برگزيد بهترين آن چيز را .
نخلات
(
naxal t
) ع . ع نخلة .
نخلآرا
(
naxl - r
) ص . پ .
آرايش شده با خرمابنها .
نخلبن
(
naxl - bon
) ا . پ .
خرمابن .
نخلبند
(
naxl - band
) ا . پ .
كسى كه صورت درختان و ميوهها را از موم سازد . و باغبان .
نخلبندى
(
naxl - bandi
) ا . پ .
غرس و نشاندن درخت خرما .
نخلة
(
naxlat
) ا . ع . واحد نخل :
يعنى يك درخت خرمابن . ج : نخلات . و نخلة الشامية و نخلة اليمانية : نام دو رودبار بر يك شب از مكه معظمه . و نام پنج موضع ديگر . و ذو النخلة : لقب حضرت مسيح . و بطن نخلة : نام موضعى ميان مكه و طايف .
نخلستان
(
naxl - est n
) ا . پ .
جاى انبوه از خرمابنان و خرستان و مخستان و مغستان نيز گويند .
نخله
(
naxle
) ا . پ . مأخوذ از تازى - عصاى مسافر . و كفش و پاپوش .
و خرمابن . و نخلهء محمود : نام چند خرمابن در مكه معظمه . و نام نخلستانى .
نخم
(
naxm
) و (
naxam
) ا . پ .
پارچهء افراخته شده به روى چوب كه در عروسيها و جشنها نصب مىنمايند و بدان برميگيرند نقل و نبات و پولى را كه در ميان مردم نثار كرده مىشود .
نخم
(
n xm
) م . ع . نخم فلان نخما ( از باب نصر ) : سراييد و آواز خواند و نيكو سراييد فلان .
نخم
(
naxm
) و (
naxam
) م . ع .
نخم نخما و نخما ( از باب سمع ) :
آب بينى و دماغ و سينه انداخت .
نخم
(
naxam
) م . ع . نخم نخما ( از باب سمع ) : مانده گرديد و مانده گردانيد .
نخمة
(
naxmat
) ا . ع . حسن و زيبايى .
نخمة
(
naxmat
) و (
noxmat
) ا . ع . آب بينى و دماغ و سينه .
نخنخة
(
naxnaxat
) م . ع .
يكسو نمودن و دور كردن . و سخت رفتن و سير سخت كردن . و فرو خوابانيدن شتر را .
نخنوق
(
noxnuq
) ا . ع . كنگره پستى در گرداگرد چاه . و گوشه مانندى در اندرون چاه . ج : نخانيق .
نخو
(
naxu
) ا . پ . نام شهر معتبرى در قسمت جنوب شرقى تفليس .
نخوار
(
nexv r
) ا . ع . شريف متكبر و ترسوى سست . ج : نخاورة .
نخوبة
(
naxubat
) ا . ع .
كون و دبر .
نخوة
(
naxvat
) ا . ع . ناز و تكبر .
نخوة
(
naxvat
) م . ع . نخانخوة ( از باب نصر ) : ناز و فخر كرد و تكبر نمود .
و نخى ( مجهولا ) كذلك . و نخا فلانا :
ستود فلان را .
نخوت
(
nexvat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - تكبر و بزركمنشى و خودبينى و خودپرستى و تبختر و جاهطلبى .
نخوت پيشه
(
nexvat - pice
) ( ياى مجهول ) و
نخوت فروش
(
nexvat - faruc
) ( واو مجهول ) و
نخوت كده
(
nexvat - kade
) و
نخوتكش
(
nexvat - kac
) و
نخوتكيش
(
nexvat - kic
) و نخوت كيش (
nexvat - kic
) ( ياى مجهول ) ص . پ .
بزركمنش و متكبر و داراى تكبر و خودبين و خودپرست و طالب جاه و جلال .
نخود
(
naxud
) ( واو مجهول ) و (
naxod
) ا . پ . نوعى از حبوبات مأكول و لذيذ . و نخود قندى : نام نوعى از ميوه .
نخوداب
(
naxod - b
) ا . پ .
نوعى از پرهيزانه بيماران كه از گوشت بىچربى