مئكال
(
me'k l
) ا . ع . ابزارى كه بدان غذا خورند مانند چمچه و جز آن .
ميكال
(
mik l
) و
ميكائيل
(
mik 'il
) و
ميكائين
(
mik 'in
) ا .
ع . فرشتهاى كه روزى مخلوق را مىرساند و به فارسى بشتر و تشتر نيز گويند .
ميكده
(
may - kade
) ا . پ .
شرابخانه و مىخانه .
ميكع
(
mika '
) ع . ج . ميكعة .
ميكع
(
mika '
) ا . ع . مشك كلفت و محكم .
ميكعة
(
mika'at
) ا . ع . بزن و آهن آماج . ج : ميكع .
مئكلة
(
me'kalat
) ا . ع . كاسه اى كه سه كس را سير گرداند . و ديك خرد .
و هر چه در آن غذا خورند .
ميگ
(
mayk
) ا . پ . ملخ .
ميگر
(
may - gar
) ا . پ . سازنده مى .
مىگزد
(
meygazad
) و (
maygazad
) ا . پ . مجلس شرابخورى و مجلس عيش و جشن عروسى و عشرتگاه و مهمانى . و سرور و خرسندى و شادى . و مهمانخانهء پادشاهان و اميران .
ميگسار
(
may - gos r
) ا - ص .
پ . شرابخور .
ميگك
(
maygak
) ا . پ . ملخ و ملخ خرد و كوچك .
ميگندر
(
migandar
) و
مىگنده
(
migande
) ص . پ . بدبو و متعفن .
ميگو
(
maygu
) ا . پ . قسمى از خرچنك دريايى خرد و كوچك و جلنگ نيز گويند .
ميگون
(
may - gun
) ص . پ .
سرخ رنك و ياقوتى رنك و اسمر و شفاف و روشن .
ميل
(
mayl
) م . ع . مال اليه ميلا و ممالا و مميلا و تميالا و ميلانا و ميلولة ( از باب ضرب ) : برگرديد و خميد . و ماله : برگردانيد آن را و خمانيد آن را . و مال عن الطريق : خميد از راه و كج كرد راه را و ترك كرد آن را . و مال الحاكم فى حكمه : جور كرد حاكم در حكم و ستم نمود . و مال على القوم الدهر : رسانيد روزگار آن قوم را بحوائج خودشان . و مال الحائط : خميد و كج گرديد ديوار . و مال فى مشيه : خراميد و با تبختر رفت . و مال الغصن : كج گرديد شاخه درخت و باد بر آن وزيده آن را چپ و راست جنبانيد .
ميل
(
mayl
) ا . پ . مأخوذ از تازى - خواهش و آرزو و گراه و گراى و محبت و مهربانى و مهر و رغبت و اشتها و شهوت و توجه و اشتياق و شوق و عشق . و ميل داشتن :
آرزو داشتن و گراييدن و محبت داشتن و و عشق و شوق داشتن . و اشتها داشتن و شهوت داشتن . و ميل شمس : غروب آفتاب . و ميل كردن : اشتياق داشتن و عاشق شدن و رغبت كردن و خواهش كردن و آرزو كردن و گرايستن . و ميل كردن و يا ميل فرمودن : خوردن و آشاميدن .
ميل
(
mil
) ا . ع . مقدار درازى بصرار زمين . ج : اميال و ميول . و در نزد اهل هيأت : سه هزار ذراع . و نيز سه يك فرسخ يعنى هر سه ميل يك فرسخ . و نيز نشانهايى كه در راه مكه قرار دادهاند ميل هاشمى نامند بدان جهة كه بناى آنها از بنى هاشم است . و نيز ميل : مناره و هر نشانى كه در راه گذارند و مسافت اراضى متراخيه بىحد .
و ميل الجراحة : آهنى كه جراح در زخم فرو مىبرد . و ميل الكحل : ابزارى كه بدان سرمه مىكشند . ج . اميال . و ميل بدون الف و لام نام زنى .
ميل
(
mil
) ص . ع . ج . اميل .
ميل
(
mil
) ا . پ . مأخوذ از تازى - نشانى كه در راه جهة تعيين فرسخ و در ميدان جهة چوگان بازى نصب كنند . و سه يك فرسخ .
و محور چرخ و جز آن . و سبار جراحان . و ابزارى كه بدان سرمه در چشم كشند . و قلمى كه روى تخته و جزان بدان نقش كنند . و قلم تخته خاك .
و آهن تافتهاى كه بدان بينايى را از چشم باز مىدارند . و ميخ آهنى كه بر گنبد نصب كنند .
و چوب مدور و دراز و وزندارى كه پهلوانان بدان خود را ورزش دهند . و ميل كشيدن :
كور كردن و دور گردانيدن . و از پيش راندن .
و ميل فرش : سنگى كه بر كنار فرش يا رو فرشى مىگذارند تا باد آن را برنچيند . و بيشتر دانشمندان علم لغت كلمه ميل را در همه اين معانى مأخوذ از تازى مىدانند ولى من چنان گمان مىكنم كه جزين باشد .
ميل
(
mayal
) ا . ع . كجى در خلقت . يق : فى عنقه ميل . و كجى بنا .
ميل
(
mayal
) م . ع . ميل ميلا ( از باب سمع ) : كج گرديد در خلقت .
ميل
(
meyal
) ع . ج . ميلة .
مئل
(
ma'el
) ص . ع . مرد ستبر فربه .
ميل
(
mayyel
) ص . ع . رجل ميل : مرد بسيار مال . ج : مالة .
ميل
(
moyyal
) ع . ج . مايل .
مئل
(
me'all
) ص . ع . فرس مئل : اسب تيزرو .
ميلاء
(
mayl '
) ص . ع . مؤنث اميل : زن كج و خميده در خلقت .
ميلاء
(
mayl '
) ا . ع . نوعى از دستار