تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3610

مساهمون:

ص٣٦١٠
تنك . و خاكستر و خدرك كه از نان فرو ريزد . و زهر و زرداب و ريم و زردآب كه از لاش مرده پالايد .

مهل

(
mahal
) ا . ع . پيش آمدگى در خير و نيكويى . و اسلاف متقدمين مرد و به اين معنى اخير جمع ماهل است .

مهل

(
ma - hel
) پ . كلمه نهى از هليدن يعنى مگذار بيفتد و يا برود .

مهلب

(
mohallab
) ا . ع . نام شاعرى از تازيان .

مهلب

(
mohalleb
) ا . ع . نام چند روز در سختى سرماى زمستان .

مهلة

(
mahlat
) و (
mehlat
) و (
mohlat
) و (
mahalat
) ا . ع . ريم و زردابى كه از لاش مرده مىپالايد .

مهلة

(
mohlat
) ا . ع . رفق و تاخير در كار . و سكينه و آرامش و آهستگى و آمادگى . و قطران تنك و رقيق . و زمان . و اخذ على فلان المهلة : پيشى گرفت از فلان در سن و سال و يا در ادب .

مهلت

(
mohlat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - درنگى و آهستگى و فرصت و زمان و تأخير و توقف و مدارا .

مهلقا

(
mah - leq
) ص . پ . خوش صورت مانند ماه .

مهلك

(
mahlak
) و (
mahlek
) و (
mahlok
) م . ع . هلك هلاكا و هلوكا و مهلكا و مهلكا و مهلكا و مهلكة و تهلكة . ر . هلاك .

مهلك

(
mohlak
) ص . ع . نيست و نابود شده .

مهلك

(
mohlek
) ص . ع . ميراننده و هلاك كننده .

مهلك

(
mohlek
) ص . پ . مأخوذ از تازى - هلاك كننده و كشنده و قاتل و مفسد .

مهلكة

(
mahlakat
) و (
mahlekat
) و (
mahlokat
) ا . ع . مردگى و نيستى . و دشت و بيابان . ج : مهالك .

مهلكة

(
mahlakat
) و (
mahlekat
) و (
mahlokat
) م . ع . هلك هلاكا و هلوكا و مهلكا و مهلكة و مهلكة و مهلكة و تهلكة . ر . هلاك .

مهلكه

(
mahlake
) ا . پ . مأخوذ از تازى - جاى خطر و جاى هلاك .

مهلل

(
mohallal
) ص . ع . خميده و منحنى مانند ماه نو . و هلالى شكل .

مهلل

(
mohallal
) و

مهللة

(
mohallalat
) و (
mohallelat
) ص . ع . شتر لاغر و خميده و شتران لاغر و خميده .

مهلند

(
mahland
) ا . پ . تيغ و شمشير هندى .

مهلوب

(
mahlub
) ص . ع . بر كنده موى .

مهلوس

(
mahlus
) ص . ع . گرفتار بيمارى سل و لاغر . و رجل مهلوس العقل : مرد عقل رفته و بيهوش .

مهلوسة

(
mahlusat
) ص . ع . امرأة مهلوسة : زن لاغر كس كه گويا گوشت آن رنديده شده .

مهلهل

(
mohalhal
) ص . ع . جامهء تنك بافته شده . و شعر نيكو گفته شده .

مهلهل

(
mohalhel
) ص . ع . آنكه شعر نيكو و ظريف مىگويد .

مهلهل

(
mohalhel
) ا . ع . لقب يكى از شعراى تازى .

مهم

(
mohamm
) ص . ع . گرفتار اندوه و حزن و دلتنگى .

مهم

(
mohemm
) ص . ع . كار سخت . ج : مهام .

مهم

(
mohem
) و (
mohemm
) ص . پ . مأخوذ از تازى - كار بزرك و خطير و لازم و واجب .

مهما

(
mahm
) ع . كلمه‌ايست بمعنى چون و هر كجا و هر بار و هر چند بار و هر چند كه و هر بار كه و بعضى آن را اسم براى عود ضمير دانسته‌اند و بعضى حرف و بعضى ظرف زمان و آن را در سه موضع استعمال مىكنند يا در غير زمان با تضمن معنى شرط قوله تعالى :
مَهْما تَأْتِنا بِهِ مِنْ آيَةٍ لِتَسْحَرَنا بِها
. دويم در زمان و شرط و درين هنگام طرف فعل شرط باشد مانند و انك مهما تعط بطنك سؤله و فرجك نا لا منتهى الذم اجمعا . سيوم در استفهام مانند مهمالى الليلة مهماليه اودى بنعلى و سر باليه .

مهما امكن

(
mahm - amkan
) پ . كلمه فعل مأخوذ از تازى - يعنى هر آنچه ممكن باشد و به قدر امكان و هر كجا كه تواند و هر زمان كه تواند .

مهمات

(
mohemm t
) ع . ج . مهمة .

مهمات

(
mohemm t
) ا . پ . مأخوذ از تازى - كارهاى مهم و چيزهاى لازم و واجب و كارهايى كه بعجله و شتاب بايد كرد و كارهاى كردنى كه فوت آنها روا نباشد . و لوازم و مساعى . و مهمات سفر : لوازم و ضروريات سفر .

مهمار

(
mhem r
) ا . ع . مرد پرحرف و بسيارگوى .

مهماز

(
mehm z
) ا . ع . مهميز . ج : مهاميز .

مهمان

(
mehm n
) ا . پ . آنكه بر خانه كسى وارد مىشود و از وى پذيرايى و ضيافت مىكنند . و پسر زن . و پسر شوهر .

مهمان‌پرور

(
mehm n - parvar
)