تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3609

مساهمون:

ص٣٦٠٩

مهصير

(
mehsir
) ا . ع . شير بيشه كه درهم شكند شكار را .

مهضم

(
mohazz m
) ص . ع . كشح مهضم : تهيگاه باريك و نازك و لطيف .

مهضمة

(
mohazzamat
) ص . ع . قصبة مهضمة : نى باريك و لطيف .

مهضوض

(
mahzuz
) ص . ع . شكسته شده و خرد شده و كوفته شده .

مهضوم

(
mahzum
) ص . ع . بطن مهضوم : شكم باريك شده .

مهضومة

(
mahzumat
) ص . ع . قصبة مهضومة : نى لطيف و باريك .

مهضومة

(
mahzumat
) ا . ع . خوشبويى كه از آميزش مشك بابان مىسازند .

مهضهضة

(
mohazhezat
) ا . ع . زن آزارنده همسايگان .

مهطع

(
mohte '
) ا . ع . آنكه بفروتنى و خوارى بنگرد و چشم برنگيرد . و آنكه بخاموشى رود بسوى كسى كه وى را مىخواند . ج : مهطعون . قوله تعالى :
مُهْطِعِينَ مُقْنِعِي رُؤُسِهِمْ
.

مهطع

(
mohte '
) ص . ع . بعير مهطع : شترى كه در گردن وى خلقة پستى باشد .

مهطعون

(
mohte'una
) ع . ج . مهطع .

مهطول

(
mahtul
) و

مهطولة

(
mahtulat
) ص . ع . پياپى باران باريده . يق . ارض مهطولة و مكان مهطول .

مهع

(
maha '
) ا . ع . برگرديدگى رنك روى و رنك برتك شدن از عوارض دشوار .

مهعذار

(
mah - 'ez r
) ص . پ . خوب صورت و آنكه صورت وى مانند ماه باشد .

مهففة

(
mohaffafat
) ص . ع . جارية مهففة : دختر لاغر ميان باريك شكم شاد و خرم .

مهفك

(
mohaffak
) ا . ع . مرد خطاكار و درهم كننده كارها .

مهفوت

(
mahfut
) ص . ع . سر گشته و حيران .

مهفهفة

(
mohafhafat
) ص . ع . جارية مهفهفة : دختر باريك ميان لاغر شكم شاد و خرم .

مهق

(
mahq
) م . ع . مهقت الخيل مهقا ( از باب فتح ) : دويدند اسبان .

مهق

(
mahaq
) ا . ع . سبزى آب .

مهق

(
mahaq
) م . ع . مهق مهقا ( از باب سمع ) : سخت سپيد گرديد .

مهقاء

(
mahq '
) ص . ع . مؤنث امهق : سخت سپيد و يا سخت سپيدى كه در آن سرخى نبود و تابان نباشد و مانند گچ باشد . و عين مهقاء : چشمه‌اى كه آب آن سبز باشد . و يا چشم ازرق .

مهقوع

(
mahqu '
) ص . ع . اسبى كه داراى هقعة باشد . ر . هقعة .

مهك

(
mahk
) ا . پ . گياهى كه آن را سوس و بيخ آن را اصل السوس نامند .

مهك

(
mahk
) م . ع . مهك الشئ مهگا ( از باب فتح ) : سخت ساييد آن چيز را . و مهك فى المشى : شتاب كرد در رفتن . و مهك المرأة : مانده كرد آن زن را در جماع . و مهك الشئ : نرم و املس كرد آن چيز را .

مهك

(
mahak
) م . ع . مهك صلبه و مهك ( مجهولا ) مهگا ( از باب سمع ) : باردار نكرد صلب او .

مهك

(
mohak
) ا . پ . زگيل و ثؤلول .

مهكة

(
mahkat
) و (
mohkat
) ا . ع . مهكة الشباب : رسيدگى و پرى جوانى . و كذلك : مهكة الشباب .

مهكر

(
mahkar
) و

مهكرة

(
mahkarat
) ا . ع . جاى شگفت .

مهكوك

(
mahkuk
) ص . ع . ساييده شده .

مهكوك

(
mahkuk
) ا . ع . شوخ و دلير بىباك در سخن . و كسى كه غايط و تيز را ضبط نتواند كرد .

مهل

(
mahl
) م . ع . مهل البعير مهلا ( از باب نصر ) : خضخاض كه نوعى از قطران است ماليد بر شتر . و مهلت الغنم : بآهستگى و نرمى چريدند گوسپندان .

مهل

(
mahl
) و (
mahal
) ا . ع . آرامش و آهستگى و نرمى . و زمان . و زردابى كه از لاش مرده پالايد .

مهل

(
mahl
) و

مهلا

(
mahlan
) ع . كلمه فعل بمعنى امهل يعنى باش و درنك كن و آن را در مذكر و مؤنث و واحد و تثنيه و جمع يك‌سان استعمال مىكنند . يق : مهلا يا رجل و مهلا يا امراة و مهلا يا رجلان و مهلا يا رجال . و چون به كسى بگويند مهلا مىگويد لا مهل و الله ، و لا مهلا بتنوين نمىگويد . و يق : ما مهل و الله بمغنية عنك شيئا . و چون كسى مرتكب خطا شود مىگويند رزق مهلا يعنى مهلت داده شد و بشتاب در آن خطاها گرفته نشد .

مهل

(
mohl
) ا . ع . جوهر كانى هر چه باشد . و مس و سيم و زر و آهن و جز آن . و گداخته از مس و روى و آهن . قوله تعالى :
بِماءٍ كَالْمُهْلِ
. و قطران تنك و رقيق . و روغن زيتون و دردى آن . و روغن زيتون