تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3467

مساهمون:

ص٣٤٦٧

مقيد

(
moqayyad
) ص . ع . بند نموده . و كتاب نقطه زده و اعراب شده .

مقيد

(
moqayyad
) ص - م - ف . پ . مأخوذ از تازى - بسته شده و بند شده و در قيد كرده و داراى بستگى و علاقه . و مقيد شدن : بستگى و علاقه حاصل نمودن و متمسك شدن و احتياط نمودن . و مقيد كردن : بند كردن . و مقيد بودن : در بند بودن .

مقيدة الحمار

(
moqayyadat
) (
- ol - hem re
) ا . ع . زمين سنگلاخ سوخته .

مقيدى

(
moqayyadi
) ا . پ . مأخوذ از تازى - بستگى .

مقير

(
moqayyar
) ص . ع . قير اندوده .

مقير

(
moqayyar
) ا . ع . نام موضعى . و از اعلام است .

مقيس

(
maqis
) ص . ع . قياس شده .

مقيس

(
moqayyas
) ص . ع . زر دوزى شده . و آراسته و مزين شده . و مشابه .

مقيسرة

(
moqayserat
) ا . ع . شتران كهنسال .

مقيض

(
maqiz
) ا . ع . آنجاى از پوست تخم مرغ كه چوزه و آب بيرون مىآيد . و جايى كه در آن تخم مرغ مىنهند .

مقيضة

(
maqizat
) ص . ع . بئر مقيضة : چاه بسيار آب .

مقيظ

(
maqiz
) و (
maqyaz
) ا . ع . جاى اقامت در تابستان .

مقيظ

(
moqayyez
) ص . ع . پسند كننده فصل گرما .

مقيظة

(
maqizat
) ا . ع . گياهى كه در تابستان سبز باشد .

مقيعس

(
moqay'es
) و

مقيعيس

(
moqay'is
) ا . ع . مصغر مقعنسس يعنى سخت و درشت .

مقيل

(
maqil
) ا . ع . هر جايى كه در آن آسايش مىكنند . ج : مقائل . و خوابگاه . و قبر و گور .

مقيل

(
maqil
) م . ع . قال قيلا و مقالا و مقيلا . ر . قيل .

مقيل

(
moqil
) ا . پ . آشى كه در ايام عاشورا از گندم و جو و نخود و لوبيا و عدس و باقلا و ماش پزند و آن را آش عاشورا نيز گويند .

مقيل

(
moqayyel
) ص . ع . آنكه در نيمروز شراب و آب مىدهد .

مقيلبا

(
moqil - b
) ا . پ . آشى كه از گوشت كوفته و رودهء ريز كردهء گوسپند و دنبه و پياز و گندم و برنج و نخود و عدس و لوبيا و شلغم و چغندر و زردك و گندنا پزند . و نيز آش مقيل كه آش عاشورا باشد .

مقيم

(
moqim
) ص . ع . آنكه در جايى آرام كند و دوام و رزد و آن را وطن كند . و آنكه كجى را راست كند .

مقيم

(
moqim
) ص . پ . مأخوذ از تازى - باشنده و متوطن و ساكن و قرار گرفته و ملازم و ثابت‌قدم . و مقيم بودن : اقامت كردن و ماندن و سكونت داشتن و باشنده بودن و توطن كردن . و مقيم شدن : ساكن شدن و متوطن شدن و اقامت نمودن و ماندن و متمكن شدن و ثابت‌قدم شدن . و مقيم منزل هفتم : ستارهء زحل .

ميقمى

(
moqimi
) ا . پ . مأخوذ از تازى - دلالى .

مقين

(
moqayyen
) ص . ع . آرايش كننده و زينت كننده .

مقينة

(
moqayyenat
) ا . ع . مشاطه .

مقيى

(
moqayyi
) ا . پ . مأخوذ از تازى - هر دارويى و هر چيزى كه قى آورد .

مقيئات

(
moqayye ' t
) ا . ع . داروهاى قىآور .

مك

(
mak
) پ . ح - م . مكيدن . ا . يك بار مكيدن .

مك

(
mak
) و (
mok
) ا . پ . زوبين و نيزه كوچك .

مك

(
makk
) م . ع . مكه مكا ( از باب نصر ) : مكيد همه آن را . و نيز هلاك كرد آن را . و كم كرد آن را . و مك بسلحه : ريخ زد .

مكا

(
mak
) ا . ع . سوراخ روباه و خرگوش و مانند آنها . ج : امكاء . و نام كوهى .

مكا

(
mak
) م . ع . مكيت يده مكا ( از باب سمع ) : شوخ گرفت دست او از كار .

مكاء

(
mok '
) ا . ع . صفير و سوت . قوله تعالى :
وَ ما كانَ صَلاتُهُمْ عِنْدَ الْبَيْتِ إِلَّا مُكاءً وَ تَصْدِيَةً
اى التصفير و التصفيق .

مكاء

(
mok '
) م . ع . مكا مكوا و مكاء ( از باب نصر ) : شخوليد بدهن و سوت زد و انگشتان را بهم در كرده دميد تا آواز برآيد . و مكت استه : تيز داد . و اين را در وقتى گويند كه مكشوف و مفتوح باشد و يا مخصوص است بستور .

مكاء

(
mokk '
) ا . ع . مرغى كوچك كه در باغها مىخواند . ج : مكاكى .

مكاب

(
mak b
) پ . كلمهء نهى از كاويدن يعنى جستجو و كاوش مكن .

مكابحة

(
mok bahat
) م . ع . همديگر را دشنام دادن .

مكابدة

(
mok badat
) م . ع . كابد مكابدة و كبادا . ر . كباد .

مكابرة

(
mok barat
) م . ع .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3467 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )