مقوط
(
moqut
) م . ع . مقط البعير مقوطا ( از باب نصر ) : سخت لاغر گرديد آن شتر .
مقوق
(
moqavvaq
) ا . ع . كسى كه جاى بيمويى سرش بزرك باشد .
مقوقس
(
moqavqes
) ا . ع .
نام مرغى شبيه بكبوتر كه در گردن طوق سياه و سپيدى دارد . و نام پادشاه مصر و اسكندريه .
و نام پادشاه هند .
مقول
(
maqul
) ص . ع . گفته شده .
مقول
(
meqval
) ا . ع . زبان . و پادشاه . ج : مقاول . و پادشاهى از پادشاهان حمير . ج : مقاولة . و بلغت اهل يمن : مهتر .
مقول
(
meqval
) ص . ع . رجل مقول : مرد نيكو سخن و مرد تيز زبان بسيار گوى . و كذلك : امراة مقول .
مقول
(
moqavval
) و
مقولة
(
moqavvalat
) ص . ع . باربار گفته شده .
يق : كلام مقول و كلمة مقولة .
مقولات
(
maqul t
) ا . پ .
مأخوذ از تازى - مقولهها .
مقوله
(
maqule
) ا . پ . مأخوذ از تازى - سخن گفته شده .
مقوم
(
meqvam
) ا . ع . دسته چوب آماج .
مقوم
(
moqavvam
) ص . ع .
راست كرده شده . و قيمت كرده شده .
مقوم
(
moqavvam
) ا . ع . نام شمشيرى .
مقوم
(
moqavvem
) ص . ع .
آنكه راست مىكند كژى را . و آنكه مىگرداند .
و آنكه قيمت مىكند .
مقوم
(
moqavvem
) ا . پ .
مأخوذ از تازى - قيمت كننده و آنكه قيمت چيزى و نرخ چيزى را معين مىكند .
مقوود
(
maqvud
) و
مقوودة
(
maqvudat
) ص . ع . ستور كشيده شده .
مقوى
(
moqavi
) ص . ع . فرس مقو : اسب توانا . و فلان قوى مقو :
يعنى فلان خودش توانا و داراى ستور توانا مىباشد . و نيز مقوى : مردزاد سپرى شده .
و آنكه بدشت و خشكى فرود مىآيد .
مقوى
(
moqavv
) ص . ع .
با توانايى و توانا . و متهم شده و دشنام داده شده .
مقوى
(
moqavv
) ا . پ . مقوا .
ر . مقوا .
مقوى
(
moqavvi
) ص . ع . توانايى دهنده و توانا كننده .
مقوى
(
moqavvi
) ص . پ .
مأخوذ از تازى - قوت دهنده و توانا كننده و استوار و محكم كننده و مضبوط كننده . و تسلى دهنده و نوازنده خاطر .
مقويات
(
moqavviy t
) ا . پ .
مأخوذ از تازى - چيزهايى كه قوت و توانايى مىدهد و توانا مىكند . و داروهايى كه بر قوت و توانايى مىافزايد .
مقه
(
maqah
) ا . ع . سپيدى چشم و جز آن با اندك كبودى . و تباهى چشم از بىسرمگى . و سپيد شدگى سرمه جاى از چشم و الفعل من سمع .
مقهاء
(
maqh '
) ص . ع . مونث امقه : زنى كه سپيدى چشم وى با اندك كبودى باشد . و نيز امراة مقهاء : زنى كه سپيدى آن زشت باشد و مانند سپيدى گچ بود .
مقهر
(
moqhar
) ص . ع . ذليل و خوار شده . و مغلوب گشته و شكست خورده .
مقهنب
(
moqahneb
) ا . ع .
پيوسته باشنده بر آب و مقيم بر آب .
مقهور
(
maqhur
) ص . ع .
مغلوب و مغلوب شده و چيره شده بر وى .
و گوشتى كه آتش به آن رسيده و آب از آن روان باشد .
مقهور
(
maqhur
) ص . پ .
مأخوذ از تازى - مغلوب و منهزم و شكست خورده و زير دست شده و ستم رسيده و مظلوم و آزرده شده .
مقى
(
maqy
) م . ع . مقيت السيف مقيا ( از باب ضرب ) : جلا دادم شمشير را و كذلك المرآة و الطست . و مقيت اسنانى : جلا دادم دندانهاى خود را . و نيز مقى : نگاهداشتن . يق : امقه مقيتك مالك ( به صيغه امر ) : اى صنه صيانتك مالك .
مقئ
(
moqayye '
) و (
moqye '
) ص . ع . دواء مقئ : داروى قىآور .
و كذلك : دواء مقئ .
مقياس
(
meqy s
) ا . ع . مقدار و اندازه و آنچه بدان اندازه كنند .
مقياس
(
meqy ? s
) ا . پ . مأخوذ از تازى - آلتى كه بدان اندازهء مسافات را معين نمايند .
مقية
(
moqyat
) ا . ع . محافظت و صيانت و نگاهدارى .
مقية
(
moqyat
) ا . ع . كنج چشم .
مقيت
(
maqit
) ص . ع . دشمن داشته شده .
مقيت
(
moqit
) ص . ع . نگاهبانان چيزى . و گواه و حاضر . و تواناى به قوت دادن .
قوله تعالى :
وَ كانَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ مُقِيتاً
.
مقيد
(
moqayyad
) ا . ع . موضع قيد از پاى اسب و ديگر ستور . و موضع پاى برنجن از ساقزن . و بند كرده شدهء از شتر و جز آن . ج : مقائيد . و جايى كه شتر را در آن بسته و مىگذارند بماند . و باصطلاح عروض :
قافيهاى كه حرف روى آن ساكن باشد . و بنو مقيد : كژدمها .