تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3462

مساهمون:

ص٣٤٦٢

مقفز

(
moqaffaz
) ص . ع . فرس مقفز : اسبى كه دستش تا آرنج سپيد باشد . و نيز مقفز : مرد پاتيابه‌دار .

مقفص

(
moqaffas
) ص . ع . ثوب مقفص : جامهء نگارين بنگار پنجره .

مقفع

(
moqaffa '
) ص . ع . ترنجيده و درهم كشيده . و رجل مقفع اليدين : مردى را گرفته دست . و نيز مقفع : لقب پدر عبد اللّه بن مقفع است از زبان‌آوران معروف و پيش از آنكه دين اسلام اختيار كند نام او روزبه بود و پدر وى را بدان‌جهت مقفع گفتندى كه چون حجاج چوب بر انگشتان آن بزد قفعت يده : چيرا گرفت دست او .

مقفع

(
moqaffe '
) ا . ع . مردى كه همواره سرنگون باشد .

مقفعة

(
meqfa'at
) ا . ع . چوب كه بدان بر انگشتان زنند .

مقفل

(
moqfal
) و (
moqaffal
) ص . ع . بسته شده و قفل شده . و مقفل اليدين : بخيل و زفت ناكس . و كذلك مقفل اليدين .

مقفل

(
moqaffal
) ص پ . مأخوذ از تازى - قفل شده و بسته شده .

مقفل

(
moqaffel
) ص . ع . جلد مقفل : پوست خشك شده .

مقفى

(
moqf
) ص . ع . مقدم شده .

مقفى

(
moqfi
) ص . ع . كسى كه مقدم مىدارد و ترجيح مىدهد . و آنكه بر مىگزيند .

مقفى

(
moqaff
) ا . ع . المقفى : از نامهاى آن حضرت صلى اللّه عليه و آله است .

مقفى

(
moqaff
) ص . ع . داراى قافيه .

مقفى

(
moqaffi
) ص . ع . آنكه در پى كسى مىفرستد كسى را و آنكه بسراغ كسى مىرود و آنكه پيروى مىنمايد كسى را .

مقفى

(
maqfiyy
) و

مقفية

(
maqfiyyat
) ص . ع . از پس گردن ذبح شده . يق : شاة مقفية .

مقق

(
maqaq
) ا . ع . درازى .

مقق

(
maqaq
) م . ع . مقق مققا ( از باب سمع ) : دراز گرديد .

مققة

(
maqaqat
) ا . ع . زغالگان . و مردمان نادان و جاهل .

مقل

(
maql
) ا . ع . نوعى از شير دادن . و تك چاه .

مقل

(
maql
) م . ع . مقلت الى الشئ مقلا ( از باب نصر ) : نگريستم آن چيز را . و مقلت الشئ فى الماء . فرو بردم آن چيز را در آب . الحديث : اذا وقع الذباب فى طعام احدكم فامقلوة ثم انقلوه فان فى احدى جناحيه سما و فى الاخرى شفاء و انه يقدم السم و يوخر الشفاء . و مقل فلان فى الماء : فرو رفت فلان در آب . و مقل الرجل على القصيل : ترسيد آن مرد از خوردن بچه شتر شير مادرش را و اندك شيرى در كف دست ريخته بوى مكانيد . و مقلته : نگريستم آن را بمقله خود . و مقل المقلة : در آوند انداخت مقلة را و آب بر آن ريخت براى تقسيم . و نيز مقل : زدن .

مقل

(
moql
) ا . ع . نوعى از كندر كه يهود بخور سازند . و صمغ درختى . و مقل مكى : صمغ درختى از جنس نخل كه دوم گويند .

مقل

(
moql
) ا . پ . مأخوذ از تازى - صمغ درختى از جنس نخيلات كه إله و روم و گلگل و مقل ازرق و مقل مكى و مقل يهود و مقل عربى نيز نامند .

مقل

(
moql
) ا . پ . گرز و عمود . و نوعى از عطريات كه از عود و عنبر و صندل و جز آن سازند . و نيز هفت تخمه يعنى بزورى كه جهة عاشقان پزند تا دفع عشق از ايشان كند .

مقل

(
moqal
) ع . ج . مقلة .

مقل

(
moqell
) ص . ع . رجل مقل : مرد نيازمند درويش كه در وى اندكى توانگرى باشد .

مقلاء

(
meql '
) ا . ع . غوك چوب . و مقلاء القنيص : نام سگى .

مقلا

(
meql
) و مقلاة (
meql t
) ا . ع . تابه . ج : مقالى .

مقلات

(
meql t
) ا . ع . زنى كه وى را فرزند نزيد . و ماده شترى كه يك بار زايد و سپس بار نگيزد . ج : مقاليت .

مقلاد

(
meql d
) ا . ع . كليد . و گنجينه . ج : مقاليد . و ضاقت عليه مقاليده : تنگ شد بر وى كارهاى وى .

مقلاص

(
meql s
) ا . ع . از اعلام است .

مقلاص

(
meql s
) ص . ع . ناقة مقلاص : ماده شتر فربه شده در تابستان .

مقلاع

(
meql '
) ا . ع . فلاخن . و بيل و ابزارى كه بدان زمين را انباشته مىكنند .

مقلاعة

(
meql 'at
) ا . ع . فلاخن .

مقلاق

(
meql q
) ص . ع . رجل مقلاق : مرد سخت بىآرام . و كذلك : امراة مقلاق .

مقلب

(
meqlab
) ا . ع . آهن آماج .

مقلب

(
moqalleb
) ص . ع . برگرداننده . و مقلب القلوب : خداوند عالم كه دلها را برميگرداند .

مقلبون

(
moqlebuna
) ا . ع .