تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3460

مساهمون:

ص٣٤٦٠
ناقة مقطرة : ماده شتر آبستن كه دنب و سر بردارد .

مقطرن

(
moqatran
) ص . ع . شتر قطران ماليده .

مقطع

(
maqta '
) ا . ع . جاى برش و سپرى شدن هر چيزى . ج : مقاطع . و مقطع الرمل : آنجايىكه ريگزار تمام مىشود . و مقطع الوادى : آخر رودبار . و مقطع الانهار : گذرگاه از جويها . و مقطع القرآن : جاى وقف . و مقطع الحق : جاى التقاى حكم در آن و نيز آنچه باطل بدان قطع گردد .

مقطع

(
maqta '
) م . ع . قطع قطعا و مقطعا . ر . قطع .

مقطع

(
maqta '
) ا . پ . مأخوذ از تازى - محل قطع و برش و منتها و آخر هر چيزى . و آخر بيت غزل و قصيده . و مقطع كلام : آخر سخن .

مقطع

(
meqta '
) ا . ع . ابزار و آلت بريدن و كازود و جز آن .

مقطع

(
moqta '
) ا - ص . ع . گشن بازماندهء از گشنى . و مردى كه خواهش زنان ندارد . و مردى كه وى را ديوان نباشد . و مردى كه ياران وى را حصه مفروضه ندهند . و شتر باز ايستاده از لاغرى . و شتر از اهل دور شده . و جاى نهر كندن و رجل مقطع : مرد غريب از خانمان بريده و دور شده .

مقطع

(
moqte '
) ص . ع . فروماندهء از دليل و جواب و ساكت و خاموش . و بازمانده شده از ياران در سفر خصوصا در سفر حج .

مقطع

(
moqatta '
) ا - ص . ع . مرد كوتاه قامت . يق : فلان مقطع مجذر . و حديد مقطع : آهن‌ساز و سلاح ساخته . و مقطع الاسحار : خرگوش .

مقطع

(
moqatta '
) ص . پ . مأخوذ از تازى - بريده شده و چيزى كه زوايد را از اطرافش بريده و آراسته و پيراسته كرده باشند .

مقطعات

(
moqatta ' t
) ا . ع . پاره‌هاى جامهء نيكو و چادرهاى نگارين و جامه هاى كوتاه . و لا واحد لها من لفظها فلا يقال للجبة القصيرة مقطعة و لا للقميص القصير مقطع و انما يقال لجملة الثياب القصار مقطعات . و مقطعات الشعر : شعرهاى سبك وزن . و اشعار بحر رجز .

مقطعة

(
maqta'at
) ا . ع . الصوم مقطعة للنكاح : روزه مانع جماع است و سبب قطع آن .

مقطعة

(
moqatta'at
) ا . ع . پاره‌هاى جامهء نيكو و جامه‌هاى كوتاه و چادرهاى نگارين . ج : مقطعات . و مقطعة السحور و الاسحار : خرگوش .

مقطعة

(
moqatta'at
) ص . ع . خمر مقطعة : مىآميخته با آب .

مقطعه

(
moqatta'e
) ص . پ . مأخوذ از تازى - بريده شده و جدا شده . و حروف مقطعه : حروفى كه جدا نوشته مىشوند و حروفى كه جهة اختصار بجاى كلمات مىنويسد مانند صلعم بجاى صله اللّه عليه و سلم .

مقطف

(
meqtaf
) ا . ع . زنبيل .

مقطفة

(
moqattafat
) ا . ع . مرد كوتاه بالا .

مقطقط

(
moqatqat
) ص . ع . مقطقط الراس : خردسر .

مقطل

(
moqattal
) ص . ع . پخته .

مقطلة

(
meqtalat
) ا . ع . آهنى كه بدان مىبرند . ج : مقاطل .

مقطم

(
meqtam
) ا . ع . چنگال مرغ .

مقطم

(
moqattam
) ا . ع . نام كوهى در مصر .

مقطنة

(
maqtanat
) ا . ع . پنبه‌زار .

مقطوب

(
maqtub
) ص . ع . شراب آميخته .

مقطور

(
maqtur
) ص . ع . شتر و ديگر ستور قطران ماليده .

مقطورة

(
maqturat
) ص . ع . ابن مقطورة : شتران قطار كرده . و ارض مقطورة : زمين باران رسيده .

مقطوط

(
maqtut
) ص . ع . سعر مقطوط : نرخ گران .

مقطوطعات

(
moqtavte ' t
) ا . ع . جاءت الخيل مقطوطعات : آمدند سواران شتابان از پى يكديگر .

مقطوع

(
maqtu '
) ص . ع . مرد دمه و تا سه زده . و جامهء بريده . و آنكه بيك سببى در راه از قافله بازمانده باشد . ج : مقاطيع . و باصطلاح عروض : شعرى كه حرف ساكن و تداخير وى را حذف كرده و حرف متحرك را ساكن نمايند . و هو مقطوع القيام : او از سستى و يا فربهى بر نتواند خاست .

مقطوع

(
maqtu '
) ص . پ . مأخوذ از تازى - بريده و قطع شده . و جدا شد و سوا گشته و منفصل شده و منقطع گشته . و گرفته شده . و گسيخته شده و از ميان برداشته شده . و خفه شده .

مقطوعات

(
maqtu ' t
) ا . ع . جاءت الخيل مقطوعات : آمدند سوران شتابان از پى يكديگر .

مقطوعه

(
maqtu'e
) ص . پ . مأخوذ از تازى - قطع شده و بريده شده و