تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3459

مساهمون:

ص٣٤٥٩
و امراة مقصوره : زنى كه در خانه باز دارند آن را و نگذارند بيرون رود . ج : مقصورات . قوله تعالى :
حُورٌ مَقْصُوراتٌ فِي الْخِيامِ
.

مقصورة

(
maqsurat
) ا . ع . سراى فراخ استوار بنا . و خانه كوچكتر از دار كه در آن جز خداوندش در نيايد . و خانه آراسته جهة عروس . و مقصورة المسجد : جاى امام در مسجد .

مقصورة

(
maqsuratan
) ا . ع . هو ابن عمى مقصورة : او نزديك نسب است با من .

مقصوره

(
maqsure
) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - كوتاه شده و مختصر گشته . و الف مقصوره : الف كوتاه ضد الف ممدوده . و مقصورهء مسجد : جاى ايستادن امام در مسجد .

مقصوص

(
maqsus
) ص . ع . بريده شده . و طائر مقصوص الجناح : مرغ بال بريده . و مقصوص له : عقوبت شده و پاداش داده شده از براى او .

مقصوع

(
maqsu '
) ص . ع . غلام مقصوع : كودك ريزه و خرد .

مقصوعة

(
maqsu'at
) ص . ع . مونث مقصوع .

مقصى

(
moqs
) ص . ع . جمل مقصى : شتر بريده گوش . و شتر دور كرده .

مقصى

(
maqsiyy
) ص . ع . شتر و يا گوسپند بريده گوش .

مقضاب

(
meqz b
) ص . ع . ارض مقضاب : زمين بسيار علف .

مقضاب

(
meqz b
) و

مقضب

(
meqzab
) ا . ع . داس .

مقضب

(
meqzab
) ص . ع . سيف مقضب : شمشير بران .

مقضبة

(
maqzabat
) ا . ع . اسپست‌زار . و روييد نگاه درختانى كه از آنها كمان سازند .

مقضم

(
maqzam
) ا - ص . ع . ماذقت مقضما : يعنى نچشيدم چيز خاييدنى و دندان‌گير . و قدم اعرابى على ابن عم له بمكة فقال له : ان هذه بلاد مقضم و ليست ببلاد مخضم و الخضم الاكل بجميع الفم و القضم دون ذلك .

مقضوض

(
maqzuz
) ا . ع . سنگريزهء بزرك .

مقضوض

(
maqzuz
) ص . ع . طعامى كه در آن سنگريزه باشد .

مقضى

(
maqziyy
) ص . ع . پرداخته و تمام كرده و انجام داده و مقرر كرده و تمام كرده و فرموده و امر كرده .

مقضى المرام

(
maqziyy - ol - mar m
) ص - م - ف . پ . مأخوذ از تازى - بميل و خواهش خود رسيده و آنكه هر چه مىخواهد حاصل مىكند و بانجام مىرساند . و مقضى المرام شدن : يافتن ميل و خواهش خود را .

مقط

(
maqt
) ا . ع . سختى و سخت تافتگى ريسمان .

مقط

(
maqt
) م . ع . مقط عنقه مقطا ( از باب نصر و ضرب ) : شكست گردن آن را . و مقط القرن و بالقرن : بر زمين زد هم سر خود را . و مقط فلانا : خشمناك گردانيد فلان را و يا پر خشم كرد فلان را . و مقط الكرة : بر زمين زد و سپس گرفت آن گوى را . و مقط الطائر انثاه : سفاد كرد آن مرغ با مادهء خود . و مقط زيدا بالايمان : سوگند داد زيد را . و مقطه بالعصا : بچوبدستى زد آن را . و مقطه مقطا ( از باب نصر ) : سخت تافت آن را . و مقط الشئ بالمقاط : بست آن چيز را بريسمان سخت تافته . و مقط فلانا : بريسمان خرد زد فلان را .

مقط

(
moqt
) ا . ع . ج : ماقط .

مقط

(
moqt
) ا . ع . ريسمانى كه بدان مرغ را شكار كنند . ج : امقاط .

مقط

(
maqet
) ا . ع . بچه ششماهه و يا هفتماهه زاييده شده .

مقط

(
maqatt
) و (
meqatt
) ا . ع . منتهاى سر استخوانهاى پهلوى اسب .

مقط

(
meqatt
) ا . ع . قط زن . ج : مقاط .

مقطار

(
meqt r
) ص . ع . سحاب مقطار : ابر بسيار باران .

مقطاع

(
meqt '
) ا . ع . كسى كه بر برادرى و دوستى دير نپايد و چاهى كه آبش زود فرو رود .

مقطب

(
moqatteb
) ص . ع . آنكه آژنك مىافكند ميان ابروها و ترشروى .

مقطة

(
meqattat
) ا . ع . قط زن .

مقطر

(
maqtar
) ا . ع . ج : قطر و مقاطر .

مقطر

(
meqtar
) ا . ع . بوى سوز .

مقطر

(
moqattar
) ص . ع . قطره قطره چكانيده شده .

مقطر

(
moqattar
) ص . پ . مأخوذ از تازى - قطره قطره چكيده و قطره قطره چكانيده . و آب مقطر : آبى كه در قرع و انبيق تقطير شده باشد .

مقطرة

(
meqtarat
) ا . ع . بوى سوز . و كنده‌اى كه بر پاى نهند .

مقطرة

(
moqtarat
) و (
moqattarat
) ص . ع . ابل مقطرة : شتران قطار كرده . و كذلك ابل مقطرة .

مقطرة

(
moqattarat
) ص . ع .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3459 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )