تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3461

مساهمون:

ص٣٤٦١
مقطوع .

مقطوف

(
maqtuf
) و

مقطوفة

(
maqtufat
) ص . ع . چيده شده . يق : ثمر مقطوف و ثمار مقطوفة .

مقطول

(
maqtul
) ص . ع . بريده و كشته .

مقطئر

(
moqta'err
) ص . ع . خشمناك .

مقع

(
maq '
) م . ع . مقع مقعا ( از باب فتح ) : سخت آشاميد شراب و آب را . و مقع الفصيل امه : شير داد بچه شتر را مادرش . و مقع بسوءة ( مجهولا ) : دشنام داده شد و تهمت كرده شد .

مقعار

(
meq ' r
) ا - ص . ع . رجل مقعار : مردى كه از بن حلق حرف مىزند . و قدح مقعار : قدح فراخ و دورتك . و بنو المقعار : بطنى از تازيان .

مقعاص

(
meq ' s
) ا . ع . شيرى كه شكار را زود بكشد .

مقعالة

(
moq ' llat
) ص . ع . صخرة مقعالة : سنگ بزرك جدا ايستاده از زمين .

مقعب

(
moqa''ab
) ص . ع . آنكه از بن حلق حرف مىزند و كسى كه از بن حلق سخن مىگويد و در وقت حرف زدن دهن خود را مانند كاسه باز مىكند . و حافر مقعب : سم گرد شبيه بكاسه .

مقعبة

(
moqa''abat
) ص . ع . سرة مقعبة : ناف گرد مانند كاسه .

مقعبل

(
moqa'bal
) ص . ع . رجل مقعبل القدمين : مردى كه در رفتن پيش پايها را از هم سخت دور مىگذارد .

مقعثل

(
moq'asell
) ا . ع . تيرى كه خوب و نيكو تراشيده نشده باشد .

مقعد

(
maq'ad
) ا . ع . نشستنگاه . ج : مقاعد . و هو منى مقعد القابلة : او نيك به من نزديك است .

مقعد

(
maq'ad
) م . ع . قعد قعودا و مقعدا . ر . قعود .

مقعد

(
maq'ad
) ا . پ . مأخوذ از تازى - دبر و سوراخ كون و نشستنگاه . و پند و كوسرون و هره .

مقعد

(
moq'ad
) ا . ع . بچه كركس . و كركسى كه به آن سم داده تا وى را شكار كنند و پرهاى آن را برگيرند . و پستان فرو نشسته . و باصطلاح عروض : هر بيت از شعر كه در آن زحاف واقع شود و يا آنچه در عروض آن نقصانى باشد . و نيز مقعد : نام مردى كه جهة تيرها پر مىساخت .

مقعد

(
moq'ad
) ص . ع . رجل مقعد الانف : مرد گسترده بينى و آنكه پره بينى وى فراخ باشد . و نيز مقعد : قعاد زده .

مقعد

(
moq'ad
) و (
moqa''ad
) ا . ع . سپاهى كه مدت خدمت را بانجام رسانيده و معاف از خدمت شده باشد .

مقعدات

(
moq'ad t
) ع . ج . مقعدة .

مقعدات

(
moq'ad t
) ا . ع . غوكها و بچه‌هاى مرغ سنگخوار پيش از آنكه برخيزند .

مقعدان

(
moq'ad n
) ا . ع . درختى كه چريده نمىشود .

مقعدة

(
maq'adat
) ا . ع . نشستنگاه . ج : مقاعد .

مقعدة

(
moq'adat
) ا . ع . زنبيل از برگ خرما بافته . و چاهى كه هر چه بكنند به آب نرسد و آن را واگذارند . ج : مقعدات .

مقعدد

(
moqa'dad
) ا . ع . بچه كركس . و كركسى كه بوى سم داده تا آن را شكار كنند و پرهاى آن را برگيرند .

مقعده

(
maq'ade
) ا . پ . مأخوذ از تازى - دبر و كون .

مقعر

(
moqa''ar
) ص . ع . قدح مقعر : كاسهء مغاك .

مقعر

(
moqa''ar
) ص . پ . مأخوذ از تازى - مغاك‌دار و عمق‌دار و عميق . و سطح درونى كرهء مجوف ضد محدب . و آيينه مقعر : آيينه‌اى كه سطح آن فرو رفته باشد ضد محدب .

مقعص

(
meq'as
) ا . ع . شيرى كه زود بكشد شكار خود را .

مقعط

(
moqa''at
) ا . ع . بار گذاشته شده بر پشت ستور .

مقعط

(
moqa''et
) ص . ع . سختى كنندهء در تقاضاى وام .

مقعطة

(
meq'atat
) ا . ع . دستار و دستار بزرك .

مقعقع

(
moqa'qa '
) ص . ع . زمين خشك با صدا .

مقعقع

(
moqa'qe '
) ص . ع . آنكه قداح را در ميسره مىگرداند .

مقعنسس

(
moq'anses
) ا . ع . سخت و درشت . ج : مقاعس و مقاعيس .

مقعوصة

(
maq'usat
) ص . ع . گوسپند قعاص زده .

مقعوطة

(
maq'utat
) ا . ع . سرگينى كه جعل مىغلتاند .

مقعى

(
moq 'i
) ا . ع . بر كون نشسته . يق : اكل مقعيا .

مقفا

(
moqaff
) ص . پ . مأخوذ از تازى - داراى قافيه .

مقفار

(
meqf r
) ا . ع . بيابان بىآب و گياه .

مقفر

(
moqfer
) ص . ع . ويران شده و خراب و خالى از اهل .