ص . ع . خوش خوى و نيك خصلت و دانا و عالم .
متأدب
(
mota'addeb
) ص . پ .
- مأخوذ از تازى - ادب آموخته .
متأدد
(
mota'added
) ص . ع .
بلاى نازل شدهء بر كسى . و سخت و تند و درشت .
و سختى كنندهء بر كسى .
متآدى
(
mota ' di
) ص . ع . يارى داده شدهء از طرفين . و مهيا و آماده شده .
متأدى
(
mota'addi
) ص . ع .
مهيا شده و حاضر شده و آماده و مرتب و آراسته .
و ادا شده و پرداخته .
متاذن
(
mota'azzen
) ص . ع .
آگاهانيده و اعلام كرده و آشكار كرده . و منادى كرده .
متاذى
(
mota'azzi
) ص . ع .
رنج كشيده و آزرده كرده .
متاذى
(
mota'azzi
) ص . پ .
- مأخوذ از تازى - اذيت كشيده و رنج كشيده و جفا ديده و آزرده شده . و آزرده كرده . و رنجيده .
متاربة
(
mot rabat
) ا . ع .
مصاحبت اتراب .
متاربة
(
mot rabat
) م . ع .
تاربتها متاربة : همزاد و همسن شد آن زن را .
متارس
(
mat res
) ع . ج .
مترس .
متأرض
(
mota'arrez
) ص . ع .
هر آنچه واقع شود . و دوچار گردد و روبرو شود و مقابله كند . و صادر شود و اتفاق افتد و عارض شود . و لازم گيرنده . و درنگى كنندهء بر زمين .
و گياه بريده شد و درو شده . و توقف شده . و درنگى كرده . و حادثه و عارضه .
متاركة
(
mot rakat
) م . ع .
دست از يكديگر برداشتن . و جفاى يكديگر بگذاشتن . و لا بارك الله فيه و لا تارك و لا دارك از اتباع است .
متاركه
(
mot reke
) ا . پ .
- مأخوذ از تازى - ترك گفتگو و مناقشه و منازعه و مجادله بطور موقت .
متاره
(
mat re
) ا . پ . مطهره .
و آفتابه . و آوندى چرمين كه در آن آب ريزند و مسافرين با خود بردارند .
متاريح
(
mat rih
) ع . ج .
متراح .
متآزخ
(
mota ' zex
) ص . ع .
سست و آهسته . و آنكه باز مىدارد و سد مىكند راه را . و آنكه واپس مىكشد .
متأزخ
(
mota'azzex
) ص . ع .
آنكه درنگى مىكند و واپس مىكشد و عقب مىماند .
متأزر
(
mota'azzar
) ص ع .
شلوار پوشيده و ميان بسته .
متأزز
(
mota'azzez
) ص . ع .
ديگ سخت جوش آمده .
متآزف
(
mota ' zef
) ا . ع . كوتاه قامت كه دست و پايش كوچك و با هم نزديك باشد . و خانههاى پيوسته بهم . و چادرهاى نزديك بهم .
متأزف
(
mota'azzef
) ا . ع .
آنكه مىگيرد بسته و اسير را و كوتاه قدم را .
و جاى تنگ . و رفيق درشت و بدخوى .
و آنكه قدمهاى كوتاه برميدارد .
متآزق
(
mota ' zeq
) و
متأزق
(
mota'azzeq
) ص . ع . به تنگ آمدهء از دشواريها . و سخت آزرده شدهء در جنگ .
متأزل
(
mota'azzel
) ص . ع .
ستم ديدهء اندوهناك .
متأزم
(
mota'azzem
) ص . ع .
آنكه وى را سختى سال رسيده باشد .
متآزى
(
mota ' zi
) ص . ع . نشانيده شده نزديك ديگرى .
متأزى
(
mota'azzi
) ص . ع .
كسى كه باز مىايستد و منصرف مىشود و امتناع مىكند . و بازدارنده . و بازداشته شده . و تيرى كه به خوبى به نشانه مىخورد .
متاساة
(
mot s t
) م . ع .
تاساه متاساة : رنجانيد او را و استخفاف وى كرد .
متأسد
(
mota'assed
) ص . ع .
خشمناك مانند شير بيشه .
متأسر
(
mota'asser
) ص . ع .
كسى كه بهانه مىجويد در درنك كردن .
متأسف
(
mota'assef
) ص . ع .
كسى كه تأسف دارد .
متأسف
(
mota'assef
) ص . پ .
- مأخوذ از تازى - مهموم و محزون و كسى كه دريغ مىخورد و اندوهگين است .
متأسفانه
(
mota'assef ne
) ص - م . ف . پ . - مأخوذ از تازى - پر از اندوه و رنج . و بطور اندوه و رنج و بطور ناله و زارى و بطور دريغ .
متأسل
(
mota'assel
) ص . ع .
كسى كه شباهت دارد به پدر خود .
متأسن
(
mota'assen
) ص . ع .
آب متغير و گنديده . و مرد بيهوش گرديدهء از بخار چاه . و كسى كه خوى پدر خود دارد .
و درنككننده . و آنكه عذر مىآورد و بهانه مىجويد .
متآسى
(
mota ' si
) ص . ع .
اعانتكنندهء مر يكديگر را . و تسلى دهندهء به يكديگر .
متأسى
(
mota'assi
) ص . ع .
بردبار و صابر و شكيبا . و دريافتكنندهء تسلى .
و مقلد و پسرو و مريد و تابع . و مهموم و مغموم . و پريشان و مضطرب .