متأشب
(
mota'acceb
) ص ع .
مخلوط و آميخته . و انبوه و فراهم آوردهء از هر جانب . و درختان بهم پيچيده و درهم آميخته .
متآصر
(
mota ' ser
) ص . ع .
مجاور و پيوسته . ج : متآصرون .
متآصرون
(
mota ' seruna
) ع . ج .
متآصر . و حى متآصرون اى متجاورون .
متأطر
(
mota'atter
) ص . ع .
كج و خميده .
متأطم
(
mota'attem
) ص . ع .
برافروخته شدهء از خشم . و خشمگين . و درياى مضطرب و متلاطم . و شب سخت تاريك . و گربهء خرخر كننده . و كسى كه خود را از رفتار و كردار نگاه مىدارد .
متاع
(
mat '
) ا . ع .
اخريان و كالا و سود و منفعت . و سامان . و هر آنچه حوايج را سودمند باشد . ج : امتعة .
و قوله تعالى :
ابْتِغاءَ حِلْيَةٍ أَوْ مَتاعٍ
المراد بالحلية الذهب و الفضة و بالمتاع الحديد و الصفر و النحاس و الرصاص . و نيز متاع برخوردارى اسم است تمتع را . و اخريان فانى . قوله تعالى :
وَ مَا الْحَياةُ الدُّنْيا إِلَّا مَتاعُ الْغُرُورِ *
. و متاع البيت : اسباب خانه .
متاع
(
mat '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مالالتجاره و مال و اسباب و كالا و سامان و رخت . و اخريان . و اسباب خانه و جامه و پارچه و قماش . و ظروف . و حاصل و محصول .
و هر چه از وى نفع گيرند .
متاع
(
mot '
) ص . ع . قى شده و استفراغ شده .
متاعب
(
mat 'eb
) ع . ج . متعب .
متاعة
(
mat 'at
) م . ع . متع الرجل متاعة ( از باب كرم ) : زيرك و نيكو گرديد آن مرد .
متاعيس
(
mat 'is
) ع . ج .
متعوس .
متأفن
(
mota'affen
) ص . ع .
جفا كننده و كم كننده . و زيان رساننده .
متأق
(
met'aq
) ا . ع . شتابندهء ببدى . و جوان پر نشاط .
متاقنة
(
mot qanat
) ا . ع .
نشستن با هم .
متأكد
(
mota'akkad
) ص . ع .
مضبوط . و مستحكم . و برقرار . و مكرر .
متأكد
(
mota'akked
) ص . ع .
مضبوط كننده . و محكم كننده . و مكرر .
متأكر
(
mota'akker
) افا . ع .
گودكنندهء جهت غرس درخت .
متأكل
(
mota'akkel
) ص . ع .
خورده و خورده شده . و تلف شده . و خورنده .
و شمشير درخشان و تابان .
متالاة
(
mot l t
) ا . ع . پس روان پىدرپى .
متألب
(
mota'alleb
) ص . ع .
فراهم شده و گرد آمده .
متالة
(
mot llat
) م . ع .
نر خواستن براى اسب ماده . يق : ذهب يتال .
متالع
(
mot la '
) ا . ع . نام كوهى كه در روى آن چشمهء آبى است . يق :
عين متالع .
متألف
(
mota'allef
) ص . ع .
كسى كه موافقت مىكند و مدارا مىنمايد با ديگرى جهت حصول نيكبختى . و كوشش كننده . و معلم .
و سازوار و همدم و مرافق و رفيق و مصاحب .
و همساز . و همآواز .
متألق
(
mota'alleq
) ص . ع .
برق تابان و درخشان . و كسى كه سر خود را بلند مىكند و سرافرازى مىنمايد خصوصا براى خصومت و ستيزگى و خيالات بد . و كسى كه خود را زينت مىكند .
متألقة
(
mota'alleqat
) ص . ع .
مؤنث متألق .
متألم
(
mota'allem
) ص . ع .
درد يافته .
متألم
(
mota'allem
) ص . پ .
- مأخوذ از تازى - غمناك و دردمند و آزرده و رنج كشيده و متأذى و اندوهگين و رنجيده و ناخشنود .
متالى
(
mot li
) ص . ع . شترانى كه تتاج نياورند تا آنكه بتابستان رسند . يق :
ابلهم متال اى لم تنتج حتى صافت .
متالى
(
mat li
) ع . ج . متلى و ج . متلية .
متالى
(
mot li
) ا . ع . متوالى .
و مرافق . و آنكه موافقت كند مغنى و سرود - گوى را با آواز بلند .
متاليات
(
mot liy t
) ا . ع .
چيزهاى متوالى و پىدرپى .
متآم
(
met m
) ص . ع .
امراة متآم : زنى كه عادت وى دوگانه زائيدن است . و ثوب متآم : جامهء تاروپود دوگانه بافته . ج : متائيم .
متاءمة
(
mot 'amat
) م . ع .
تاام اخاه متاءمة : زائيده شد با برادر خود .
و تا ام الثوب : با تاروپود دوگانه بافت جامه را . و تاام الفرس : دوباره دويد آن اسب پس از دويدگى اول .
متام
(
mat ma
) ع . يعنى تا كى و تا چند .
متأم
(
met'am
) ص . ع . زنى كه دوگانه زايد .
متأمر
(
mota'ammer
) ص . ع .
سرافراز شدهء از حكومت و فرمانروائى . و كسى كه با كمال قوت و قدرت حكمرانى مىكند .