تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3048

مساهمون:

ص٣٠٤٨
قوى و توانا .

متايزة

(
mot yazat
) م . ع . با هم غلبه نمودن .

متأيس

(
mota'ayyes
) ص . ع . نرم و ملايم .

متايسة

(
mot yasat
) م . ع . تايسه متايسة و تياسا : ممارست كرد آن را . و مزاولت نمود . و با هم چيرگى كردند در زيركى . و مدافعه نمودند . و رد كردند .

متايعة

(
mot ya'at
) م . ع . بر روى در افتادن در بدى .

متائم

(
mota'em
) ص . ع . فرس متائم : اسبى كه پس از دويدگى اول دوباره دود .

متأيم

(
mota'ayyem
) ص . ع . مرد ناكدخدا مانده .

متأيمة

(
mota'ayyemat
) ص . ع . زن بيوه و زن بىشوهر و شوهر ناكرده .

متأيى

(
mota'ayyi
) ص . ع . كسى كه درنك كند و توقف نمايد . و آنكه قصد كند شخصى كسى را .

متائيم

(
mat 'im
) ع . ج . متآم .

متب

(
motebb
) ص . ع . هر آنچه ضعيف و ناتوان و زبون باشد .

متباد

(
motab dd
) ص . ع . كسى كه در جنگ حريف و همتاى خود را بگيرد . و آنكه بگيرد مثل هر چيزى را .

متبادر

(
motab der
) ص . ع . پيش گيرنده و شتابنده .

متبادر

(
motab der
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيزى كه سبقت گيرد و بشتابد و زودتر به نظر آيد و پيشتر ظاهر شود . و متبادر بذهن : هر آنچه اول به ياد آيد .

متبادل

(
matab del
) ص . ع . معاوضه كرده شده .

متبادى

(
motab di
) ص . ع . روستائى و دهاتى و بيابانى .

متبار

(
motab rr
) ص . ع . باهم نيكوئى و احسان كننده .

متبارز

(
motab rez
) ص . ع . دو حريف بيرون آيندهء از جماعتهاى خود براى جنگيدن با هم .

متبارك

(
motab rek
) ص . ع . منزه . و اين صفت خاص بخداست . و مقدس و پارسا و محترم . و مشهور و نامدار . و خجسته و سعادتمند .

متبارى

(
motab ri
) ص . ع . با هم خصومت‌كننده . و با هم مقابلى كننده . و حريف جاه و منصب .

متبارئ

(
motab re '
) ص . ع . مشغول بخلاصى ديگرى . و تفريق كنندهء شراكت .

متباريان

(
motab riy ne
) ا . ع . به صيغهء تثنيه روز و شب .

متبازج

(
motab zej
) ص . ع . با هم فخر كننده و لاف زننده .

متبازى

(
motab zi
) ص . ع . كام فراخ نهنده . و كسى كه سرين خود را در راه رفتن مىجنباند . و آنكه فخريه مىكند به چيزى كه دارا نيست .

متباشر

(
motab cer
) ص . ع . مژده دهندهء مر يكديگر را .

متباطئ

(
motab te '
) ص . ع . درنگىكنندهء در رفتار . و كسى كه بر پهلو استراحت مىكند . و ضعيف العقل . و بىخبر . و بىپروا .

متباعد

(
motab 'ed
) ص . ع . غايب و غير حاضر . و دو رو بعيد .

متباغض

(
motab qez
) ص ع . دشمنىكنندهء با يكديگر .

متباغى

(
motab qi
) ص . ع . گستاخ و بىادب . و ياغى و گردنكش و فتنه‌جوى بر ضد ديگرى و يا بسوى كسى .

متباقى

(
motab qi
) ا . ع . باقيمانده و باقى و تتمه .

متباك

(
motab kk
) ص . ع . مجتمع و انبوه . و فراهم آورنده .

متباكى

(
motab ki
) ص . ع . كسى كه خود را وامىدارد و يا واداشته مىشود بريختن اشك . و آنكه بحيله و مكر گريه مىكند .

متبالط

(
motab let
) ص . ع . جنگجوى براى حمايت و حفاظت .

متباله

(
motab leh
) ص . ع . كسى كه خود را ابله مىنماياند .

متبالى

(
motab li
) ص . ع . آزماينده و امتحان كننده .

متباهج

(
motab hej
) ص . ع . مرغزار بسيار با شكوفه و باشكوه .

متباهل

(
motab hel
) ص . ع . يكديگر را نفرين كننده .

متباهى

(
motab hi
) ص . ع . فخريه كنندهء مر ديگرى را .

متباءى

(
motab 'i
) ص . ع . با هم برابر .

متبايش

(
motab yec
) ص . ع . فراگيرنده با ديگرى .

متبايع

(
motab ye '
) ص . ع . متحد شوندهء با هم بواسطهء بيعت كردن . و شريك شوندهء با هم در تجارت و معامله و خريد و فروخت و داد و ستد .

متبائن

(
motab 'en
) ص . ع . جدا شدهء از يكديگر . و هجرت كرده شده .

متباين

(
motab yen
) ص . پ . - ماخوذ از تازى - متمايز و علىحده و جداى از ديگرى و دور از هم . و باصطلاح حساب هر دو عددى را كه با هم نه متماثل باشند و نه متداخل و نه متوافق مانند عدد 4 و 5 .