تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3044

مساهمون:

ص٣٠٤٤
راست و مىاندازد آن را بر دوش چپ .

متابع

(
mot ba '
) ص . ع . محكم و استوار .

متابع

(
mot be '
) ص . ع . پسروىكننده . و پياپىكننده . و در پى كسى روندهء در عمل . و پيوسته . و پيرو و مطيع .

متابعة

(
mot ba'at
) . م . ع . تابع بين امرين متابعة و تباعا : پياپى كرد آن دو كار را . و تابع فلانا على كذا : پيروى كرد فلان را بر اين كار . و تابع الرجل عمله : محكم و استوار كرد آن مرد كار خود را . و تابع البارى القوس : راست و درست تراشيد كمان‌ساز آن كمان را . و تابع المرعى الابل : بسيار فربه گردانيد چراگاه شتران را .

متابعت

(
mot ba'at
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پيروى و اطاعت و فرمانبردارى .

متأبق

(
mota'abbeq
) ص . ع . پوشيده و نهفته و پنهان . و منكر . و كناره گيرنده و پرهيزگار . و محبوس .

متأبل

(
mota'abbel
) ص . ع . ماتم‌زده و زارى كننده مانند آدم در مرگ هابيل . و پارسا . و آنكه اجتناب از مجامعت مىكند بواسطهء عزادارى و ماتمزدگى . و آنكه به حالت تجرد زندگانى مىكند . و خرنده و مشترى شتران . و شتران چرندهء گياه تر و تازه .

متابلة

(
mot balat
) م . ع . تابل القدر متابلة : ديگ ابزار ريخت در ديگ .

متابه

(
mota'abbeh
) ص . ع . متكبر و سركش و نافرمان .

متابى

(
mota'abbi
) ص . ع . سركش و گردنگش و ياغى و نافرمان .

متات

(
mat t
) ا . ع . آنچه بدان آب كشند . و آنكه بدان پيوند خويشى صورت بندد .

متأتب

(
mota'atteb
) ص . ع . زنى كه اتب پوشيده باشد . و آنكه زره پوشيده باشد . و كسى كه كمان را بر پشت خود نهد . و سلاح پوشيدهء براى جنگ . و سخت و بيرحم . و مصلوب و بدار كشيده .

متأتى

(
mota'atti
) ص . ع . آنكه و يا آنچه مىرسد و ناگاه برخورد مىكند و بغتة مىآيد و صادر مىگردد و واقع مىشود . و ملايم در كردار و مهربان و حليم . و آنكه موافقت مىكند در مؤانست و مرافقت . و آماده و آراسته و مستعد . و سهل و آسان . و كارشتاب .

متأثث

(
mota'asses
) ص . ع . مالدار و توانگر و دولتمند .

متأثر

(
mota'asser
) ص . ع . پذيرفته شدهء از اثر چيزى . و اثر كرده شده . و برگزيده .

متأثر

(
mota'asser
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - اثر كرده شده . و متألم و غمگين و مهموم و مغموم . و مضطرب و پريشان . و متفكر .

متأثل

(
mota'assel
) ص . ع . پسند كننده و گيرندهء بهترين چيزى را . و گرد آورندهء مال و دولت . و آنكه خود را بزرگ و اصيل پندارد . و چاه‌كن .

متأثم

(
mota'assem
) ص . ع . نادم و پشيمان و توبه‌كنندهء از گناه .

متاجج

(
mota'ajjej
) ص . ع . سوزنده . و غضبناك و خشمناك .

متاجر

(
mat jer
) ا . ع . امتعه و اموال و اجناس و مال‌التجاره .

متاجرة

(
mot jarat
) م . ع . باهم بازرگانى كردن .

متأجل

(
mota'ajjal
) ص . ع . جمع شدهء در يك جا .

متأجل

(
mota'ajjel
) ص . ع . مهلت خواهنده . و گروه فراهم آمده . و آب گرد آمدهء در قرارگاه خود . و گله و رمهء پس‌مانده و درنگ كرده .

متأجم

(
mota'ajjem
) ص . ع . سخت گرم شده و سوخته و غضبناك و خشمگين .

متاح

(
mot h
) ا . ص . ع . امر مقدر . و يوم متاح : روز مرگ .

متاح

(
matt h
) ص . ع . ليل متاح : شب دراز . و فرس متاح : اسبى كه گامها را فراخ گذارد .

متأحد

(
mota'ahhed
) ص . ع . متحد و يكى شده . و يكى كرده شده .

متأخر

(
mota'axxer
) ص . ع . سپس مانده و درنگ كرده .

متأخر

(
mota'axxer
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - عقب‌مانده . و سپس مانده . و آنكه سپس همه دست از كار مىكشد و از همه عقب مىافتد . و آخر و پسين .

متأخرين

(
mota'axxerin
) ا پ . - مأخوذ از تازى - مردمان واپسين ضد متقدمين كه مردمان پيشين باشد . و لسان متأخرين : زبان مردمان واپسين .

متاخم

(
mot xem
) ص . ع . كشورهاى هم حد .

متاخمة

(
mot xamat
) م . ع . ارضنا تتاخم ارضكم متاخمة : حد زمين ما متصل است به زمين شما .

متآخى

(
mota ' xi
) ص . ع . متحد شدهء بواسطهء اخوت و برادرى كردن .

متأخى

(
mota'axxi
) ص . ع . آنكه برادر شود . و آنكه برادر گيرد و برادر خواند كسى را . و آنكه بطور آگاهى قصد چيزى كند و صواب جويد آن را .

متأدب

(
mota'addab
) و (
mota'addeb
)