تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3404

مساهمون:

ص٣٤٠٤
از گندم .

معزوقة

(
ma'zuqat
) ص . ع . زمينى كه با معزق براى كشتكارى برگردانيده شده باشد .

معزول

(
ma'zul
) ص . ع . بازداشته شده و يك سو كرده شده .

معزول

(
ma'zul
) ص . پ . مأخوذ از تازى - اخراج شده و از كار بازداشته شده و بيرون كرده شده و يك سو شده و دور شده و محروم شده و از درجه و مرتبه و منصب افتاده و گوشه‌نشين شده . و معزول كردن : از كار و از درجه و منصب بازداشتن و محروم ساختن و خانه‌نشين كردن .

معزولا

(
ma'zulan
) م - ف . پ . مأخوذ از تازى - بىشغل و بدون كار و منصب .

معزولى

(
ma'zuli
) ا . پ . مأخوذ از تازى - گوشه‌نشينى و خانه‌نشينى و بيكارى و بىشغلى و محرومى و دور شدگى از شغل و درجه و منصب .

معزوم

(
ma'zum
) ص . ع . آهنك نموده و عزم و اراده كرده و قصد نموده .

معزهل

(
mo'azhal
) ص . ع . نيك خورش .

معزهلة

(
mo'azhalat
) ص . ع . ابل معزهلة : شتران بر سر خود گذاشته .

معزى

(
mo'azzi
) ا . ع . نوع بز . و گله بز . و منصرف و غير منصرف هر دو آيد آنكه آن را منصرف مىخواند الف را براى الحاق مىداند و آنكه غير منصرف مىخواند الف را براى تانيث .

معزى

(
mo'azzi
) ص . ع . تسليت دهنده و تعزيت گوينده .

معزى

(
mo'ezzi
) ا . پ . تخلص امير الشعرا محمد بن عبد الملك نيشابورى معروف ببرهانى معاصر و مداح سلطان ملكشاه و سلطان سنجر سلجوقى و در سال 542 هجرى وفات نمود .

معزى

(
ma'zyy
) و (
me'zyy
) ا . ع . بخيلى كه گرد كند و نخورد .

معزى اليه

(
mo'ezzi - e'layh
) پ . كلمه مأخوذ از تازى - بمعنى مشار اليه .

معس

(
ma's
) ا . ع . شير . يق : ما فى الناقة معس : اين ماده شتر شير ندارد .

معس

(
ma's
) م . ع . معسه معسا ( از باب فتح ) : سخت ماليد آن را . و معس جاريته : گاييد كنيزك خود را . و نيز معس : خوار كردن . و نيزه زدن .

معس

(
ma'ass
) ا . ع . جاى طلب و ورزش .

معساء

(
me's '
) ا . ع . دختر دوشيزه نزديك بلوغ .

معساة

(
ma's t
) ص . ع . سزاوار و شايسته . يق : انه لمعساة بكذا .

معساج

(
me's j
) ص . ع . بعير معساج : شترى كه در رفتن گردن دراز كند .

معسر

(
me'sar
) ص . ع . رجل معسر : مردى كه بر غريم تنك گيرد .

معسر

(
mo'ser
) ص . ع . درويش تنگدست .

معسرة

(
ma'sarat
) و (
ma'sorat
) ا . ع . دشوارى .

معسرة

(
mo'serat
) ص . ع . زن سفركنندهء به زحمت و سختى .

معسطل

(
mo'astal
) ص . ع . كلام معسطل : سخن ناآراسته و بىنظام .

معسف

(
me'saf
) ا . ع . مرد ستمگار و بىراه .

معسكر

(
mo'askar
) ص . ع . لشكرى شده و سپاهى گشته .

معسكر

(
mo'askar
) ا . ع . لشكرگاه .

معسكر

(
mo'askar
) ا . پ . مأخوذ از تازى - لشكرگاه و اردوگاه و محل عسكر .

معسكر

(
mo'asker
) ص . ع . آنكه اردو مىزند و مشخ مىدهد سپاه را و فرمانده اردو و صاحب منصبى كه تعيين لشكرگاه مىكند .

معسل

(
mo'assal
) ص . ع . زنجبيل معسل : زنجبيل با عسل پرورده . و معجون معسل : معجون با عسل سرشته .

معسلة

(
ma'salat
) ا . ع . كندوى كبت و شان انگبين .

معسلط

(
mo'aslat
) ص . ع . كلام معسلط : سخن آميخته و ناسره .

معسم

(
ma'sem
) ا . ع . جاى آز و طمع .

معسور

(
ma'sur
) ا . ع . دشوارى ضد ميسورى . و سيبوبه هر دو را صفت داند و گويد مصدر بر وزن مفعول نيامده . و قولهم : دعه الى ميسوره و الى معسوره اى الى امر يوسر فيه و الى امر يعسر فيه .

معسورات

(
ma'sura't
) ا . پ . مأخوذ از تازى - سختيها و دشواريها .

معسول

(
ma'sul
) ص . ع . عسلى و با عسل ترتيب شده .

معسون

(
ma'sun
) ا . ع . بلغت مراكش قسمى از شراب .

معسية

(
mo'siyat
) ا . ع . ماده شترى كه مشكوك باشد كه آيا شير دارد و يا ندارد .

معش

(
ma'c
) م . ع . معش معشا ( از باب فتح ) : نرم ماليد .

معش

(
ma'acc
) ا . ع . خواسته و مطلب .