تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3401

مساهمون:

ص٣٤٠١
فرود آيد هنگام سستى .

معرس

(
mo'ras
) و (
mo'arras
) ا . ع . فرود آمد نگاه در آخر شب .

معرس

(
mo'res
) ص . ع . مشغول و ملازم . و آنكه از جماع مانده و خسته شده باشد .

معرس

(
mo'arras
) ص . ع . بيت معرس : خانهء كه داراى عرس بود و در آن بيچه ساخته باشند .

معرس

(
mo'arres
) ص . ع . مسافر و آنكه در آخر شب فرود مىآيد .

معرس

(
mo'arres
) ا . ع . فروشنده عرس يعنى شتر بچه خردسال .

معرش

(
mo'arrac
) ص . ع . درخت رز و اديج بسته .

معرص

(
mo'arras
) ص . ع . لحم معرص : گوشتى كه در صحن سراىوا افكنند تا خشك شود . و گوشت پاره پاره كرده . و گوشت بر خدرك انداخته . و گوشت خاكستر آلوده نيك ناپخته . و بعير معرص : شترى كه پشت خماند و سر فرود نياورد .

معرض

(
ma'raz
) ا . پ . مأخوذ از تازى - محل و موقع و محل وقوع و جايى كه چيزى را عرضه مىكنند و مجمع مردمان .

معرض

(
me'raz
) ا . ع . جامه‌اى كه در تن برده و كنيز فروختنى كرده و بدان آن را عرضه مىكنند . و نيز لفافه‌اى كه مىپيچند بر چيز فروختنى . و قولهم : عرفته فى معرض كلامه اى فى معراض كلامه .

معرض

(
mo'rez
) ا - ص . ع . آنكه پيش آيد هر كه را كه قرض مىدهد و آنكه روى گرداند از كسى كه منع كند وى را از قرض گرفتن . و كسى كه بىباكانه از هر كس و از هر جانب وام گيرد . وطأ معرضا حيث شئت يعنى برو و پا سپر كن هر جا كه بخواهى و باكى نيست ترا زيرا كه امكان و قدرتى دارى . و نيز معرض روى برگردان از چيزى .

معرض

(
mo'rez
) ص . پ . مأخوذ از تازى - روى برگرداننده و اعراض كننده و پشت كننده .

معرضا

(
mo'rezan
) م . ف . پ . مأخوذ از تازى - در حالت روى گردانيدن .

معرض

(
mo'arraz
) ا . ص . ع . چارپا و ستور . و داغ پهن بر سرين ستور . و گوشت نيم پخته . و بزى كه داراى داغ عراض باشد .

معرض

(
mo'arrez
) ا . ع . ختنه كننده كودكان . و نام كسى .

معرضة

(
mo'rezat
) ص . ع . ارض معرضة . زمين گياه‌ناك . و ارض معرضة استعرضها المال : زمين گياه ناكى كه چون ستور بر آن گذرد مىچرد آن را .

معرف

(
mo'arraf
) ا . ع . روى زن و آنچه ظاهر و نمايان باشد از وى . ج : معارف . يق امراة حسنة المعارف . و حيا الله المعارف اى الوجوه . و هو من المعارف : او از مردمان معروف و شناخته و مشهورست .

معرف

(
mo'arraf
) ص . ع . شناسانيده شده و آگاهانيده شده و اعلام شده و معرفه شده .

معرف

(
mo'arraf
) ا . ع . جاى وقوف در عرفات .

معرف

(
mo'arref
) ص . ع . آنكه مىشناساند و تعريف مىكند .

معرف

(
mo'arref
) ا - ص . پ . مأخوذ از تازى - تعريف كننده و شناخت كننده و پيشگو . و آنكه در مجلس سلاطين و امرا هر يك از مردمان را بجاى لايق نشاند و وادارد و آنكه نسبت و حالت مردمانى را كه مجهول الحال باشند در نزد امرا و سلاطين بيان كند . و باصطلاح منطق چيزى كه موصل باشد بسوى مطلوب تصورى مانند حيوان ناطق كه موصل بتصور انسان است . و باصطلاح كيميا چيزى كه ظاهر سازد حموضت و قليائيت و يا خنثايى اجسام را .

معرفة

(
ma'rafat
) ا . ع . جاى فش از گردن اسب . و تاج خروس . ج : معارف .

معرفة

(
ma'refat
) ا . ع . شناختگى . و آنچه مقتضى سكون نفس معتقد باشد بمعتقد اليه . ج : معارف .

معرفة

(
ma'refat
) م . ع . عرف عرفانا و عرفانا و معرفة . ر . عرفان (
'erf n
) و (
'ereff n
) .

معرفت

(
ma'refat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - شناختگى و شناسايى و علم و حكمت و دانش و هنر و فضل و ادب و صنعت و پيشه و كسب . و سبب و جهة و واسطه و موجب . و اهل معرفت : مردم با دانش و با علم و مردم با فضل و هنر و مردم باهوش و زيرك و با فراست . و پر معرفت : داراى علم و هنر بسيار . و بمعرفت او : بسبب او و بواسطه او .

معرفة

(
ma'refatan
) م . ف . پ . مأخوذ از تازى - بطور شناسايى و قصدا و عمدا .

معرفت‌آموز

(
ma'refat - muz
) ( واو مجهول ) و

معرفت‌ساز

(
ma'refat - s z
) ص . پ . كسى كه علم و حكمت و هنر و فضل و دانش مىآموزاند .

معرفتى

(
ma'refati
) ا . پ . مأخوذ از تازى - شناسايى و شناختگى .

معرفى

(
mo'arrefi
) ا . پ . مأخوذ از تازى - شناخته‌شدگى و شناختگى كسى بواسطه معرف .

معرق

(
ma'raq
) م . ع . عرق عرقا و معرقا . ر . عرق .