تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3403

مساهمون:

ص٣٤٠٣

معروك

(
ma'ruk
) ص . ع . ماء معروك : آبى كه بر آن انبوهى و ازدحام باشد .

معروكة

(
ma'rukat
) ص . ع . ارض معروكة : زمين ازدحام و انبوهى رسيده . و زمين رنديده و پاسپر كرده ستوران چندان كه تباه و بىگياه گردد .

معرون

(
ma'run
) ص . ع . شترى كه بينى آن از نهادن چوب عران دردناك باشد . و سقاء معرون : خيك پيراستة با عرنة .

معرى

(
ma'r
) ا . ع . آنجاى از زن كه برهنه باشد مانند دست و پاى و روى و رخسار . و آنجايىكه چيزى را نروياند . ج : معارى .

معرى

(
mo'r
) ص . ع . كسى كه باريك ساله خرمابن را ببخشد .

معرى

(
mo'arr
) ا . ع . جاى برهنگى مانند دست و پا و روى . يق : جارية حسنة المعرى .

معرى

(
mo'arr
) ص . ع . برهنه و عريان و ناپوشيده . و بىمو و معاف و آزاد . و اسمى كه عامل بر آن داخل نشده باشد مانند مبتدا . و شعرى كه از ترفيل و اذالة و اسباغ سالم باشد . و فرج معرى : كسى كه گوشت پاره پايين تلاق آن باريك شده بكنارش چفسيده باشد .

معرى

(
ma'arriyy
) ص . ع . منسوب به شهر معرة النعمان .

معز

(
ma'z
) ا . ع . بر خلاف ضان و مونث استعمال مىگردد و اسم جنسى است كه واحدى از لفظ خود ندارد . ج : امعز و معيز .

معز

(
ma'z
) ع . ج . ماعز .

معز

(
ma'z
) م . ع . معزت المعزى و ضانت الضان معزا ( از باب فتح ) : جدا كردم بز را از گوسپند .

معز

(
mo'z
) ع . ج . امعز و معزاء .

معز

(
ma'az
) ا . ع . بز . ج : امعز . و درشتى و سختى . و زمين درشت .

معز

(
ma'az
) م . ع . معز المكان معزا ( از باب سمع ) : سخت گرديد آنجاى . و معز فلان : بسيار بز گرديد فلان .

معز

(
mo'ezz
) ص . ع . كسى كه تعظيم مىكند و عزيز مىدارد . و معز الدله : احمد پور بويه سيومين پادشاه ديلمى كه پس از بيست و يك سال امارت و سلطنت در سال 356 هجرى در بغداد وفات نمود .

معزاء

(
ma'za ' ?
) ص . ع . مونث امعز . يق . ارض معزاء : زمين درشت سخت سنگناك . ج : معز .

معزاء

(
me'z '
) ا . ع . جنس بز .

معزاب

(
me'z b
) ا . ع . آنكه مواشى خود را جاى دور از مردم چراند .

معزابة

(
me'z bat
) ا . ع . مرد بىزن و مردى كه بىزنى وى دراز كشيده باشد . و زنى كه بىشويى وى دراز كشيده باشد . و آنكه مواشى خود را جاى دور از مردم چراند .

معزاز

(
me'z z
) ص . ع . رجل معزاز المرض : مردى كه بيمارى آن سخت و شديد باشد .

معزال

(
me'z l
) ا . ع . شبان منفرد و تنها . و آنكه از سفر در ناحيه‌اى فرود آيد . و آنكه ستوران خود را در چرا بگوشه‌اى برد . و مرد بىنيزه . و كسى كه از لامت و خساست از قمار بازان بر كنار باشد . و مرد ضعيف احمق و گول . ج : معازيل .

معزب

(
mo'zeb
) ص . ع . طالب آب و گياه دور دست و آنكه به آب و گياه دور دست رسيده باشد . ج : معزبون .

معزب

(
mo'azzab
) ص . ع . آنكه وى را از خانه دور كرده باشند .

معزبة

(
me'zabat
) ا . ع . زن مرد . و داه و كنيز .

معزبة

(
mo'azzebat
) ا . ع . زن مرد .

معزبون

(
mo'zebuna
) ع . ج . معزب .

معزز

(
mo'azzaz
) ص . ع . توانا كرده شده و استوار كرده شده و ارجمند گردانيده شده .

معزز

(
mo'azzaz
) ص . پ . مأخوذ از تازى - تعظيم شده و توقير شده و ستوده شده و سرفراز و بزرگوار و محترم و با شوكت و جلال و جاه و با عزت .

معزف

(
me'zaf
) ا . ع . چغانه .

معزف

(
me'zaf
) و (
ma'zef
) و

معزفة

(
me'zafat
) ا . ع . آلت لهو و بازى مانند رود جامه و طنبور و جز آن . ج : معازف .

معزق

(
me'zaq
) و

معزقة

(
me'zaqat
) ا . ع . آلت كاويدن زمين مانند تيشه و كلنك و يا كلان‌تر از آن . و آلتى كه بدان گندم را باد داده پاك نمايند . ج : معازق .

معزل

(
ma'zel
) ا . ع . يك سو و كناره . يق : انا بمعزل من هذا . ج : معازل .

معزم

(
ma'zam
) و (
ma'zem
) م . ع . عزم عزما و معزما و معزما . . ر . عزم .

معزم

(
mo'azzem
) ص . ع . افسونگر .

معزوزة

(
ma'zuzat
) ص . ع . سخت و درشت . و ارض معزوزة : زمين باران رسيده . و نيز زمين درشت . و بلغت اهل مراكش : القمح المعزوزه نوعى
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3403 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )