ج . معذر .
معذل
(
mo'azzal
) ا . ع . كسى كه وى را بر بسيارى جود و دهش ملامت مىكنند . و نام مردى .
معذل
(
mo'azzel
) ص . ع . سرزنش كننده و ملامت كننده .
معذلج
(
mo'azlaj
) ا . ع . مرد پر گوشت نرم بدن نيكوى خوى .
معذلج
(
mo'azlaj
) ص . ع . سقاء معذلج : مشك پر .
معذلجة
(
mo'azlajat
) ا . ع .
زن پر گوشت نرم بدن نيكوخوى .
معذور
(
ma'zur
) ص . ع . ملامت ناكرده شده . و ختنه كرده . و گرفتار درد گلو .
معذور
(
ma'zur
) ص . پ . مأخوذ از تازى - داراى عذر و داراى بهانه و معاف و محروم و نامراد و نااميد و ناچار و آنكه عذر و بهانه وى پذيرفته باشد . و معذور داشتن : عذر پذيرفتن و معاف داشتن و عفو فرمودن . و معذور شدن عذر آوردن .
معر
(
ma'ar
) م . ع . معر الظفر معرا ( از باب سمع ) : افتاد ناخن از چيزى كه به آن رسيده بود . و معر الرجل :
ريخت موى آن مرد . و معر الريش و نحوه :
كم گرديد پر و مانند آن . و معر الناصية :
افتاد همه موى پيشانى .
معر
(
ma'er
) ص . ع . ناخن افتاده از چيزى كه به آن رسيده باشد . و كم موى و كم پشم . و شتر پشم ريخته . و بخيل كم خير . و جاى كم گياه . و خلق معر زعر : خلق تنگ و زشت .
معرا
(
mo'arr
) ع . ر . معرى .
معراء
(
ma'ra ' ?
) ص . ع . پيشانى موى ريخته .
معراة
(
ma'r t
) و (
ma'arr t
) ا .
ع . آنجاى از زنان كه برهنه باشد مانند دست و پاى و روى و رخسار . ق : جارية حسنة المعراة . و نيز جايى كه هيچ نروياند . و كذلك : حسنة المعراة .
معراة
(
mo'r t
) ص . ع . نخلة معراة : خرمابنى كه باريك سال آن بخشيده شده باشد .
معراج
(
me'r j
) ا . ع . نردبان . و جاى بالا رفتن و مصعد . ج : معاريج . و ليلة المعراج التى اسرى اللّه فيها نبينا صلى اللّه عليه و آله و عرج به اليه و قربه و ادناه منه بحيث لم يبق بينه و بينه مقام .
معراج
(
me'r j
) ا . پ . مأخوذ از تازى - جاى برآمدن و بلند گرديدن . و شب معراج : شبى كه آن حضرت صلى اللّه عليه و آله بامر خداوند تبارك و تعالى عروج كرد بسوى خدا و نزديك گرديد بوى و بمقامى رسيد كه هيچيك از خلايق به آن مقام نرسيده و نخواهند رسيد .
معرار
(
me'r r
) ص . ع . نخلة معرار : خرمابن گرگين كه بار ريزه تباه آرد .
معراض
(
me'r z
) ا . ع . مضمون كلام و سياق كلام . و تير بىپر كه دو طرف آن باريك و ميانش ستبر بود .
معرب
(
ma'reb
) ا . ع . اسب تازى اصيل .
معرب
(
mo'rab
) ا - ص . ع .
واضح كرده شده . و اعراب داده شده و تازيگانيده شده . و باصطلاح نحو لفظى كه آخر آن باختلاف عوامل مختلف گردد .
معرب
(
mo'reb
) ا . ع . كسى . يق :
ما بالدار معرب : نيست در خانه كسى .
معرب
(
mo'reb
) ص . ع . اسب تازى گرامى نژاد . و خداوند اسبان تازى گرامى نژاد .
معرب
(
mo'arrab
) ا . ع . تازيگانيده شده يعنى لفظ عجمى را به عربى آوردن و در آن تصرف كرده از جنس كلام عرب گردانيدن .
معربة
(
mo'rebat
) ص . ع . خيل معربة : اسبهاى تازى گرامى نژاد . و ابل معربة : شتران تازى گرامى نژاد .
معربد
(
mo'arbed
) ص . ع .
بدخوى و جنگجوى و دوستآزار وقت مستى .
معرة
(
mo'rat
) ا . ع . رنگى كه بسرخى زند .
معرة
(
ma'erat
) ص . ع . ارض معرة : زمين كم گياه .
معرة
(
ma'arrat
) ا . ع . گناه و بدى . و رنج . و تاوان و خونبها . و وغا و كارزار لشكر بىحكم امير . و تغيير رنك رخسار از خشم . و ستاره سواى كهكشان .
معرة
(
mo'arrat
) و
معرة النعمان
(
mo'arrat - on - no'm n
) ا . ع .
شهرى در شام .
معرتن
(
mo'artan
) ص . ع .
اديم معرتن : پوست پيراسته با گياه عرتن .
معرج
(
ma'raj
) م . ع . عرج عروجا و معرجا . ر . عروج .
معرج
(
ma'raj
) و (
me'raj
) ا . ع . نردبان و محل صعود و مصعد . ج :
معارج .
معرج
(
mo'arraj
) ص . ع . ثوب معرج : جامه خطدار در پيچيدگى .
معرجگر
(
ma'raj - gar
) ا . پ .
آنكه نردبان و محل عروج مىسازد .
معرجگران
(
ma'raj - g r n
) پ . ج . معرجگر . و معرجگران فلك :
فرشتگان و ستارگان .
معرس
(
me'ras
) ا . ع . ساربان ماهر در شتررانى كه براند هنگام نشاط شتر و