تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3204

مساهمون:

ص٣٢٠٤
زوجه .

مخطم

(
maxtem
) و (
mextam
) ا . ع . منقار مرغ . و پيش بينى و دهن ستور . و بينى مردم . ج : مخاطم .

مخطم

(
moxattam
) ص . ع . بعير مخطم : شتر مهار در بينى كرده شده . و شترى كه بينى وى را مىكشند تا مهار در وى گذارند . و فرس مخطم : اسبى كه از پتفوز تا حنك پائين وى را سپيدى گرفته باشد .

مخطم

(
moxattam
) و (
moxattem
) ا . ع . غورهء خرما كه بر وى خطهاى سپيد پديد آمده باشد .

مخطم

(
moxattem
) ص . ع . آنكه مهار در بينى شتر و يا اسب مىنهد . و آنكه بتوسط سخن غلبه مىكند .

مخطم

(
moxattem
) ا . ع . نام شاعرى .

مخطمة

(
maxattamaton
) ص . ع . مؤنث مخطم . يق : ناقة مخطمة : ماده شتر مهار در بينى كرده شده .

مخطوب

(
maxtub
) ص . ع . خطبه كرده شده و خواستگارى كرده شده . و در زناشوئى تازيان يكى مىگويد : الخاطب خطب و ديگرى مىگويد : المخطوب نكح .

مخطوبه

(
maxtube
) ا . پ . مأخوذ از تازى - زن خواستگارى شده .

مخطور

(
maxtur
) ص . ع . تصور شده و دريافت شده .

مخطوط

(
maxtut
) ص . ع . خط كرده شده و شيار شده .

مخطوف

(
maxtuf
) ص . ع . رجل مخطوف الحشا : مرد باريك شكم . و جمل مخطوف : شترى كه بر وى داغ به شكل خطاف نهاده باشند . ر . خطاف .

مخطوم

(
maxtum
) ص . ع . بعير مخطوم : شتر مهار كرده شده . و نيز شتر داغ كرده شده در بينى و يا در روى . و جمل مخطوم خطام او خطامين : شترى كه داراى يك داغ و يا دو داغ خطام باشد .

مخطى

(
moxti
) ص . ع . كسى كه سبب گام برداشتن و يا رفتن مىگردد .

مخطى

(
moxti
) ص . پ . مأخوذ از تازى - به قصد گناه‌كننده و خطاكننده .

مخطئ

(
moxte '
) ص . ع . كسى كه به قصد گناه مىكند . و آنكه در دين خود به راه خطا مىرود خواه به قصد و يا بدون قصد .

مخف

(
moxeff
) ص . ع . سبك و خفيف و ناگران . و سهل و آسان . و چست و چالاك . و آنكه سبك مىكند مىكند و يا برميدارد بار ديگرى را . و خداوند ستور سبك و تيزرو .

مخفار

(
mexf r
) ص . ع . رجل مخفار : مرد بسيار شرمگين . و كذلك : امراة مخفار .

مخفر

(
moxfer
) ص . ع . كسى كه بدرقه مىفرستد و يا نگهبان مىفرستد . و شكنندهء عهد و پيمان .

مخفر

(
moxaffer
) ص . ع . دستگير و حارس و نگهبان . و دليل و هادى و آنكه خجل و شرمسار مىكند .

مخفس

(
moxfes
) ص . ع . بىاندازه زشت‌گوينده . و شراب مخفس : مىزود مست‌كننده .

مخفس

(
moxaffes
) ص . ع . كسى كه آب با شراب مىآميزد .

مخفش

(
moxaffec
) ص . ع . آنكه بر زمين مىافگند و پا سپر مىكند . و آنكه زمين را مىشكافد . و ويران كننده و ضعيف البدن .

مخفض

(
maxfaz
) ا . ع . محل ختنه در زن .

مخفض

(
moxaffez
) ص . ع . آنكه هر چيزى را سبك و آسان مىكند .

مخفف

(
moxaffaf
) ص . ع . سبك قرار داده شده و سبك شده .

مخفف

(
moxaffaf
) ص . پ . مأخوذ از تازى - سبك و سبك شده . و بىپيرايه . و دون و فرومايه . و حرف مخفف : حرفى كه سبك تلفظ شود ضد مشدد . و هاى مخفف : هاى غير ملفوظ كه در آخر كلمه واقع مىشود مانندهاى خانه و مايه و جز آن . و بطور مخفف : بطور سبكى و بىپيرايگى .

مخفف

(
moxaffef
) ص . ع . آنكه سبك مىكند و خفيف مىگرداند .

مخفق

(
mexfaq
) ا . ع . شمشير پهن .

مخفق

(
moxfeq
) ص . ع . آنكه سر مىجنباند .

مخفق

(
moxaffeq
) ا . ع . نام موضعى .

مخفقة

(
mexfaqat
) ا . ع . تازيانه و دره و تازيانهء چوبين .

مخفوض

(
maxfuz
) ص . ع . فروتن و متواضع . و باصطلاح صرف و نحو حرفى كه داراى خفض باشد .

مخفوضة

(
maxfuzat
) ص . ع . دختر ختنه كرده شده .

مخفوع

(
maxfu '
) ا . ع . ديوانه و مجنون .

مخفوع

(
maxfu '
) ص . ع . آنكه جگر وى از گرسنگى بسوزد .

مخفوف

(
maxfuf
) ص . ع . سبك شده .

مفخوق

(
maxfuq
) ا . ع . گرفتار خفقان . و ديوانه .

مخفى

(
maxfi
) ص - م . ف . پ . مأخوذ از تازى - پنهان و پوشيده و پنام و
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3204 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )