تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3202

مساهمون:

ص٣٢٠٢
لقب عبد اللّه بن انيس لان النبى صلى اللّه عليه و آله اعطاء مخصرة و قال تلقائى بها فى الجنة .

مخصرة

(
moxassarat
) ص . ع . مؤنث مخصر . و نعل مخصرة : كفش ميان باريك . و يد مخصرة : دستى كه بند آن باريك باشد كه گويا بسته شده است . و دستى كه در آن بريدگى مستدير باشد .

مخصص

(
moxasses
) ص . ع . آنكه خاص مىگرداند . و آنكه خودش مىكند .

مخصف

(
mexsaf
) ا . ع . درفش كفش دوزى .

مخصف

(
moxsef
) ص . ع . روندهء به شتاب .

مخصف

(
moxassef
) ص . ع . خوب و مضبوط دوزنده . و بدخوى . و كسى كه مىكوشد در تكلف به چيزى كه ندارد .

مخصل

(
mexsal
) ا . ع . شمشير بران .

مخصور

(
maxsur
) ص . ع . زيان رسيده و ستمديده .

مخصوص

(
maxsus
) ص . ع . خاص كرده شده .

مخصوص

(
maxsus
) ص . پ . مأخوذ از تازى - خاص و غير عمومى و بدون شركت و بشيك . و بطور خاص . و منسوب و متعلق . و نفيس . و خالص . و بطور خصوص نسبت داده شده . و آدم مخصوص : نوكر و گماشته . و جاى مخصوص : كنار آب و فرناك و بيت الخلا . و دوست مخصوص : مصاحب و همدم . و مخصوص بودن : اختصاص داشتن و نسبت داشتن .

مخصوصا

(
maxsusan
) م - ف . پ . مأخوذ از تازى - خصوصا و علىالخصوص و بطور خاص .

مخصوصيت

(
maxsusiyyat
) ا . پ . مأخوذ از تازى - خصوصيت و ملكيت . و دوستى و مودت .

مخصوفة

(
maxsufat
) ص . ع . نعل مخصوفة : كفشى كه از چندين قطعه چرم دوخته شده باشد . و سماء مخصوفة : آسمان املس و يا آسمان دو رنك كه در آن سپيدى و سياهى بود .

مخصى

(
maxs
) ا . ع . محل بريدن خايه .

مخصى

(
maxsiyy
) ص . ع . خايه كشيده و اخته .

مخض

(
maxz
) م . ع . مخض اللبن مخضا ( از باب نصر و ضرب و فتح ) : مسكه برآورد از شير و دوغ زد . و مخض فلان رايه : برگردانيد فلان راى خود را و تدبر كرد در عواقب كار تا آنكه به خوبى بر وى ظاهر شد . و مخض فى الشئ : به سختى جنبانيد آن چيز را . و مخض بالدلو : جنبانيد دول را در چاه و مخض البيعر : بانك كرد شتر به شقشقهء خود .

مخض

(
moxxaz
) ع . ج . ماخض .

مخضب

(
mexzab
) ا . ع . تغار و لگن .

مخضب

(
moxazzab
) ص . ع . بنان مخضب : سر انگشتان رنگ كرده .

مخضب

(
moxazzeb
) ص . ع . كسى كه رنك مىكند .

مخضبة

(
mexzabat
) ا . ع . تغار و لگن .

مخضد

(
mexzad
) ا . ع . سخت خورنده به شتاب .

مخضر

(
moxazzar
) ص . ع . سبز و سبز كرده شده . و بركت داده شده .

مخضر

(
moxazzar
) ص . ع . آنكه سبز مىكند .

مخضر

(
moxazzar
) ص . ع . سبز .

مخضرب

(
moxazrab
) ا . ع . مرد فصيح و بليغ .

مخضرة

(
maxzarat
) ا . ع . جاى سبزه‌ناك .

مخضرم

(
moxazram
) ا . ع . مرد ختنه ناكرده . و كسى كه نصف عمرش در جاهليت و نصف در اسلام گذشته باشد . و شاعرى كه جاهليت و اسلام هر دو را دريافته باشد مانند لبيد . ج : مخضرمون . و سياهى كه پدرش سفيد بود . و مردم كم حسب . و آنكه دعوى نسبى كند و نباشد از آن . و آنكه پدرش را كسى نشناسد . و كنيززاده . و گوشتى كه شناخته نشود كه از نر است و يا از ماده . و طعام تفه و بىمزه . و آبى كه نه سنگين باشد و نه سبك .

مخضرمة

(
moxazramat
) ص . ع . ناقة مخضرمة : ماده شترى كه گوشه‌اى از گوش وى بريده باشد . و امراة مخضرمة : زن ختنه كرده .

مخضرمون

(
moxazramuna
) ع . ج . مخضرم .

مخضرمى

(
moxazramiyy
) ص . ع . منسوب به مخضرم .

مخضع

(
moxze '
) ص . ع . كسى كه فروتنى مىكند . و آنكه فرمان‌بردارى مىكند . و كسى كه كلانى سال وى را پست و سرافگنده مىكند . و كسى كه براى زن سخن نرم مىراند .

مخضعة

(
maxza'at
) ا . ع . از اعلام است .

مخضفة

(
moxzafat
) ا . ع . مى و شراب زيرا كه خورندهء وى عقلش زايل شده و ضرطه مىدهد .

مخضل

(
mexzal
) ص . ع . سيف مخضل : شمشير بران .