تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3199

مساهمون:

ص٣١٩٩

مخرز

(
mexraz
) ا . ع . درفش كفش‌دوزان .

مخرز

(
moxarraz
) ا . ع . گوهر . و هر حيوان پرندهء كوچكى كه بر بالهاى وى نقش و نگارى باشد مانند خرزة .

مخرس

(
moxarres
) ص . ع . كسى كه طعام مهمانى ولادت ترتيب مىدهد . المثل : تخرسى يا نفس لا مخرس لك يعنى طعام ولادت براى خود ترتيب بده اى نفس نيست كسى كه براى تو آن را ترتيب دهد و اين مثل را در اعتناى مرد بنفس خود گويند .

مخرش

(
mexrac
) ا . ع . چوب خطكش چرم‌دوزان . و چوب سركج .

مخرش

(
moxarrec
) ص . ع . كشتى كه سر خوشهء وى برآمده باشد .

مخرشة

(
mexracat
) ا . ع . چوب خطكش چرم‌دوزان .

مخرص

(
mexras
) ا . ع . نيزه خصوصا سر آن .

مخرط

(
mexrat
) ا . ع . سازندهء برج و مخروط .

مخرط

(
moxret
) ص . ع . كسى كه خريطه را بدوال مىبندد . و نافة مخرط : ماده شترى كه شير منجمد و يا زرد آب از پستان وى برآيد و كذا شاة مخرط . ج : مخارط و مخاريط .

مخرط

(
moxarret
) ص . ع . دوائى كه شكم را مىراند .

مخرطم

(
moxartam
) ص . ع . موزهء نوك‌دار .

مخرطم

(
moxartem
) ص . ع . كسى كه مىزند بر خرطوم .

مخرع

(
moxarra '
) ا . ع . مرد ناپايدار و بىقرار و بىثبات .

مخرف

(
maxraf
) ا . ع . خرماى چيدهءتر و تازه . و بستان . و رستهء ميان دو قطار خرمابن كه خرماچين از هر يك آنها كه چيدن خواهد تواند . و موضع چيدن خرما . و راه راست .

مخرف

(
maxraf
) م . ع . خرف خرفا و خرافا و خرافا و مخرفا . ر . خرف .

مخرف

(
mexraf
) ص . ع . زنبيل خرد كه خرماى تر و نفيس تازه چيده در آن گذارند .

مخرف

(
moxref
) ص . ع . شاة مخرف : گوسپندى كه در خريف مىزايد . و ناقة مخرف : ماده شترى كه بچه مىزايد در مثل همان وقتى كه آبستن شده بود .

مخرفة

(
maxrafat
) ا . ع . بستان . و رستهء ميان دو قطار خرمابن كه خرماچين از هر يك از آنها كه خواهد تواند چيدن . و راه راست و فراخ .

مخرفج

(
moxarfej
) ا - ص . ع . فراخ و گشاده و واسع . و عيش مخرفج : عيش فراخ .

مخرفجة

(
moxarfejat
) ص . ع . السراويل المخرفجة : ازار بلند و گشادى كه به روى پاها افتد .

مخرفش

(
moxarfec
) ا . ع . نيكو آميخته شده .

مخرق

(
maxraq
) ا . ع . دشت و بيابان بىآب . و سنگى كه در دنبالهء حوض گذارند و چون خواهند آب حوض روان گردد آن را بردارند .

مخرق

(
moxreq
) ص . ع . سرگردان كننده و متحير نماينده .

مخرق

(
moxarraq
) ص . ع . شكافته و دريده .

مخرق

(
moxarreq
) ص . ع . شكافنده و پاره‌كننده . و بسيار دروغگو .

مخرقة

(
maxraqat
) ا . ع . دروغ‌گوئى . و فوطهء بهم‌پيچيدهء تافته‌اى كه بازيگران او را هنگام رقصيدن به يكديگر زنند .

مخرم

(
moxrem
) ا . ع . مخرم الاكمة : پشته و كوه منفرد . و مخرم الجبل : بينى و دماغهء كوه . و مخرم السيل : جزء پيشين از توجبه . ج : مخارم .

مخرم

(
moxrem
) ص . ع . مرك از بيخ بركنندهء مردم .

مخرمة

(
moxramat
) ا . ع . نام مردى .

مخرمة

(
moxarramat
) ا . ع گوسپند بريده گوش .

مخرمد

(
moxarmed
) ا . ع . مقيم و سر فرو افگندهء خاموش .

مخرمية

(
maxremiyyat
) ا . ع . نام گروهى از اهل تناسخ .

مخرنبق

(
moxranbeq
) ا . ع . سر فرو افگندهء خاموش و ساكت . المثل : مخرنبق لينباع دربارهء كسى گويند كه چون بلا و داهيه‌اى به وى رسد خاموش و ساكت باشد .

مخرنشم

(
moxrancem
) ا . ع . بزرك‌منش و متكبر . و گونهء بركشته و لاغر . و ترنجيده اندام .

مخرنطم

(
moxrantem
) ص . ع . متكبرى كه بينى خود را بلند كند و خشم گيرد .

مخرنقة

(
moxraneqat
) ص . ع . ارض مخرنقة : زمينى كه داراى بچهء خرگوش باشد .

مخروب

(
maxrub
) و

مخروبه

(
maxrube
) ص . پ . مأخوذ از تازى - ويران و ناآبادان . و تاراج شده .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3199 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )