تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3196

مساهمون:

ص٣١٩٦
صاع .

مختوم

(
maxtum
) ص . ع . مهر كرده شده . و به آخر رسانيده و تمام كرده .

مختون

(
maxtun
) ص . ع . غلام مختون : كودك ختنه كرده شده .

مختون

(
maxtun
) ص . ع . مأخوذ از تازى - ختنه كرده شده .

مختونة

(
maxtunat
) ص . ع . جارية مختونة : دختر ختنه كرده شده .

مختوى

(
moxtavi
) ص . ع . عقل و خرد رفته . و سياحت‌كنندهء بعض از ولايات را . و نيزه زننده در ميان دست و پاهاى اسب . و گيرنده و رباينده . و حيوان درنده‌اى كه بدزدد بچهء گاو را و بخورد آن را .

مخثاء

(
mexs '
) ا . ع . خريطهء انگبين چيننده .

مخثر

(
moxser
) ص . ع . كسى كه ناگداخته مىگذارد مسكه را .

مخثعم

(
moxas'am
) ا . ع . شير بيشه .

مخثعم

(
moxas'am
) ص . ع . رجل مخثعم الوجه : مردى كه رويش گوشت‌آلود باشد .

مخثم

(
moxssam
) ص . ع . نعل مخثم : كفش پهناور نوك‌دار .

مخثم

(
moxssem
) ص . ع . كسى كه عريض و پهناور مىكند .

مخثمة

(
moxassamat
) ص . ع . نعل مخثمة : كفش پهناور نوك‌دار .

مخج

(
maxj
) م . ع . مخج الدلو مخجا ( از باب فتح ) : جنبانيد دول را در چاه كه پر گردد . و مخج المراة : گائيد آن زن را .

مخجخج

(
moxajxej
) ص . ع . كسى كه از ترس و بيم سرگشته حال مىشود . و آنكه سر دركش و پنهان مىگردد . و باد سخت . و آنكه انديشهء خود را نهان مىدارد . و آنكه بشتاب حركت مىدهد و در كنار مىنشاند . و آنكه مىگايد .

مخجل

(
moxjel
) ص . ع . پريشان كننده . و آشفته و حيران‌كننده . و دراز و بهم پيچيده گرديده . و واد مخجل : وادى بسيار گياه و پيچيده گياه .

مخجل

(
moxjel
) و (
moxajjel
) ص . ع . كسى كه خجل و شرمسار مىكند .

مخخة

(
mexaxat
) ع . ج . مخ .

مخد

(
moxedd
) ا . ع . شيار كننده و بيل‌دار و كاونده .

مخدة

(
maxaddat
) ا . ع . يارى و معونت و مددگارى و دستگيرى .

مخدة

(
mexaddat
) ا . ع . بالش و نازبالش . و آهنى كه زمين را بدان شكافند . ج : مخاد .

مخدج

(
moxdaj
) ص . ع . بچهء ناقص خلقت ماده شتر اگرچه پس از تمامى ايام زاده شده باشد . و رجل مخدج اليد : مرد ناقص دست و بخيل و طمعكار .

مخدج

(
moxdej
) ص . ع . ناقة مخدج : ماده شترى كه بچهء ناقص الخلقه زايد اگرچه ايام وى تمام باشد . و صيف مخدج : زمستان كم باران .

مخدد

(
moxadded
) . ص . ع . گوشت و يا پوست درهم كشيده و چين‌دار و لاغر و كم گوشت . و كسى و يا چيزى كه لاغر مىكند . و شكافنده .

مخدر

(
moxdar
) ص . ع . پنهان در پس پرده .

مخدر

(
moxdar
) و (
moxder
) ص . ع . اسد مخدر : شيرى كه بيشه و جنگل آن را پنهان كرده باشد و كذلك اسد مخدر .

مخدر

(
moxder
) ص . ع . درآمدهء در روز باران . و مقيم و آرام در خانه و يا در لانه . و كسى و يا چيزى كه سست و بىحركت مىكند و موجب خواب رفتگى اعضاء مىگردد .

مخدر

(
moxaddar
) ص . ع . حجاب‌دار و پنهان و پوشيده .

مخدر

(
moxadder
) ص . ع . بىحس‌كننده و سست نمايندهء اعضاء . و آنكه مىپوشاند .

مخدر

(
moxadder
) ا . پ . مأخوذ از تازى - هر چيز كه اعضاى آدمى را سست و بىحس و حركت كند .

مخدرات

(
moxaddar t
) ا . پ . مأخوذ از تازى - خانمهاى با حجاب و پرده‌نشين و پاك‌دامن و با شرم و حيا .

مخدرات

(
moxadder t
) ا . پ . مأخوذ از تازى - چيزهائى كه اعضاى آدمى را بىحركت و سست مىكند .

مخدرة

(
moxdarat
) و (
moxad darat
) ص . ع . جارية مخدرة : دخترك پرده‌نشين و بازداشته شدهء از خدمت و كار . و كذلك جارية مخدرة .

مخدره

(
moxaddare
) ص . پ . مأخوذ از تازى - زن با حجاب و پرده‌نشين و پاك‌دامن و با شرم و حيا .

مخدش

(
mexdac
) و (
moxad - dec
) ا . ع . ميان دو كتف شتر .

مخدش

(
moxaddec
) ص . ع . آنكه با ناخن بسيار مىخراشد .

مخدش

(
moxaddec
) ا . ع . گربه .

مخدع

(
mexda '
) و (
moxda '
) ا . ع . گنجينه . و خانهء خرد در خانهء كلان . و جاى نهان كردن .

مخدع

(
moxde '
) ص . ع . نهنده و نگاهدارنده .