مخر الارض ( از باب فتح ) : رها كرد آب را به روى زمين تا نيكو گردد . فمخرت هى :
پس نيكو شد آن زمين ( لازم و متعدى ) . و مخر الغزر الناقة : رنجانيد بسيارى شير ماده شتر را يعنى چونكه بسيار شير بود نيك دوشيده شد تا در رنج و تعب درآمد . و نيز مخر :
بهترين رختخانه گرفتن .
مخر
(
moxerr
) ص . ع . آنكه سبب مىشود افتادگى و سقوط را . و آنكه مىبرد دست كسى را با شمشير و مىاندازد آن را .
مخرأة
(
maxra'at
) و
مخراة
(
maxr t
) ا . ع . جاى لازم و آبخانه و كنار آب و فرناك .
مخراش
(
mexr c
) ا . ع . چوب سر كج . و چوب خطكش چرمدوزان .
مخراط
(
mexr t
) ا . ع . شتر و يا گوسپندى كه بيرون آمدن شير منجمد و يا زرد آب از پستان وى عادت آن باشد . و مار پوست افگنده و مارى كه پوست افگندن در هر سال عادت وى بود . ج : مخاريط .
مخراق
(
mexr q
) ا . ع . مرد نيكو تن تناور خواه دراز باشد و يا كوتاه . و مرد متصرف در امور كه در هر كارى چون در آيد به خوبى سرانجام دهد . و مهتر و جوانمرد و سخى . و نر گاو دشتى . و دره و تازيانه . و فوطهء بهم پيچيدهء تافته كه بدان كسى را كتك زنند .
ج : مخاريق . يق : البرق مخاريق - الملائكة . و نيز مخراق از اعلام است .
مخراق
(
mexr q
) ص . ع . هو مخراق حرب : او صاحب جنگها مىباشد و در جنگ چالاك است .
مخران
(
maxr n
) ا . پ . نام كشيشى از ترسايان كه ديرى بنا كرده بنام وى اشتهار يافته .
مخرب
(
moxreb
) ص . ع .
آنكه ويران مىكند و ناآبادان مىنمايد .
مخرب
(
moxarrab
) ص . ع . شكافته گوش و سوراخ كرده گوش .
مخرب
(
moxarreb
) ص . ع . نا آبادانكننده و ويرانكنندهء خانه .
مخرب
(
moxarreb
) ا . پ . مأخوذ از تازى - خرابكننده و ويران نماينده . و بر باد دهنده . و پايمالكننده .
مخربة
(
moxrebat
) ا . ع . كندوى عسل تهى و خالى .
مخربة
(
moxrebat
) ص . ع .
خلية مخربة : ماده شتر بىقيد براى دوشيدن .
مخربص
(
moxarbes
) ا . ع . مرد بسيار حسابدان و متتبع در دقايق چيزها .
مخربق
(
moxarbeq
) ص . ع .
شكافندهء جامه . و كسى كه مىبرد و قطع مىكند .
و تباهكننده و فاسدكننده .
مخربقة
(
moxarbeqat
) ص . ع .
زنى كه از جماع بيهوش مىگردد .
مخرة
(
moxrat
) ا . ع . هر بوى گندى كه از شكم كسى برآيد .
مخرة
(
maxrat
) و (
mexrat
) و (
moxarrat
) ا . ع . هر چيز برگزيده و پسنديده .
مخرت
(
maxrat
) ا . ع . راه راست .
مخرج
(
maxraj
) ا . ع . جاى بيرون آمدن . و هنگام بيرون آمدن . و محل تلفظ حروف و آنجائى كه در تلفظ حرف از آنجا بيرون مىآيد . ج : مخارج . و هذا مخرجه :
اين جاى بيرون آمدن آن است . و نيز مخرج :
محل خلاص و رهائى . يق : وجدت للامر مخرجا اى مخلصا .
مخرج
(
maxraj
) م . ع . خرج خروجا و مخرجا . ر . خروج .
مخرج
(
maxraj
) ا . پ . مأخوذ از تازى - محل بيرون شدن . و هنگام بيرون شدن .
و آلت خروج و جاى لازم و فرناك . و مخرج پس : مقعده و كون . و مخرج حرف :
محلى كه در تلفظ حرف از آنجا خارج مىگردد .
مخرج
(
moxraj
) م . ع . اخرجه مخرجا : بيرون كرد آن را .
مخرج
(
moxraj
) ا . ع . جاى بيرون كردن و زمان بيرون كردن . يق : اخرجنى مخرج صدق . و هذا مخرجه .
مخرج
(
moxraj
) ص . ع . بيرون كرده شده .
مخرج
(
moxrej
) ص . ع . بيرون كننده . و اداكنندهء باج . و آنكه شكار مىكند شترمرغ ابلق را .
مخرج
(
moxarraj
) ص . ع . علم و ادب آموخته شده . و عام مخرج : سالى كه در وى فراخى و تنگى باشد .
مخرج
(
moxarrej
) ص . ع . علم و ادب آموزنده و تربيتكنندهء نوجوانان . و آنكه مىنويسد . بعض لوح را و بعض آن را ترك مىكند .
مخرجة
(
moxarrajat
) ص . ع .
ارض مخرجة : زمينى كه جائى از آن با گياه و جائى بىگياه باشد .
مخرد
(
moxred
) ص . ع . شرمسار و ساكت و بىصدا و آنكه از شرم و حيا آهسته حرف مىزند . و مايل به لهو و لعب .
مخردل
(
moxardal
) ص . ع .
افتاده بر زمين . و مصروع . و لحم مخردل :
گوشت بريدهء پاره پاره .
مخردل
(
moxardel
) ص . ع .
كسى كه گوشت را مىبرد و پاره پاره مىكند . و نخلة مخردل : خرمابنى كه پيشتر بار آن پخته شده و ما بقى غورههاى آن كلان كشته باشد .