تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3178

مساهمون:

ص٣١٧٨

محقلة

(
mahqalat
) ا . ع . كشتزار و زمين قابل كشتكارى . ج : محاقل .

محقن

(
mehqan
) ا . ع . مشك كه در آن شير دوشيده بر شير خفته ريزند . و لوله‌اى كه بر سر خريطهء چرم بسته بدان حقنه كنند .

محقن

(
mohqen
) ص . ع . كسى كه نگاهدارى مىكند از كميز . و آنكه جمع مىكند اقسام مختلف شيرها را و آنها را بهم مىآميزد .

محقنه

(
mahqane
) ا . پ . مأخوذ از تازى - ابزارى كه بدان حقنه مىكنند .

محقو

(
mahqovv
) ص . ع . گرفتار درد تهيگاه . و گرفتار درد شكم از خوردن گوشت .

محقور

(
mahqur
) ا . ع . نام پنج حرف از حروف الفبا مجموع در اين كلام جد قطب .

محقوق

(
mahquq
) ص . ع . لايق و سزاوار . يقال : هو محقوق به .

محقون

(
mahqun
) ص . ع . بازداشته شده و نگاهداشته شده .

محقى

(
mohqiyy
) ص . ع . گرفتار درد تهگاه و گرفتار درد شكم از خوردن گوشت .

محك

(
mahk
) م . ع . محك محكا ( از باب فتح ) : ستيهيد .

محك

(
mahek
) ص . ع . ستيهنده .

محك

(
mehakk
) ا . ع . آلت سودن . و سنگى كه بر آن زر و سيم عيار كنند .

محك

(
mehak
) و (
mehakk
) ا . پ . مأخوذ از تازى - سنگى كه بدان زر و سيم عيار كنند . و آزمايش و امتحان . و محك زر ايمان : حجر الاسود . و محك زرين : سنگى كه بدان زر و سيم عيار كنند . و حجر الاسود . و محك صبر : هر چه بدان شكيبائى را آزمايش كنند .

محكان

(
mahk n
) ص . ع . ستيهنده و لجوج . و رجل محكان : مرد دشوار خوى و بدخلق .

محكان

(
mohk n
) ا . ع . از اعلام است .

محكد

(
mahked
) ا . ع . اصل و نژاد . و پناه‌جاى .

محكد

(
mohked
) ص . ع . كسى كه به دو اعتماد مىكنند . و كسى كه بازپس مىشود .

محكك

(
mohakkak
) ص . ع . الجذل المحكك : چوبى كه در عطن نهاده تا شتران گرگين خود را بدان درمالند . و قولهم : انا جذيلها المحكك و عذيقها المرجب اراد انه يشتفى برأيه و تدبيره : يعنى سودمند مىگردد برأى و تدبير او .

محكك

(
mohakkek
) ص . ع . كسى كه بسيار سخت مىخارد .

محكل

(
mohkel
) ص . ع . كار دشوار و پوشيده . و برانگيزانندهء بدى و دشوارى .

محكم

(
mohkam
) ص . ع . استوار . استوار شده و بازداشته‌شدهء از فساد . و منع كرده شده .

محكم

(
mohkam
) ص . م - ف . پ . مأخوذ از تازى - استوار و خبوره و خبره و خبوك . و مقرر و برقرار و قايم . و توانا و قوى و مضبوط . و چسبيده و سخت و سفت و پيچ شده . و محكم بودن : استوار بودن و سخت و توانا بودن و مضبوط بودن . و محكم شدن : سخت شدن و مضبوط گشتن و استوار شدن . و محكم كردن : استوار كردن و مضبوط كردن و سخت پيچانيدن پيچ و سفت كردن .

محكم

(
mohkem
) ا . ع . استوار كننده .

محكم

(
mohakkam
) و (
mohakkem
) ا . ع . عاقل و با تدبير . و خود انصاف دهنده . و بىجنبش در هنگام شهادت . ج : محكمون و محكمون . الحديث ان الجنة للمحكمين و هم قوم من اصحاب الاحذور الذين خيروا بين القتل و الكفر فاختاروا الثبات على الاسلام مع القتل .

محكم

(
mohakkem
) ا . ع . پير كار آزمودهء با حكمت .

محكم

(
mohakkem
) ص . ع . بازدارنده و منع كننده . و كسى كه با قدرت و توانائى تقليد مىكند .

محكمات

(
mohkam t
) ع . ج . محكمة .

محكمة

(
mahkamat
) ا . ع . محل قضاوت و سراى قاضى و عدالت‌خانه و داورى خانه .

محكمة

(
mohkamat
) ص . ع . مؤنث محكم . ج : محكمات . و السورة المحكمة : سوره‌اى از قرآن مجيد كه عمل به آن واجب باشد و سورهء غير منسوخه و سوره‌اى كه محتاج تأويل نباشد مانند قصص انبياء و آيات محكمات : آيات واضح كه سامع را محتاج بتاويل نيفند و يا از قل تعالوا اتل ما حرم ربكم عليكم تا آخر سوره .

محكمة

(
mohakkemat
) ا . ع . گروهى از خوارج .

محكمون

(
mohakkamuna
) و (
mohakkemuna
) ع . ج محكم (
mohakkam
) و (
mohakkem
) .

محكمه

(
mahkame
) ا . پ . مأخوذ از تازى - جاى حكم كردن و قضاوت نمودن . و محكمهء شرع : جاى حكم كردن قاضى و حاكم شرع . و محكمهء طبيب : جاى حكم كردن طبيب . و محكمهء عرف : عدالت‌خانه