تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3175

مساهمون:

ص٣١٧٥
و مايل از راه . و چوبى كه گازر بر جامه زند . هنگام شستن .

محضار

(
mehz r
) ص . ع . فرس محضار : اسب پر دو . ج : محاضير .

محضا لله

(
mahzan - lell h
) م - ف . پ . مأخوذ از تازى - فقط از براى خدا .

محضب

(
mehzab
) ا . ع . چوب آتشكاو . و برانگيزانندهء جنك و فتنه و آشوب . و تابه‌اى كه در آن گوشت بريان كنند .

محضة

(
mahzat
) ص . ع . مؤنث محض : زن خالص‌نسب . و فضة محضة : سيم بىآميغ .

محضج

(
mehzaj
) ا . ع . آتشكاو . و مايل از راه .

محضر

(
mahzar
) ا . ع . نزديكى و حضور و درگاه و جاى حاضر آمدن . و جاى بازگشتن به آب . و مردمان حاضر . و چك كه براى اثبات دعوا به مهر و گواهى اهالى و موالى رسانند و سجل . و نام دهى . و حسن المحضر : كسى كه غايبان را به نيكى ياد كند . و كريم المحضر : كسى كه خوى خوش و مشرب كريم داشته باشد .

محضر

(
mahzar
) ا . پ . مأخوذ از تازى - حضور و جاى حاضر شدن و هنگام حاضر شدن . و سجل قاضى . و نيكمحضر : كسى كه غايبان را بنيكى ياد كند و خوش مشرب . و در محضر : در حضور و در خدمت .

محضر

(
mohzer
) ا . ع . گرزبردار و عصابردار و سرهنك و آردل . و احضار كننده و آنكه بنزد قاضى كسى را مىطلبد .

محضرب

(
mohazrab
) ص . ع . پر كرده شده .

محضرب

(
mohazreb
) ص . ع . كسى كه ريسمان مىبندد . و آنكه سخت ريسمان مىتابد . و آنكه زه بر كمان مىپيچد .

محضرخانه

(
mahzar - x ne
) ا . پ . محل اجتماع و جمعيت . و بارگاه و دربار . و ادارهء پليس .

محضرم

(
mohazram
) ص . ع . شاعر محضرم : شاعرى كه جاهليت و اسلام هر دو را دريافته باشد .

محضرم

(
mohazrem
) ص . ع . كسى كه در كلام لحن كند .

محضرنامه

(
mahzar - n me
) ا . پ . دعوت نامهء احضار . و دفتر لشكر و دفتر حاضر و غايب . و شهادت‌نامه .

محضض

(
mohazzaz
) ص . ع . طلا كرده شدهء به حضض .

محضض

(
mohazzez
) ص . ع . برانگيزاننده .

محض غلط

(
mahze - qalat
) م . ف . پ . مأخوذ از تازى - كاملا غلط .

محض غير ممكن

mahze - qayre
) (
momken
م . ف . پ . مأخوذ از تازى - كاملا محال و غير ممكن و محال مطلق .

محض قيد

(
mahze - qayd
) ا . پ . حبس ساده .

محضن

(
mahzan
) و (
mahzen
) ا . ع . جاى بچه برآوردن مرغان . ج : محاضن .

محضن

(
mohzen
) ص . ع . ذليل كننده و خوار كننده و نكوهنده . و آنكه حق كسى را ببرد .

محض ناچيز

(
mahze - n ciz
) م . ف . پ . فقط ناچيز .

محضنة

(
mehzanat
) ا . ع . كاسهء گلى كه نزديك كابك كبوتران گذارند و در آن آب ريزند تا كبوتران آب خورند .

محضور

(
mahzur
) و

محضورة

(
mahzurat
) ص . ع . چيز داراى آفت بسيار كه پريان بر آن حاضر شوند . يق : اللبن محضور فغط اناءك : يعنى شير داراى آفت بسيار است كه پريان بر آن حاضر مىشوند پس پر كن ظرف خود را از آن . و كذلك الكنف محضورة .

محضى

(
mehz
) ا . ع . كورهء ساخته شدهء از گل .

محضير

(
mehzir
) ص . ع . فرس محضير : اسب پردو . ج : محاضير . و لا يقال محضار او المحضار لغية .

محط

(
maht
) ا . ع . آب بينى .

محط

(
mahatt
) ا . ع . موضع و منزل .

محط

(
mehatt
) ا . ع . ابزارى چوبين و يا آهنين كه چرم‌دوزان بدان خط كشند و نقش كنند و به فارسى پكمال نامند .

محط

(
mehatt
) ص . ع . وجه محط : روى آبله‌ناك .

محطب

(
mehtab
) ا . ع . ابزارى كه بدان هيزم قطع مىكنند و نوعى از داس .

محطب

(
mohteb
) ص . ع . درخت رزى كه آماده باشد بريدن هيزم را از وى . و جاى هيزم‌ناك .

محطة

(
mehattat
) ا . ع . ابزارى چوبين و يا آهنين كه چرم‌دوزان بدان خط كشند و نقش كنند و محط و به فارسى پكمال نامند .

محطرب

(
mohatrab
) ا . ع . مرد استوار خلقت قوى بنيه .

محطم

(
mehtam
) ا . ع . شير بيشه .

محطم

(
mohatlem
) ا . ع . در هم شكنندهء توانا .

محطمر

(
mohatmer
) ا . ع . مرد خشمناك .

محطور

(
mahtur
) ص . ع . به روى افتاده و بر زمين افتاده .

محطوط

(
mahtut
) و

محطوطة

(
mahtutat
) ص . ع . پستر . و گم كرده شده . و رجل محطوط القدر : مرد پست‌قدر و فرومايه و در پستر تن و تبه واقع شده . و الية محطوط :
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3175 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )