تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3180

مساهمون:

ص٣١٨٠

محلب

(
mehlab
) ا . پ . نام درختى خوشبوى مانند صندل شبيه بدرخت بيد و داراى گلى سپيد و مردم نهاوند از چوب آن دستهء تازيانه سازند و تخم آن را تازيان حب المحلب خوانند .

محلب

(
mohleb
) ص . ع . كسى كه اعانت مىكند ديگرى را در شير دوشيدن . و يارى دهنده .

محلبة

(
mahlabat
) ا . ع . جائى كه در آن حب المحلب مىرويد .

محلة

(
mahlat
) ص . ع . ارض محلة : زمين قحط رسيده .

محلة

(
mahallat
) ا . ع . جاى فرود آمدن . و زمان فرود آمدن . و جاى باش و برزن و كوى و محلهء شهر و منزلگاه .

محلة

(
mohellat
) ص . ع . تلعة محلة : پشته‌اى كه گنجايش يك و يا دو در خانه داشته باشد .

محلتان

(
mohellat ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : ديك و دستاس .

محلج

(
mehlaj
) ا . ع . محور و آهن و يا چوبى كه بر آن چرخ آب مىگردد . و خر سبك شتاب‌رو .

محلج

(
mohlej
) ص . ع . نقد محلج : زر حاضر و درخشان .

محلج

(
mehlaj
) و

محلجة

(
mehlajat
) ا . ع . تخته‌اى كه به روى آن پنبه‌دانه را از پنبه سوا مىكنند .

محلحل

(
mohalhal
) ا . ع . مهتر دلاور و بزرگ و فربه بسيار مروت و يا ستبر سخت .

محل‌دار

(
mahal - d r
) ا . پ . نگهبان و حارس محلهء شهر .

محل ديو

(
mahal - div
) و

محل ديوه

(
mahal - dive
) ا . پ . نام چند جزيره .

محلس

(
mohlas
) ص . ع . سير محلس : سير بىفتور و خلل . و ما هو الا محلس على الدبر يعنى لازم گرفته است آن كار را مانند قرحه‌اى كه بر پشت شتر است .

محلس

(
mohles
) ص . ع . كسى كه با گليم مىپوشاند پشت شتر را . و بارانى كه با قطره‌هاى كوچك مدام و پيوسته ببارد . و نيز محلس : مفلس و كسى كه داراى افلاس باشد ج : محاليس .

محلسة

(
mohlesat
) ص . ع . ارض محلسة : زمينى كه گياه بر روى وى از بسيارى مانند گليم باشد .

محل‌سراى

(
mahal - sar y
) ا . پ . عمارت متعلق بزنان . و عمارت پادشاهى .

محلط

(
mohlet
) ص . ع . تند و تيز در سوگند ياد كردن .

محلف

(
mohlef
) ص . ع . سوگند دهنده . و هر آنچه كسى در وى شك كرده سوگند خورد كه چنين است و يا چنين نيست . و منه كميت محلف يعنى مشتبه اللون كه بعضى آن را كميت گويند و بعضى سرخ . و غلام محلف : كودكى كه در بلوغ وى شك كنند .

محلف

(
mohallef
) ص . ع . سوگند دهنده .

محلفان

(
mohlef ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : نام دو ستاره‌اى كه قبل از سهيل طلوع مىكنند و چون آنها را بنگرند يكى سوگند ياد مىكند كه سهيل همين است و ديگرى سوگند مىخورد كه سهيل نيست و آن دو ستاره يكى را حضار و ديگرى را الوزن نامند ، يق : حضار و الوزن محلفان .

محلفة

(
mohlefat
) ص . ع . ناقة محلفة : ماده شترى كه در فربهى وى شك كنند .

محلق

(
mehlaq
) ا . ع . استره . و گليم درشت . ج : محالق .

محلق

(
mohallaq
) ص . ع . تراشيده شده و سترده شده و مقراض شده .

محلق

(
mohallaq
) ا . ع . خرمائى كه دو ثلث آن پخته شده باشد . و جائى از منى كه در آنجا سر تراشند و جاى سر تراشيدن . و لقب شخصى .

محلق

(
mohalleq
) ص . ع . كسى كه مىتراشد موى سر خود را .

محلق

(
mohalleq
) ا . ع . خنور اندك خالى . و رطب اندك رسيده . و گوسپند لاغر .

محلقة

(
mehlaqat
) ا . ع استره .

محلقة

(
mohallaqat
) ا . ع . واحد محلق يعنى يك دانه خرمائى كه دو ثلث وى رسيده باشد . و نيز شترانى كه به شكل حلقه بر آنها داغ كرده باشند . و نام اسبى .

محلقم

(
mohalqem
) ص . ع . رطب محلقم : رطبى كه از بن وى پختگى شروع شده باشد .

محلقن

(
mohalqen
) ص . ع . خرمائى كه دو ثلث وى پخته شده باشد .

محل گوى

(
mahal - guy
) ص . پ . گويندهء لايق و شايسته .

محلل

(
mohallal
) ا . ع . چيز كم . و آبى كه از آمد شد شتران در وى تيره و كدر شده باشد .

محلل

(
mohallal
) ص . ع . مكان محلل : جائى كه در آن بسيار آمد شد كنند . و نيز محلل مباح و مشروع .

محلل

(
mohallel
) ص . ع . حلال‌كننده و مباح‌كننده .

محلل

(
mohallel
) ا . ع . اسب