تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 3174

مساهمون:

ص٣١٧٤

محصنة

(
mohsanat
) ص . ع . امرأة محصنة : زن شوهر كرده و يا باردار شده . ج : محصنات . قوله تعالى :
وَ الْمُحْصَناتُ مِنَ النِّساءِ
اى و يحرم عليكم المتزوجات .

محصنة

(
mohsanat
) و (
mohsenat
) ص . ع . زن پارسا و عفيفه و باحيا . ج . محصنات . قوله تعالى :
وَ مَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ مِنْكُمْ طَوْلًا أَنْ يَنْكِحَ الْمُحْصَناتِ الْمُؤْمِناتِ
. و قوله :
وَ الْمُحْصَناتُ مِنَ الْمُؤْمِناتِ
. و قوله :
وَ الْمُحْصَناتُ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ مِنْ قَبْلِكُمْ
. و محصنة الفرج : زن پارسا و پاك‌دامن كه حفظ مىكند شرف و عفت خود را .

محصنه

(
mohsene
) ا . پ . مأخوذ از تازى - زن شوهردار كه تبايخ نيز گويند . و زناى محصنه : زنائى كه با زن شوهردار كنند . و نيز محصنه : شوهر كرده ضد باكره .

محصوب

(
mahsub
) ص . ع . گرفتار بيمارى سرخجه شده .

محصود

(
mahsub
) ص . ع . زرع محصود : كشت درو شده .

محصور

(
mahsur
) ا . ع . مرض و بيمارى .

محصور

(
mahsur
) ص . ع . مرد شكم گرفته كه غائط در شكم وى حبس شده باشد . و بعير محصور : شترى كه بر پشت وى حصار بسته باشند .

محصور

(
mahsur
) ص . پ . مأخوذ از تازى - محاصره كرده شده و در بندان شده و احاطه شده و محاط شدهء از ديوار و حصار . و مسدود شده و محدود شده .

محصورى

(
mahsuri
) ا . پ . مأخوذ از تازى - اسيرى و محبوسى و گرفتارى و حبس و زندان .

محصورين

(
mahsurin
) ا . پ . مأخوذ از تازى - مردمان محصور شده و محاصره شده .

محصوص

(
mahsus
) ص . ع . برهنه . و موى سترده شده .

محصوصل

(
mohsavsel
) ا . ع . كسى كه بن شكم وى مانند زن باردار كلان باشد .

محصول

(
mahsul
) ا . ع . حاصل و آنچه از چيزى ثابت و باقى ماند پس از رفتن ما سواى آن .

محصول

(
mahsul
) م . ع . حصل حصولا و محصولا . ر . حصول .

محصول

(
mahsul
) ا . ص . پ . مأخوذ از تازى - حاصل شده و گرد آمده و پيداوار . و درود و حاصل و خرمن و توده و غله و مجموع و آنچه از چيزى حاصل شده و بدست آيد . و نفع و سود . و باج و خراج و منافع هر چيزى .

محصولات

(
mahsul t
) ا . پ . مأخوذ از تازى - غله و بار و حاصل كشتزارها و ميوجات .

محصولدار

(
mahsul - d r
) ا . ص . پ . باردار و ميوه‌دار . و مالدار و توانگر و مثمر . و آنكه مأمور مىشود براى گرفتن خراج هاى غير مستقله .

محصوله

(
mahsule
) ص . پ . مأخوذ از تازى - محصول و حاصل شده .

محصولى

(
mahsuli
) ا - ص . پ . منصوب بمحصول و خراج و هر چيز كه خراج مىدهد و هر زمينى كه خراج مىدهد .

محصون

(
mahsun
) ص . ع . محفوظ و استوار .

محصى

(
mohsi
) ص . ع . محاسب و شمارنده . و دريابنده و داننده . و توانا و قوى .

محصى

(
mahsiyy
) ص . گرفتار سنگ مثانه .

محصئ

(
mohse '
) ص . ع . هر چيز كه سبب تيز دادن مىگردد .

محض

(
mahz
) ا - ص . ع . هر چيز خالصى كه چيز ديگر در آن آميخته نباشد . و شير خالص بىآميغ . ج : محاض . و فلان محض : فلان داراى نسب خالص است . واحد و تثنيه و جمع و مذكر و مؤنث در وى يكسان است . يقال . هو محض و هى محض و هم محض اگرچه مطابقه هم جايز است و در اين صورت در مؤنث محضة و در جمع محاض گويند . و فضة محض : سيم بىآميغ .

محض

(
mahz
) م . ع . محضه محضا ( از باب فتح ) : شير خالص خورانيد او را . و محض الشئ : خالص كرد آن چيز را . و محضه الود : خالص كرد از براى وى دوستى و خيرخواهى و صداقت را .

محض

(
mahz
) ص - م . ف . پ . مأخوذ از تازى - . بىآميغ و خالص و بيغش و صاف و پاك . و صرف و مجرد و فقط و نويم و فقط براى . و محص خاطر شما : نويم خاطر شما و فقط براى خاطر شما . و بمحض ديدن : بنويم ديدن و به مجرد ديدن . و خير محض : خير بيغش و بىآلايش .

محض

(
mahaz
) م . ع . محض محضا ( از باب سمع ) : شير بىآميغ آشاميد .

محض

(
mahez
) ص . ع . شير خالص . و آزمند و حريص شير خالص . و خداوند شير خالص .

محضأ

(
mehza '
) و

محضاء

(
mehz '
) ا . ع . چوب آتش‌كاو .

محضاج

(
mehz j
) ا . ع . آتشكاو .