تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2376

مساهمون:

ص٢٣٧٦
آن را كباب كرده و خورد .

عفاقة

(
aff qat
) ا . ع . است . و كون . و چون كسى ضرطه زند گويند : كذبت عفاقتك .

عفال

(
af le
) ا . ع . دشنام است مر زنان را .

عفان

(
aff n
) ا . ع . ( منصرف و غير منصرف هر دو آيد ) نام پدر عثمان خليفهء سيوم رضى اللّه عنه . و پسر ابو العباص . و نام چند نفر ديگر .

عفان

(
eff n
) ا . ع . عفان الشيئ : وقت آن چيز . و جاء على عفانه : يعنى در وقتش آمد .

عفانش

(
of nec
) ا . ع . انه لعفانش اللحية : او داراى ريش انبوه و ستبر و بسيار موى مىباشد .

عفاوة

(
af vat
) و (
ef vat
) و (
of vat
) ا . ع . كف ديگ . و خوراك سر ديگ از روغن و مانند آن . و اول آبگوشتى كه از ديگ برميدارند . و بهترين آبگوشت .

عفاوة

(
of vat
) ا . ع . باقى ماندهء خوراك در بن ديگ . و طعامى كه كودكان هديه فرستند .

عفاهم

(
of hem
) ا . ع . ماده شتر تواناى چست و تيزرو . و فراخى عيش . و دويدگى سخت .

عفاهن

(
of hen
) ا . ع . ماده شتر زورمند چست و چالاك .

عفاهية

(
of hiyat
) ا . ع . ستبر دفزك .

عفائف

(
af ef
) ع . ج . عفيفة .

عفة

(
affat
) ص . ع . زن پارسا . يق : امراة عفة .

عفة

(
effat
) م . ع . عف عفا و عفة . مر . عف .

عفة

(
offat
) ا . ع . باقى ماندهء شير در پستان . و زن پير و پيره زال . و نوعى از ماهى بىپشيز سپيد رنگ .

عفت

(
aft
) م . ع . عفته عفتا ( از باب ضرب ) : برتافت آن را . و عفت العظم : شكست استخوان را بىآنكه متفرق و جدا سازد . و نيز عفت : دست برتافتن كسى را . و شكسته گفتن سخن از لكنت زبان . و تكلف نمودن در عربيت .

عفت

(
effat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پاكدامنى و پارسائى و پرهيزگارى و پاكى و طهارت و زهد و تقوى . و حيا و شرمسارى . و احتراز و اجتناب از محرمات و از شهوات حرام . و با عفت : پارسا زاهد و پاك‌دامن و با شرم و حيا و پرهيزگار .

عفتان

(
effet n
) ص . ع . رجل عفتان : مرد تواناى فربه . و مرد پرگوشت گرد اندام . و مرد درشت خلقت زورمند .

عفتانى

(
effet niyy
) ا . ع . زورمندى . يق : فيه عفتانى .

عفج

(
afj
) م . ع . عفج عفجا ( از باب ضرب ) : زد . و عفجته بالعصا : زدم او را بعصا . و عفج جاريته : گائيد كنيزك خود را . و عفج القصار الثوب : زد كازر جامه را بمعفاج . و نيز عفج : عمل قوم لوط كردن .

عفج

(
efj
) و (
afaj
) و (
afej
) ا . ع . آن روده‌اى كه طعام از معده در آن داخل مىگردد . ج : اعفاج .

عفج

(
afaj
) م . ع . عفج الرجل عفجا ( از باب سمع ) : بزرگ و فربه شد رودهء آن مرد .

عفجة

(
afejat
) ا . ع . حوض خرد در كنار حوض بزرگ كه چون آب حوض بلند گردد و برآيد از آن آب گيرند و خورند .

عفد

(
afd
) ا . ع . كبوتر . و مرغى شبيه بكبوتر .

عفد

(
afd
) و عفدان (
afd n
) و (
afad n
) م . ع . عفد عفدا و عفدانا و عفدانا ( از باب ضرب ) : هر دو پاى را جمع كرده و فراهم آورده برجست .

عفر

(
afr
) ا . ع . گرد و خاك . و روى خاك . و نام شهرى .

عفر

(
afr
) م . ع . عفره فى التراب عفرا ( از باب نصر ) : در خاك غلطانيد آن را و خاك آلوده كرد آن را . و زير خاك دفن نمود آن را و پنهان كرد . و عفرته : بر زمين زدم آن را .

عفر

(
efr
) ص . ع . رجل عفر : مرد نيك خبيث و پليد كربز . و اسد عفر : شير درشت . و فلان عفر نفر يعنى فلان خوك نر است و يا بچهء خوك است و يا بطور عام گويند .

عفر

(
ofr
) ا . ع . شب هفتم و هشتم و نهم از ماه . و مرد دلير چست و شاطر . و ستبر درشت اندام و توانا . ج : اعفار و عفار . و بازار نارواج و كاسد . و خوك نر : و نام ريگهاى چند در باديه . و لقيت فلانا عن عفر : ديدار كردم به همان را پس از يك ماه و يا پانزده روز .

عفر

(
ofr
) ص . ع . ج . اعفر و عفراء .

عفر

(
afar
) ا . ع . خاك . و روى خاك . ج : اعفار . و اول آبى كه بكشت دهند . و تيرهائى كه آنها را مخاط الشيطان نيز نامند . و سختى و اشكال و دشوارى . يق : كلام لا عفر فيه .

عفر

(
afar
) م . ع . عفر الظبى عفرا ( از باب سمع ) : سپيد مايل بسرخى گرديد آهو و يا سرخ پشت و سپيد شكم گشت .

عفر

(
ofor
) ا . ع . روزگار و هنگام . و ماه .

عفر

(
eferr
) ا . ع . مرد پليد و ناپاك .

عفرا

(
afr
) ا . پ . نام معشوق عروه .

عفرا

(
afr
) ا . ع . پرهاى گردن خروس .

عفراء

(
afr '
) ا و ص . ع . مؤنث اعفر : ماده آهوئى كه بر سپيدى وى سرخى غالب باشد .