تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2373

مساهمون:

ص٢٣٧٣
ج : عطايا . الحديث : لا يحل للرجل يعطى العطية فيرجع فيها الا الوالد فيما اعطى ولده . و نيز عطية : از اعلام است .

عطيد

(
atayyad
) ص . ع . عطود . مر . عطود .

عطيف

(
atif
) ص . ع . امراة عطيف : زن نرمخوى فرمانبر بىكبر و نخوت .

عطيل

(
atil
) ا . ع . خوشهء طلع خرما - من نر .

عطيم

(
atim
) ص . ع . هلاك شده . ج : عطم .

عطين

(
atin
) ص . ع . پوستى كه از جهة دباغت در دباغ گذارند و نرم سازند . و پوست بوى بد گرفته . و رجل عطين : مردى كه اندامش بوى بد دارد .

عطينة

(
atinat
) ص . ع . رجل عطينة : مردى كه اندامش بوى بد داشته باشد .

عطيه

(
atiyye
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دهش و بخشش و عطا .

عظ

(
azz
) م . ع . عظته الحرب عظا ( از باب نصر ) : سختى رسانيد آن را جنگ . وعظ فلانا بالارض : چسپانيد فلان را بر زمين .

عظا

(
az
) م . ع . عظى الجمل عظا ( از باب سمع ) : آماسيد شكم آن شتر از خوردن گياه عنظوان .

عظاء

(
az '
) ع . ج . عظاءة و عظاية .

عظاءة

(
az 'at
) ا . ع . جانورى مانند كربسه . ج : عظاء . و بلغت تميم عظاية گويند . ج : عظايات .

عظارة

(
ez rat
) ا . ع . پرى و امتلاى از شراب .

عظارى

(
az riyy
) ا . ع . ملخهاى نر .

عظاظ

(
ez z
) ا . ع . دشنام آشكارا . و شدت مشقت و سختى در جنگ .

عظاظ

(
ez z
) م . ع . معاظة . مر . معاظة .

عظال

(
ez l
) ا . ع . تكرار قوافى .

عظال

(
ez l
) م . ع . عاظل فى القافية معاظلة و عظالا : تضمين كرد . و نيز عظال و معاظلة : بگشنى در پى ماده بر زبر يكديگر رفتن سگها و ملخها و جز آن .

عظالى

(
oz l
) ا . ع . يوم العظالى : يكى از روزهاى تازيان كه به روى يكديگر سوار مىشوند .

عظام

(
ez m
) ع . ج . عظم . و ج . عظيم . و ج . عظيمة .

عظام

(
ez m
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - استخوانها . و عظام رميم : استخوانهاى پوسيده . و نيز بمعنى كلان و بزرگ . و آقايان عظام : مردمان بزرگ .

عظام

(
oz m
) و (
ozz m
) ص . ع . كلان و بزرگ .

عظامة

(
az mat
) م . ع . عظم عظما و عظامة ( از باب كرم ) : بزرگ و كلان شد .

عظامة

(
ez mat
) ا . ع . بالشچه‌اى كه زنان بر سرين بندند تا كلان نمايد . و ج عظم .

عظامة

(
ozz mat
) ا . ع . بزرگى و بزرگ منشى و گردنكشى و نخوت و ناز . و بالشچه‌اى كه زنان بر سرين بندند تا كلان نمايد .

عظايات

(
az y t
) ع . ج . عظاية .

عظاية

(
az yat
) ا . ع . بلغت تميم : جانورى مانند كربسه . ج : عظايات .

عظائم

(
az 'em
) ا . ع . چيزهاى بزرگ و قوى .

عظب

(
azb
) م . ع . عظب الطائر عظبا ( از باب ضرب ) : بسرعت جنبانيد آن پرنده دمغزه را . و عظب عليه عظبا و عظوبا : لازم گرفت آن را . و شكيب كرد . و عظب على ماله : قيام نمود بر مال خود . و عظب جلده : خشك گرديد پوست آن . و عظبت يده : درشت گرديد دست آن را كار كردن .

عظب

(
azab
) م . ع . عظب عليه عظبا ( از باب سمع ) : لازم گرفت آن را و شكيب كرد بر آن . و عظب فلان : فربه شد فلان .

عظب

(
azeb
) ا . ع . كسى كه در جاى خشك و يا در ريگستان فرود آيد .

عظة

(
ezat
) م . ع . و عظه و عظا و عظة و موعظة ( از باب ضرب ) : پند داد او را بسخنان دل نرم‌كننده و نصيحت نمود او را . قوله تعالى :
إِنَّما أَعِظُكُمْ بِواحِدَةٍ
اى اوصيكم و آمركم .

عظة

(
azzat
) ا . ع . سختى جنگ و شدت آن .

عظر

(
azar
) ا . ع . باردارى و آبستنى . و جنين . و عرق العظر : رگى كه بسبب آن ماده شتر باردار نشود و چون آن را قطع كنند باردار گردد .

عظر

(
azar
) م . ع . عظر الشيئ عظرا ( از باب سمع ) : ناپسند داشت آن چيز را . و عظر السقاء : پر كرد آن مشك را . و عظرت الناقة : باردار شد آن ماده شتر . و نيز باردار نشد .

عظر

(
azer
) ص . ع . ناپسند و مكروه .

عظر

(
ozor
) ع . ج . عظور .

عظرب

(
ezreb
) ا . ع . مار خرد .

عظرة

(
azerat
) ص . ع . مونث عظر يعنى ناپسند . و ناقة عظرة : ماده شترى كه آبستن گردد . و آنكه آبستن نشود .

عظرم

(
ezrem
) ا . ع . فضلهء شير بيشه .

عظعاظ

(
ez ' z
) و عظعظة (
az'azat
) م . ع . عظعظ السهم عظعظة و عظعاظا : لرزيد آن تير و چاوچاوان رفت و پيچيد در