تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2370

مساهمون:

ص٢٣٧٠

عطارد نصاب

(
ot red - nas b
) ص . پ . داراى رتبه و مقام عالى .

عطارى

(
att ri
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شغل و پيشهء دوا فروشى .

عطاس

(
ot s
) ا . ع . عطسه . و صبح .

عطاس

(
ot s
) م . ع . عطس عطسا و عطاسا . مر . عطس .

عطاس

(
att s
) ص . ع . عطسه‌كننده .

عطاش

(
et c
) ع . ج . عطشان . و ج . عطشى .

عطاش

(
ot c
) ا . ع . بيمارى تشنگى كه صاحبش سيراب نشود . و شدت تشنگى .

عطاشى

(
at c
) ع . ج . عطشان .

عطاط

(
at t
) ا . ع . مرد دلاور و تندار . و شير بيشهء كلان .

عطاف

(
et f
) ا . ع . شمشير . و چادر . و ازار . ج : عطف . و نام سگى .

عطاف

(
et f
) م . ع . معاطفة و با هم مهربانى كردن .

عطاف

(
att f
) ا . ع . مصيده . و چوب كج . و تير خمار كه بر تيرها مائل باشد و فائز المرام برآيد . و تير بىفايده و بىنقصان . و تيرى كه خمانيده شود بر مأخذ تيرها و جدا باشد . و نام اسب عمرو بن معديكرب . و نام محدثى .

عطامس

(
at mes
) و عطاميس (
at mis
) ع . ج . عيطموس .

عطان

(
et n
) ا . ع . سرگين و يا نمكى كه بر پوست پاشند تا بدبوى و تباه نگردد .

عطان

(
ott n
) ص . ع . قوم عطان : گروهى كه شتران را بر عطن فرود آورند .

عطاوان

(
at v ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو عطاء .

عطاوة

(
at vat
) ا . ع . بخشندگى و دادگى و دهش و بخشش .

عطايا

(
at y
) ع . ج . عطية .

عطايا

(
at y
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بخشش و انعام . و بخششها و عطيه‌ها .

عطب

(
atb
) ا . ع . نرمى و نازكى .

عطب

(
atb
) م . ع . عطب القطن عطيا و عطوبا ( از باب نصر ) : نرم و نازك گرديد آن پنبه .

عطب

(
otb
) و (
otob
) ا . ع . پنبه .

عطب

(
atab
) م . ع . عطب عطبا ( از باب سمع ) : هلاك گرديد . و عطب البعير : شكسته شد آن شتر و عاجز و مانده گرديد از رفتن . و كذا عطبت الفرس . و عطب عليه : خشم گرفت بر او در نهايت خشم .

عطبة

(
otbat
) ا . ع . لته‌اى كه از آن آتش برگيرند . و پاره‌اى از پنبه . يق : اجد ريح عطبة اى قطنة محترقة .

عطبل

(
otbol
) ا . ع . زن جوان خوب صورت تمام خلقت نيكو اندام پرگوشت دراز گردن . ج : عطابل .

عطبول

(
otbul
) و عطبولة (
otbulat
) ا . ع . عطبل . ج : عطابيل .

عطر

(
atr
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خوشوى . و بوى خوش از هر چيز كه برآيد . و خوشبوئى . و عطر مثلثى : عطرى را نامند كه مركب از مشك و عنبر و ديگر خوشبوها بود و بتازى غاليه گويند .

عطر

(
etr
) ا . ع . بوى خوش . ج : عطور .

عطر

(
atar
) م . ع . عطرت المراة عطرا ( از باب سمع ) : خوشبوى شد آن زن .

عطر

(
ater
) ص . ع . رجل عطر : مرد خوشبوى ماليده .

عطر

(
otor
) ع . ج . عاطر .

عطرات

(
ater t
) ع . ج . عطرة

عطرة

(
aterat
) ص . ع . امراة عطرة : زن خوشبوى ماليده . و ناقة عطرة : ماده شتر برگزيده . ج : عطرات .

عطرة

(
aterat
) ا . ع . آنكه در بازار روائى داشته باشد .

عطرد

(
atarrad
) ص . ع . سفر درشت و دشوار . و هر چيز درشت و دشوار . و سير سريع و شتاب . و راه روشن كه بدون دليل هر جا خواسته باشد شخص بتواند برود . و مرد گزيده . و رسن دراز . و نيزهء تيز . و سال تمام . و ايام دراز . و ذهب يوما عطردا : رفت يك روز درست و تمام .

عطرذان

(
atr - d n
) ا . پ . قوطى كه در آن عطر و خوشبوى ريزند .

عطردة

(
atradat
) م . ع . عطرده لنا ( بصيغة الامر ) اى صيره لنا عندك كالعدة و العتاد يعنى آن را در نزد خود براى ما آماده و حاضر كن .

عطرسا

(
atr - s
) ص . پ . معطر و خوش‌بو . و سنگى كه به روى آن عطر مىسايند .

عطر فروش

(
atr - faruc
) ا . پ . كسى كه خوش‌بو مىفروشد .

عطرم

(
etrem
) ا . ع . فضلهء شير بيشه .

عطرود

(
otrud
) ا . ع . اجعله لنا عطرودا اى صيره لنا عندك كالعدة و العتاد يعنى آن را در نزد خود براى ما حاضر و آماده كن .

عطرى

(
atri
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - معطر و داراى بوى خوش .

عطريات

(
atriyy t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بويهاى خوش . و خوش‌بويها .

عطس

(
ats
) م . ع . عطس عطسا و عطاسا ( از باب نصر و ضرب ) : عطسه داد . و عطس الصبح : دميد صبح . و عطس فلان : بمرد فلان . و عطست به اللجم ( از باب نصر ) : بمرد .

عطسة

(
atsat
) ا . ع . عطسه . و يك دفعه