تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2289

مساهمون:

ص٢٢٨٩
شادمان و شوخ . و سجن عارم : نام زندانى در كوفه .

عارن

(
ren
) ص . ع . دور .

عارن

(
ren
) ا . ع . شير بيشه .

عارنة

(
renat
) ص . ع . ديار عارنة : خانه‌هاى دور .

عارورة

(
rurat
) ا و ص . ع . مرد مشؤم و بد فال . و شتر بىكوهان . و فلان عارورة : فلان نجس و پليد است .

عارى

(
ri
) ص . ع . برهنه . ج : عراة .

عارى

(
ri
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - برهنه . و مبرا . و بىمو . و صاف . و معاف و ساده . و نادان .

عاريات

(
riy t
) ع . ج . عارية .

عارية

(
riyat
) ص . ع . مؤنث عارى . ج : عاريات .

عارية

(
riyat
) و (
riyyat
) ا . ع . هر چيز مستعار و هر چيز عاريتى . ج : عوارى و عوارى .

عاريت

(
riyat
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - هر چيزى كه به كسى بطور وام بدهند و يا از كسى بگيرند درصورتىكه عين آن چيز را به صاحب اولى برگردانند . و حيوة عاريت : زندگى ناپايدار .

عاريت سرا

(
riyat - sar
) ا . پ . عالم فانى كه اين عالم باشد .

عاريتى

(
riy ti
) ا . پ . هر چيز مستعار كه از كسى عاريه گرفته باشند . و گيسوى مصنوعى كه از خود شخص نباشد . و هر چيز زوال‌پذير و فانى و ناپايدار و سپنجى .

عاريه

(
riye
) ص . پ . - عاريت . مر . عاريت .

عاز

(
zz
) ا . ع . كوه دراز .

عازب

(
zeb
) ص . ع . مرد بىزن و بىاهل . ج : عزاب . و غايب و پنهان . و رونده . و نيز عازب : شترى كه شب از چراگاه بر نگردد . ج : عزيب . و شاة عازب : گوسپندان دور در چراگاه .

عازب

(
zeb
) ا . ع . آب و گياه دور دست . يق : القوم اصابوا العازب اى الكلاء البعيد .

عازبة

(
zebat
) ا . ع . زن مرد . و شتر .

عازبة

(
zebat
) ص . ع . زنى كه در هنگام طهر شويش غايب باشد . ج : عوازب . المثل : انما اشتريت الغنم حذار العازبة ، مردى شترى داشت آن را فروخت و در عوض گوسپندى خريد كه غايب نشود همين‌كه غايب شد اين عبارت را گفت و پس از آن مثل گرديد .

عازر

(
zer
) ا . ع . نام مردى كه عيسى او را زنده كرد .

عازف

(
zef
) ص . ع . چغانه زننده . و سرود گوى .

عازم

(
zem
) افا . ع . آهنگ‌كنندهء بر كارى . و كوشش‌كننده . و قصدكننده .

عازم

(
zem
) ص و م ف . پ . - مأخوذ از تازى - كسى كه بجد قصد كارى كند . و عازم شدن : حركت كردن براى مسافرت و جز آن . و حاضر شدن براى هر كارى .

عاس

(
ss
) ص . ع . گزمه و شب گردندهء دور شهر . و پاسبان . ج : عسس و عسيس .

عاسف

(
sef
) ص . ع . ناقة عاسف : ماده شتر طاعون زده . و ماده شترى كه نزديك به مردن رسيده و دم سخت مىزند .

عاسل

(
sel
) ص . ع . انگبين گيرنده . و نيزهء سخت لرزان .

عاسل

(
sel
) ا . ع . گرگ . ج : عسل (
ossal
) و عسلان و عواسل . و مرد صالح . ج : عسل (
osol
) . و مرد ستودهء نيك كردار كه بدان ستايش او را بيارايند و مانند انگبين شيرين گرداند .

عاسلة

(
selat
) ص . ع . خلية عاسلة : كندوى پر از انگبين .

عاسم

(
sem
) ا . ع . رنج و سختى رسانندهء بر عيال . ج : عسم . و مرد طامع . و نام موضعى .

عاسن

(
sen
) ص . ع . مكان عاسن : جاى تنگ .

عاسى

(
si
) ا . ع . خرمابن . و شاخ خرمابن .

عاسى

(
si
) ص . ع . شاخهء درشت و خشك .

عاشب

(
ceb
) ص . ع . بلد عاشب : شهر گياهناك . و بعير عاشب : شتر گياه تر چرنده .

عاشبة

(
cebat
) ص . ع . ارض عاشبة : زمين گياهناك .

عاشر

(
cer
) ا و ص . ع . ده يك گيرنده . و دهم .

عاشرات

(
cer t
) ع . ج . عاشرة .

عاشرة

(
cerat
) ا . ع . آيهء دهم از ده آيهء قرآن مجيد . ج : عواشر و اعشار . و نصيب قمار . و جزور . و پر نوك بال مرغ . ج : اعشار . و كفتار ماده . ج : عاشرات .

عاشق

(
ceq
) ص . ع . عشق آرنده ( مذكر و مؤنث در وى يكسان است ) .

عاشق

(
ceq
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - دوست و دوستدار و دوستدارنده . و بسيار دوست دارنده و دل بسته . و شاهد و نگار . و شهوت پرست . و مفتون و مجذوب حق . ج : عاشقان . و عاشق بيچاره : قسمى از لبلاب و عشقه . و عاشق خشك : عاشق خسيس و رذل و بىصدق . و عاشق سگ جان : دنيا طلب و طالب دنيا . و عاشق شدن : مفتون شدن . و عاشق و معشوق : دوست دارنده