پيشينيان در امر نيكو و آخر آنان . الحديث :
قوله صلى اللّه عليه و آله : انا العاقب اى آخر الانبياء . و هر چيزى كه جانشين باشد چيزى را پس از وى . و شتر مادهاى كه بقيهء گياه خورد و نيز بارى آب خورده در خوابگاه آيد و باز بر آب رود . ج : عواقب .
عاقبة
(
qebat
) ا . ع . پايان هر چيزى و تامل در آخر كار . و فرزند . و ليس له عاقبة : نيست مر او را فرزندى . و قولهم :
عقب فلان مكان ابيه عاقبة يعنى جانشين فلان در جاى پدرش فهو اسم جاء بمعنى المصدر .
عاقبة
(
qebat
) ص . ع . ناقة عاقبة :
ماده شترى كه باقى ماندهء گياه خورد . و ماده شترى كه بارى آب خورد و در خوابگاه رود و باز بر آب آيد . ج : عواقب .
عاقبت
(
qebat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سرانجام و آخر و انتها و خاتمه و انجام . و نتيجه . و پاداش و مزد و مكافات . و حاصل گفتگو . و ما حصل و نتيجهء هر كارى . و عاقبت الامر : ختم كار و سرانجام آن و بالاخره .
عاقبتانديش
(
qebat - andic
) ص .
پ . دورانديش و عاقل .
عاقبتانديشى
(
qebat - andici
) ا . پ . دورانديشى .
عاقبتبين
(
qebat - bin
) ا . پ .
دوربين و كسى كه سرانجام و عاقبت هر كارى را ملاحظه كند .
عاقبتبينى
(
qebat - bini
) ا . پ .
دوربينى و ملاحظهء نتيجه و سرانجام كارها .
عاقد
(
qed
) ا . ع . گرداگرد چاه و حريم آن . و آهوى گردن كج كرده و يا گردن بر سرين نهاده . و ماده شترى كه دم خود را گره كند و آن علامت آبستنى وى باشد .
عاقد
(
qed
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - كسى كه عقد نكاح بندد . و كسى كه گره زند .
عاقر
(
qer
) افا . ع . نحركنندهء شتر . و كسى كه دست و پاى شتر را با شمشير زند .
عاقر
(
qer
) ص . ع . امراة عاقر :
زن نازا و زنى كه ديگر نزايد . قوله تعالى :
وَ امْرَأَتِي عاقِرٌ
. ج : عاقرات و عواقر و عقر . و رجل عاقر : مردى كه وى را فرزند نشود . ج : عقر .
عاقر
(
qer
) ا . ع . ريگ تودهاى كه هيچ نروياند . و ريگ تودهء بلند و بزرگ . و زن بىنظير و عديل . و نام ريگ تودهاى .
عاقرات
(
qer t
) ع . ج . عاقر .
عاقر قرحا
(
qarqarh
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - ريشهء طرخون برى كه به فارسى كژطر خون گويند .
عاق شده
(
q - code
) ص . پ . برمخيده .
عاق عاق
(
q - q
) ا . ع . حكايت آواز زاغ .
عاقف
(
qef
) ص . ع . شاة عاقف :
گوسپند عقاف زده .
عاقل
(
qel
) ص . ع . دانا و خردمند . و ادراككننده . و فهمكننده . ج : عقلاء و عقال . و رجل عاقل : مرد داراى عقل . و كذا امراة عاقل . ج : عواقل . و نيز عاقل : دهندهء ديهء كشته شده . ج : عاقلة . و ج ج : عواقل .
عاقل
(
qel
) ا . ع . آهو . و آهوئى كه بر كوه بلند بالا رود . و عصبهء مرد كه وارث او شوند مانند پدر و جد و بالاتر و پسر پسر و پائينتر . و نام كوهى . و نام چند موضع .
عاقل
(
qel
) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - دانا و خردمند و هوشيار و زيرك و با فراست . و آگاه و واقف . و با احتياط .
و تيز فهم . ج : عاقلان .
عاقلات
(
qel t
) ع . ج . عاقلة .
عاقلان
(
qel n
) پ . ج . عاقل .
عاقلانه
(
qel ne
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - خردمندانه و زيركانه و هوشيارانه و با تدبير و با احتياط .
عاقلة
(
qelat
) ص . ع . زن داراى عقل .
يق : امراة عاقلة . ج : عواقل و عاقلات .
عاقلة
(
qelat
) ا . ع . باصطلاح حكمت :
قوهاى كه بسبب آن انسان درك معانى مجردهء جزئيه مىكند . و عاقلة الرجل : خويشان و نزديكان مرد كشنده كه ديه بر ايشان قسمت كنند . و نيز عاقلة : زن مشاطه .
عاقله
(
qele
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خويشان و نزديكان مرد قاتل كه ديه بر ايشان قسمت كنند . و پيشوا . و مربى .
عاقلى
(
qeli
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دانائى و زيركى و فهم و عقل و هوش و ادراك .
عاقور
(
qur
) ص . ع . سرج عاقور :
زين ريشكنندهء پشت ستور . و حسار عاقور : خر گزنده .
عاقول
(
qul
) ا . ع . معظم دريا . و موج دريا . و رودبار كج . و جوى كج . و ريگ توده . و كار پوشيده و درهم . و زمين بىعلم و نشان . ج : عواقيل . و نام گياهى . و دير عاقول : نام شهرى در نهروان . و شهرى در مغرب . و دهى در موصل .
عاقولى
(
quliyy
) ا . ع . نام قديم كوفه در تورية .
عاقولى
(
quliyy
) ص . ع . منسوب بدير عاقول .
عاكب
(
keb
) ا . ع . جمعيت بسيار و انبوه .
ج : عكوب .
عاكب
(
keb
) ص . ع . مرد ايستاده و متوقف .
و شتران گرد آمدهء بر حوض . ج : عكوب .
عاكف
(
akef
) ص . ع . گوشهنشين . و