تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2872

مساهمون:

ص٢٨٧٢
چاروائى كه زير گلو و زير دهانش آماس كرده باشد .

كيچ

(
kic
) ا و ص . پ . پراكنده و پريشان و كم و اندك . و كوچك . و آهسته . و قسمى از پارچهء ابريشمين . و نام ولايتى در بلوچستان نزديك مكران .

كيچ كيچ

(
kic - kic
) م ف . پ . كوچك كوچك . و اندك اندك و خرد خرد . و آهسته آهسته .

كيچه

(
ki - ce
) ا . پ . كوچه و راه تنگ .

كيح

(
kayh
) م . ع . ما كاح فيه - السيف كيحا ( از باب ضرب ) : كار نكرد در آن شمشير .

كيح

(
kayh
) و (
kih
) ص . ع . اسنان كيح : دندانهاى سخت و ستبر . و كذلك : اسنان كيح .

كيح

(
kih
) ا . ع . كنار كوه . ج : اكياح و كيوح .

كيح

(
kih
) ص . ع . ج . اكيح و كيحا .

كيح

(
kayah
) ا . ع . سختى . و ستبرى و درشتى ( و الفعل من سمع ) .

كيح

(
kayah
) ص . پ . در مبالغه گويند : اسنان كيح اكيح يعنى دندانهاى بسيار سخت و ستبر .

كيحاء

(
kayh '
) ص . پ . مؤنث اكيح يعنى درشت و سخت و ستبر .

كيخ

(
kix
) ا . پ . چركى كه در گوشه‌هاى چشم بهم رسد . و چركى كه بر دست و پا نشيند .

كيخان

(
kix n
) ع . ح . كوخ (
kux
) .

كيخرس

(
kayxors
) ا . پ . يك نوع غله‌اى كه گاورس نيز گويند .

كيخسرو

(
kay - xosrav
) ا . پ . پادشاه بلند مرتبه . و نام پادشاه سيوم از سلسلهء كيان .

كيخسرو آئين

(
kay - xosrav - 'in
) ص . پ . پادشاهى كه بخوى و سرشت كيخسرو باشد .

كيخسروى

(
kay - xosravi
) ا و ص . پ . منسوب بكيخسرو . و نام لحنى از لحنهاى باربد .

كيخم

(
kayxam
) ص . ع . ملك كيخم : پادشاه بزرگ .

كيخور

(
kayxur
) ا . پ . گنج و خزانه .

كيد

(
kayd
) ا . پ . لحيم و آنچه بدان طلا و نقره را پيوند كنند . و نام دختر پادشاه قنوج زن اسكندر مقدونيائى .

كيد

(
kayd
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مكر و حيله . و جنگ و جدال . و حيض زن .

كيد

(
kayd
) ا . ع . مكر و فريب و حيله . و بدسگالى . و خبث . و جنگ . يق : غز افلان فلم يلق كيدا . و هر چيز كه بدان چيزى را معالجه كنند . و كيد الله : مجازات خداى مر مكاران را . و لا كيدا و لا هما يعنى نه حيله مىكنم و نه قصد مىكنم .

كيد

(
kayd
) م . ع . كاده كيدا و مكيدا و مكيدة ( از باب ضرب ) : خدعه كرد او را و مكر كرد با او . و كاد الزند النار : آتش برآورد آتش زنه . و كاد فلان : قى كرد فلان . و كاد الغراب : كوشيد آن زاغ در بانگ كردن . و كاد فلان بنفسه : مرد فلان . و كادت المراة : حايض شد آن زن . و هو يكيده : او را معالجه مىكند . و كاد يفعل كذا : نزديك شد اين كار را بكند ( واوى و يائى ) . مر . كود (
kavd
) .

كيدپا

(
kaydap
) ا . پ . نام زنى كه پادشاه بردع بود و نوشابه نيز گويند و تازيان كيد پا را تازيگانيده و قيدافه گفته‌اند .

كيذبان

(
kayzab n
) و (
kayzob n
) ص . ع . دروغ‌گوى .

كير

(
kir
) و (
kayr
) ا . پ . نره و ذكر . و كير و خايه : آلت رجوليت .

كير

(
kir
) ا . ع . دمهء آهنگرى . ج : اكيارو و كيرة (
keyarat
) و كيران .

كير

(
kayyer
) ص . ع . اسبى كه در دويدن دنب بردارد .

كيران

(
kir n
) ع : ج . كور (
kur
) . و ج . كير (
kir
) .

كيرآور

(
kir - var
) و كير آورد (
kir - vard
) ص . پ . داراى جاى بزرگ و وسعت زياد .

كيربان

(
kir - b n
) ا . پ . كيرمان و كيركاشى .

كيرة

(
keyarat
) ع . ج . كير (
kir
) .

كيرخ

(
kirax
) ا . پ . رحل و دو تختهء ميان پيوسته‌اى كه قرآن و كتاب به روى آن گذارند .

كيردارو

(
kir - d ru
) ا . پ . گياهى كه سرخس نر نيز گويند .

كيركاشى

(
kir - k ci
) و كيرمان (
kir - m n
) ا . پ . چيزى كه به شكل آلت تناسل از چرم و جز آن سازند و در سفر زنان استعمال كنند و مچاچنگ و چرمينه و چير چنگ و مسماچنگ نيز گويند .

كيرو

(
kiru
) ا . پ . حفظ و ياد و نگاهداشت و خاطر نشان . و حصول چيزى كه پيش از اين در ذهن پوشيده و از ياد رفته بود .

كيرى

(
kiri
) ا . پ . نام جائى .

كيريان

(
kiriy n
) ا . پ . فدا و قربان و بدلى كه خود را و يا ديگرى را بدان از بلا رهانند .

كيز

(
kiz
) ا . پ . نمد .

كيزان

(
kiz n
) ع . ج . كوز .

كيس

(
kays
) ا . ع . زيركى و فطانت ضد حماقت . و خرد . و جوانمردى . و طب . و پختگى . ج : اكياس .

كيس

(
kays
) ص . ع . مخفف كيس (
kayyes
) : زيرك و با فطانت . ج : اكياس .