تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2871

مساهمون:

ص٢٨٧١

كياگن

(
kay gen
) ص . پ . خلاف و مخالف . و بىمعنى و نامناسب و بىجا . و درشت و ناهموار و نامسطح .

كيال

(
kayy l
) ص . ع . پيماينده و پيمانه كننده . و لقب مردى گول كه پيوسته خاك مىپيمود .

كيالج

(
kay lej
) و كيالجة (
kay lejat
) ع . ج . كيلجة .

كيالى

(
kayy li
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - مزدكيال و شخص پيمانه كننده .

كيان

(
kay n
) ا . پ . ستاره و كوكب . و نقطهء پرگار كه مركز دايره باشد . و ج . كى يعنى پادشاهان بزرگ . و نام سلسلهء دويم از پادشاهان ايران كه اول آنها كيقباد است و آخرين دارا و اسكندر مقدونيائى سلطنت اين سلسله را منقرض نمود .

كيان

(
kiy n
) ا . پ . ج . كى يعنى چه كسان . و كيانند يعنى چه كسانند .

كيان

(
kiy n
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كونها و موجودات . و كيان ثلاثه باصطلاح حكما : روح و نفس و جسد . و سمع الكيان : نام كتابى مر ايرانيان را .

كيان

(
kiy n
) و (
koy n
) ا . پ . خيمهء گردى كه بيك ستون برپا باشد و آن را گنبدى و قلندرى نيز گويند . و خيمهء كردان و تازيان بيابان نشين .

كيان

(
kiy n
) ا . ع . ج . كون . و الكيان الثلاثة باصطلاح اهل صنعت كيميا : كون روحانى و كون نفسانى و كون جسدانى و گاه از آنها بما . و دهن و ارض تعبير كنند و گاه بزيبق و كبريت و ملح .

كيان

(
kiy n
) م . ع . كان كونا و كيانا . مر . كون (
kavn
) .

كيانا

(
kay n
) ا . پ . هر يك از طبائع چهارگانه يعنى حرارت و برودت و رطوبت و يبوست . و هر يك از عناصر چهارگانه يعنى آب و خاك و پناد و آتش . و اصل و بنا و بنياد هر چيزى . و مر زبان و زميندار .

كيانة

(
kiy nat
) ا . ع . پذرفتارى و كفالت .

كيان‌خره

(
kiy n - xare
) و كيان خوره (
kiy n - xovre
) ا . پ . كياخوره . مر . كياخوره .

كيان‌زاده

(
kay n - z de
) ا . پ . زادهء كيان و پادشاه زاده .

كيانستانيان

(
kay nest niy n
) ا . پ . فرشتگان و ملائكه .

كيانند

(
kiy nand
) پ . كلمهء فعل يعنى چه كسانند .

كيانوش

(
kiy nuc
) ا . پ . يكى از دو برادر فريدون .

كيانه

(
kayane
) ص . پ . منسوب بكيان يعنى پادشاهى .

كيانى

(
kay ni
) ص . پ . منسوب بكيان يعنى پادشاهى . و كمر كيانى : كمربند پادشاهى . و كمربند قيمتى گرانبها .

كيانيات

(
kiy niy t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دوا و مسهل .

كيانيان

(
kay niy n
) ا . پ . نام سلسلهء كيان از پادشاهان ايران .

كيب

(
kib
) ا . پ . پيچ و پيچيدگى . و خميدگى . و مختلط و درهم .

كئب

(
ka'eb
) ص . ع . اندوهگين و بد حال و شكسته دل از اندوه و غم .

كيبر

(
kaybor
) ا . پ . نيزهء كلانى كه بدان شكار مىكنند . و كسى كه داراى عداوت نهانى مىباشد .

كيبو

(
kibu
) ا . پ . مرغى بزرگ كه دينار نيز گويند . و مرغى كوچك و رنگارنگ كه آشيانى آويزان از درخت سازد كه گوئى از ريسمان بافته شده .

كيبوس

(
kaybus
) و (
kibus
) ص . پ . كبوس و كج و ناراست .

كيبيدن

(
kibidan
) ف م . پ . كناره كردن . و بيك‌سو رفتن . و تحاشى كردن . و از جاى گشتن . و از جائى به جائى كشيدن . و گردانيدن .

كيپا

(
kayp
) ا . پ . بلغت زند و پازند : نقره و سيم .

كيپا

(
kip
) ا . پ . گيپا . مر . گيپا .

كيپانيدن

(
kayp nidan
) ف م . پ . افروختن شمع و چراغ .

كيپانيدن

(
kip nidan
) ف ل و پ . مايل شدن و رغبت كردن . و عدالت كردن و داد دادن .

كى پشين

(
kay - pocin
) ا . پ . نام پسر سيوم از چهار پسر كيقباد .

كيپو

(
kipu
) ا . پ . كاهو و خس . و نشكنج . و پروانه و شبپره . و نادان .

كيپه

(
kipe
) ا . پ . شيشهء حجامت . و جائى كه شيشهء حجامت مىچسبانند .

كية

(
kayyat
) ا . ع . جاى داغ .

كيت

(
kit
) ا . پ . كبت و زنبور عسل . و نيز بمعنى چند و چه اندازه و چه قدر و از چه جنس .

كيت

(
kit
) ص . پ . آشفته و سرگشته و حيران .

كيت

(
kayta
) و (
kayte
) ا . ع . چنين . و كيت كيت و يا كيت كيت : چنين و چنان . و كان من الامر كيت و كيت : بود آن كار چنين و چنان .

كيت

(
kayyet
) و (
kayt
) ا . ع . زيرك و هوشيار و با وقوف . ج : اكيات .

كيتو

(
kitu
) ا . پ . پرنده‌اى كه گويند بيشتر اوقات سنگريزه خورد .

كيثر

(
kaysar
) ا . ع . بسيار . و مرد بسيار خير و نيكوئى . و مرد بسيار دهش .

كيثه

(
kise
) ا . پ . جرم وريم و چرك نقره كه بتازى خبث الفضة گويند .

كيج

(
kij
) ا . پ . خر دم بريده . و هر