تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2873

مساهمون:

ص٢٨٧٣

كيس

(
kays
) م . ع . كاس الرجل كيسا و كياسة ( از باب ضرب ) : زيرك و فطن گرديد . و نيز كيس : چيره شدن در كياست . الحديث : انما كستك لاخذ جملك اى غلبتك بالكياسة . و نيز كيس : جماع كردن و گائيدن بخصوص جماع با بردبارى و ملايمت و احتياط و بدون تحريك قوا و ملامست . الحديث : فاذا قدمت فالكيس الكيس امر به جماع او نهى عن المبادرة اليه باستعمال العقل فى استبرائها لئلا يحمله الشبق على غشيانها حائضا .

كيس

(
kis
) ا . ع . كيسه‌اى كه در آن درم و دينار ريزند . ج : اكياس و كيسة (
kiyasat
) و پرده‌اى كه بچه را در زهدان احاطه دارد . و پوست خايه .

كيس

(
kis
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - توبره و خريطه .

كيس

(
kis
) ا . پ . چين و تاه و شكنج .

كيس

(
kayyes
) ص . ع . زيرك و ظريف و باكياست . ج : كيسى (
kays
) .

كيس

(
kayyes
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - زيرك و خردمند و هوشيار و تيزفهم و بافراست و با بصيرت . و هنرمند و عيار و غدار و حيله‌باز و مكار .

كيسان

(
kays n
) ا . ع . سگالش . و غدر و بيوفائى . و لقب مختار بن ابو عبيدهء ثقفى . و ام كيسان : لقب ركبه و زانو . و لقب ضربى كه بپشت‌پاى بر سرين مردم زنند و نيز قدر و اندازه .

كيسانية

(
kays niyyat
) ا . ع . گروهى پيرو كيسان مختار بن ابو عبيدة . و نيز گروهى از ثنويه كه وجود اشيا را از سه اصل دانند يعنى آب و خاك و آتش .

كيسبة

(
kaysabat
) ا . ع . گرگ .

كيسة

(
kiyasat
) ع . ج . كيس (
kis
) .

كيسة

(
kayyesat
) ص . ع . مؤنث كيس (
kayyes
) .

كيست

(
kist
) پ . كلمهء فعل يعنى كى هست و چه كس است .

كيستار

(
kist r
) ا . پ . عذاب و عقوبت و شكنجه . و پيچ و لو لا .

كيستارى

(
kist ri
) ا . پ . مردم سياسى .

كيستاريان

(
kist riy n
) پ . ج . كيستارى .

كيستان

(
kist n
) ا . پ . شكنجهء روغنگرى و معصرهء آب انگورگيرى . و شيرزنه .

كيستو

(
kistu
) ا . پ . حنظل . و كدوى وحشى .

كيسر

(
kisar
) ا . پ . زعفران .

كيسر گونه

(
kaysar - gune
) ا . پ . نام گياهى داروئى كه جعده و كيسو نيز گويند .

كيسك

(
kisak
) ا . پ . كيسهء خرد و كوچك .

كيسم

(
kaysam
) ا . ع . نام پدر گروهى از تازيان كه منقرض شده‌اند .

كيسنه

(
kisane
) ا . پ . رسن و حبل و ريسمانى كه در وقت رشتن بر دوك پيچيده مىشود .

كيسو

(
kaysu
) ا . پ . گياهى داروئى كه جعده و كيسرگونه نيز گويند .

كيسوم

(
kaysum
) ا . ع . علف خشك بسيار .

كيسوم

(
kaysum
) ص . ع . روضة كيسوم : باغ نمناك و شادب و داراى گياه بسيار و برهم نشسته .

كيسه

(
kise
) ا . پ . خريطهء كوچكى كه در آن پول مىريزند و يا در آن نوشتجات و اسناد و كاغذهاى كارى را مىگذارند و عموما از ابريشم و پارچه‌هاى ظريف ديگر آن را مىسازند . و هر خريطه مانندى كه در آن چيزى ريزند خواه بزرگ باشد و يا كوچك و يا پشمين و موئين باشد و يا پنبه‌گين و جز آن . و خريطهء پشمى و يا موئى كه در حمام جهة پاك كردن بدن بر بدن مالند . و نيز جيبى كه در كنار دامنهاى لباس مىدوزند . و خريطه‌اى كه تقريبا داراى دو هزار تومان پول باشد . و يك بار درست اسب . و كيسه بصابون زدن : خرج كردن . و كيسه دوختن و يا بر دوختن : بافراط توقع داشتن . و كيسهء صورت گشادن : مسخ شدن و صورت اصلى خود را رها كردن و صورتى ديگر و بهتر گرفتن .

كيسه‌بر

(
kise - bor
) ا . پ . جيب بر .

كيسه‌دار

(
kise - d r
) ا . پ . بردارندهء كيسه . و قاصد و پيك . و آنكه چيزى را ارزان خرد و نگاهدارد تا در گرانى به قيمت گران بفروشد .

كيسه‌ك

(
kise - ak
) ا . پ . مصغر كيسه : كيسك و كيسهء كوچك .

كيسه‌مال

(
kise - m l
) ا . پ . دلاك و آنكه در حمام كيسه بر بدن مىمالد .

كيسى

(
kis
) ع . ج . كيس (
kayyes
) .

كيسى

(
kis
) ص . ع . مؤنث اكيس يعنى زن دانا و زيرك .

كيش

(
kayc
) ا . پ . نكاح و ازدواج . و كابين و مهر . و ململ و پارچهء پنبه‌گين اعلا . و چرك و ناپاكى .

كيش

(
kic
) ا . پ . دين و مذهب و آئين و ملت . و جعبه و تركش و چيزى كه در آن تير كنند و بر كمر بندند . و پر مرغ ويژه پرى كه بر تير نصب كنند . و نام جانورى كه از پوست آن پوستين سازند . و درخت شمشاد . و نوعى از جامه كه از كتان بافند . و نام جزيرهء هرمز كه در خليج ايران واقع شده . و نيز اين لفظ را در دور كردن مرغان استعمال كنند .