تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2875

مساهمون:

ص٢٨٧٥
اغماض و ملايمت .

كيفه

(
kayfe
) ا . پ . كف دست .

كيفى

(
kayfi
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - مست و مخمور . و هر چيزى كه مستى آورد و نشئه دهد .

كيفية

(
kayfiyyat
) و كيفوفية (
kayfufiyyat
) و كيفوفة (
kayfufat
) ا . ع . حالت و صفت چيزى .

كيفيت

(
kayfiyyat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - صفت و چگونگى . و طريقه . و حكايت و داستان . و بيان و توضيح . و باعث . و بابت . و نسبت . و حالت و تفصيل ماجرا . و كيف و نشئه و خوشى و خوش حالتى بواسطهء شراب و ديگر مشروبات . و كيفيت داشتن : تفصيل داشتن و نشئه و خوش حالتى داشتن . و كيفيت تسخير : چگونگى تسخير و طريقهء تسخير . و كيفيت راسخه : صفت ثابت و پايدار . و كيفيت عارضه : صفت عارض و غير ثابت و ناپايدار .

كيقباد

(
kay - qob d
) ا . پ . پادشاه بزرگ . و نام اولين پادشاه از سلسله كيان .

كيك

(
kayk
) ا . پ . جانوركى كه در روى بدن انسان و ديگر حيوانات زندگى مىكند و خون آنها را مىمكد . و كيك در پاچه افگندن و يا در پازه و يا در شلوار افگندن : اضطراب و بيطاقتى و بيقرارى كردن . و مضطرب ساختن .

كيك

(
kik
) ا . پ . مردم و آدمى . و مردمك چشم .

كيك

(
keyak
) ا . پ . گربه و سنور . و اسب آبى رنگ . و نام ميوه‌اى .

كيكاوس

(
kay - k vus
) ا . پ . عادل و اصيل و نجيب . و نام دويمين پادشاه از سلسلهء كيان .

كيكة

(
kaykat
) و كيكية (
kaykiyyat
) ا . ع . تخم مرغ خانگى . ج : كياكى .

كيكل

(
kaykol
) ا . پ . نام ميوه‌اى .

كيكن

(
kikan
) و (
kiken
) ا . پ . تاريكى ضد روشنائى . و لحيم .

كيكو

(
kiku
) ا . پ . چكاوك . و تالاب و ابگير و كيلو .

كيكير

(
kaykir
) و كيكيز (
kikiz
) و

كيكيش

(
kaykic
) و (
kikic
) ا . پ . تره تيزك .

كيگن

(
kaygan
) ا . پ . كنارهاى ملازه .

كيل

(
kayl
) ا . ع . پيمانه . و اخگر كه از آتش زنه پراكنده شود . و يق : اذا اطلع سهيل ركع كيل او وضع كيل يعنى رفت گرما و آمد سرما .

كيل

(
kayl
) م . ع . كال الطعام كيلا و مكالا و مكيلا ( از باب ضرب ) : پيمود گندم را . و كيل الطعام ( مجهولا ) : پيموده شد گندم . و كذا : كئل الطعام و كول الطعام و كاله طعاما : پيمود براى آن گندم . قوله تعالى :
وَ إِذا كالُوهُمْ أَوْ وَزَنُوهُمْ يُخْسِرُونَ
. و كال له الطعام كذلك . و كال الدارهم : سنجيد درمها را . و كال الزند : آتش نداد آتش زنه . و كال الشيىء بالشيىء : اندازه نمود آن چيز را به آن چيز . و هذا الطعام لا يكيلنى : اين پيمانهء از گندم بس نيست من را .

كيل

(
kayl
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پيمانه . و پيمايش .

كيل

(
kil
) ا و ص . پ . كج و خميده . و پريشان . و آرزومند و صاحب آرزو . و گليم و پلاس پوش .

كيل

(
keyal
) ا . پ . عنب الدب و زعرور .

كيل

(
kayyel
) ا . ع . بهترين چيزى و برگزيده‌ترين چيزى . و خس و خاشاك . و سبوس .

كيلا

(
kay - l
) ع . كلمهء مركب از كى و لاى نفى . مر . كى (
kay
) .

كيلان

(
kayl n
) ا . پ . بوتيمار . و فتق و دبه خايه و خايهء آماسيده . و هر چيز خشك پر باد .

كيلة

(
kaylat
) ا . ع . پيمانه .

كيلة

(
kilat
) ا . ع . پيمايش . و نوع و هيئت پيمايش . المثل : احشفا و سوء كيلة يعنى هم خرماى حشف مىدهى و هم بد پيمانه مىكنى .

كيلجة

(
kaylajat
) ا . ع . مأخوذ از كيلهء فارسى و بمعنى آن . ج : كيالج و كيالجة .

كيلدار

(
kayl - d r
) ا . پ . مراقب صحت كيل و پيمانه .

كيلدار

(
kil - d r
) ص . پ . پوشيدهء از يك پارچه‌اى .

كيلك

(
kiyalak
) ا . پ . زعرور .

كيلكان

(
kilak n
) ا . پ . گياهى سياه رنگ كه در ساحل درياى خزر رويد و نر و ماده باشد و در دفع كرم كدو دانه استعمال كنند . و نيز نوعى از گندنا .

كيلو

(
kilu
) ا . پ . خندق و مغاك . و تالاب و استخر . و آنجاى از كنار رودخانه كه مردمان در آنجا بدن خود را مىشويند و غسل مىكنند .

كيلو

(
kialu
) ا . پ . زعرور .

كيلواس

(
kilv s
) ا . پ . نام شهرى كه تولد شت‌شاكمونى كه پيغمبر هندوان باشد در آنجا شده .

كيلوس

(
kaylus
) ا . پ . - مأخوذ از يويانى - مايعى كه در امعاى دقاق توليد مىشود و منتج از هضم اغذيه مىباشد و اين لفظ در لغت يونانى بمعنى عصير است .

كيلوگرم

(
kilo - geram
) ا . پ . -
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2875 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )