تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2784

مساهمون:

ص٢٧٨٤
از زغال افروخته در ميان آن گذاشته و لحاف و يا جاجيم و مانند آنها بر روى وى انداخته در زمستان و ايام سرما در كنارهاى آن نشينند . و نيز كرسى : بلندى زمين اطاق و ايوان از سطح خانه . و باصطلاح خوش نويسان كرسى خط : برابر و در مقام خود افتادن حروف در نوشتن . و كرسى خاك : زمين و كرهء زمين . و كرسى زر : آفتاب . و روز . و كفل و سرين سيم بدنان . و كرسى شرف : برج حمل . و كرسى شش گوشه : دنيا و روزگار . و كرسى ملك : پايتخت و دار السلطنه . و كرسى قاضى : ستاويز .

كرسى

(
kersiyy
) ا . ع . لغتى است در كرسى (
korsiyy
) .

كرسى خاك

(
korsi - x k
) ا . پ . ماكيانى كه از تخم نهادن باز ايستاده باشد .

كرسىدار

(
korsi - d r
) ص . پ . بر تخت جلوس كرده . و اطاق و يا ايوانى كه سطح آن از سطح خانه و يا حياط بلندتر باشد . و كرسى دار مجلس طور : حضرت موسى .

كرسيدن

(
karsidan
) ف ل و م . پ . فريب دادن . و فروتنى كردن . و كوشيدن و كوشش كردن و سعى كردن و جهد نمودن با همهء توانائى . و بحث كردن و مباحثه و منازعه نمودن . و درهم كشيدن . و چين خوردن . و فراهم آوردن و جمع كردن .

كرسين

(
karsin
) ا . ع . قسمى از ماهى .

كرسىنامه

(
korsi - n me
) ا . پ . نسب نامه و شجرهء خاندان و شجره نامه .

كرسى نشين

(
korsi - nacin
) ص . پ . تخت نشين و مسند نشين .

كرش

(
karc
) ا . پ . چرك و ريم اندام . و سبوسهء در پوست اندام .

كرش

(
karc
) ا . ع . نام شهرى .

كرش

(
karc
) م . ع . بشكنبه در آوردن چيزى ( و الفعل من ضرب ) . و قول الرجل بعد ما كلفته امرا : ان وجدت الى ذاك فاكرش ، گويند مردى گوسپندى كشت و آن را تكه تكه كرد و آن تكه‌ها را در شكنبهء وى داخل نمود تا طبخ كند ، كسى به آن مرد گفت : گلهء گوسپند را نيز در شكنبه داخل كن ، آن مرد گفت : ان وجدت الى ذاك فاكرش يعنى اگر راهى پيدا كنم .

كرش

(
karc
) و (
karac
) ا . پ . فريب و خدعه . و چاپلوسى . و فروتنى و افتادگى .

كرش

(
kerc
) ا . پ . آواز و صدائى كه هنگام خواب از بينى مردم برآيد .

كرش

(
kerc
) و (
karec
) ا . ع . شكنبهء ستور نشخوار كننده . و شكنبهء يربوع و خر - گوش ، مؤنث آيد . ج : كروش . و عيال و فرزندان خرد مرد . يق : هم كرش منثورة يعنى ايشان فرزندان كوچك‌اند . و تزوج فلانة فنشرت له كرشها و بطنها : بزنى گرفت فلان زن را و اولاد بسيارى براى او آورد .

كرش

(
karec
) و (
kerc
) ا . ع . پارهء زمين بلند و پشته . و گياهى خوشگوارترين چراگاه . و گروه مردم . الحديث : الانصار كرشى و عيبتى .

كرش

(
karac
) م . ع . كرش الجلد كرشا ( از باب سمع ) : در ترنجيد پوست . و كرش الرجل : با گروه و جمعيت شد آن مرد سپس تنهائى .

كرش

(
koroc
) ا . پ . ريسمانى كه از موى تافته باشند .

كرشاء

(
karc '
) ص . ع . زن بزرگ شكم . و پاى گوشت ناك هموار اخمص خرد انگشت . و خر مادهء درشت بزرگ تهيگاه بزرگ كفل . و زهدان دورتك .

كرشافة

(
kerc fat
) ا . ع . زمين درشت .

كرشان

(
karc ne
) و (
karec ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : قبيلهء ازد و عبد القيس .

كرشب

(
kercabb
) ا . ع . سالخوردهء بد حال بسيار خوار . و شگرف اندام فربه دراز . و شير بيشه . و زشتخوى . و فربه شكم .

كرشته

(
kerecte
) ا . پ . خس و خاشاك .

كرشف

(
karcaf
) ا . پ . پنبه .

كرشفة

(
karcafat
) و (
kercafat
) ا . ع . زمين درشت و سخت غير مزروع .

كرشمة

(
karcamat
) ا . ع . رخسار و روى .

كرشمه

(
kerecme
) ا . پ . غمزه و عشوه و شكنه و ناز و برزم . و چشمك و اشارهء به چشم . و اشارهء بابرو . و نگاه بگوشهء چشم . و نگاه با چشمهاى نيم باز بطور نوازش و دل‌فريبى . و قبول و رضامندى با نظر عاشقانه و مشفقانه . و نيز امتناع با نگاه كج و گوشهء چشم .

كرشنه

(
kercane
) ا . پ . كرسنه (
karsane
) .

كرشوم

(
korcum
) ا . ع . روى زشت .

كرشونى

(
karcuni
) ا . پ . خط سريانى و زبان تازى كه با خط سريانى نويسند .

كرشه

(
karce
) ا . پ . افتادگى و فروتنى . و فريب و خدعه . و چاپلوسى . و حيله .

كرشه

(
koroce
) ا . پ . ريسمانى كه از موى تافته باشند .

كرشيدن

(
karcidan
) و (
karacidan
) ف ل و م . پ . فروتنى كردن . و فريفتن و فريب دادن . و كسى را بازى دادن . و چاپلوسى كردن .

كرشيدن

(
kercidan
) ف ل . پ . بعنف و كراهت رفتن . و نامراد شدن و ميسر ناشدن كار .

كرشيون

(
karciyyuna
) ا . ع . اهل واسط لقول الحجاج لما بنى الواسط انى اتخذت مدينة فى كرش من الارض بين الجبل و المصرين و سميتها واسطا .