تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2787

مساهمون:

ص٢٧٨٧
گذارند . و كرگس فلك : ستارهء شعرا .

كرگسار

(
karag - s r
) ا . پ . نام جائى . و نام پهلوانى .

كرگسان

(
kargas n
) پ . ج . كرگس . و كرگسان فلك : نسر طاير و نسر واقع كه دو صورت انداز چهل و هشت صورت فلكى .

كرگسى

(
kargasi
) ا . پ . خوى و طبيعت كرگس . و كرگسى كردن : تقليد كرگس كردن و خوى آن را گرفتن .

كرم

(
karm
) ا . پ . سبزه و بوته و درخت كه بر لب جوى آب رويد .

كرم

(
karm
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - درخت انگور . و كرم دشتى : گياهى كه فاشرا گويند و بتازى كرمة البيضاء .

كرم

(
karm
) ا . ع . رز و مو و درخت انگور . و حميل . يق : رايت فى عنقها كرما حسنا من لؤلؤء . و زمين پاكيزه و منقى از سنگ ريزه . و نوعى از زرگرى در گلوبندها . ج : كروم . و بنات كرم : يك نوع زيورى كه در جاهليت مىساختند .

كرم

(
karm
) ا . ع . ج . كرمة (
karmat
) .

كرم

(
kerm
) ا . پ . جانورى دراز كه داراى بدن نرمى مىباشد . و كرم ايوب و يا كرم بادامه : كرم ابريشم . و كرم شبتاب كه كرم شبچراغ و بتازى حباحب نامند جانوركى است مختلف الشكل و الحجم و داراى انواع بسيار و بزرگتر و پر نورتر از همه نوعى است كه در جزاير آنتيل ما بين امر يك شمالى و جنوبى خصوصا در جزيرهء كوبا و ژامائيك يافت مىگردد و مردم آنجا آن را در فانوسى گذاشته بسقف اطاق آويزان مىكنند و در شب مانند چراغ مىتابد و روشن مىكند همهء آن اطاق را و در روشنائى آن خياطى و ديگر كارها را بجا مىآورند و خانمهاى اين جزاير آن را براى زينت شبانه در لباسها و گيسوهاى خود مىگذارند و نيز زنهاى رقاص چند عدد از اين كرمها را بر لباسهاى خود كه از الياف پوست درخت بافته شده نثار مىكنند و چون در بين رقص دور زنند پرتو اين كرمها درهم آميخته گشته چنان به نظر مىآيد كه يك دايره‌اى از شعلهء آتش بر دور آنها دوران مىكند . و كرم گرفتن : كرم پديد آمدن در چيزى .

كرم

(
korm
) ا . پ . غم و اندوه و گرفتگى دل . و زخم و جراحت . و چاه مانندى كه در صحرا كنند و كنارهاى آن را با كاهگل اندود كرده و در آن گندم و ديگر غله‌ها را انبار نموده روى آن را بپوشانند .

كرم

(
korm
) ا . ع . بزرگى و ارجمندى . يق : افعل كذا و كرما لك يعنى مىكنم اين كار را جهة اكرام و بزرگى تو . و يق : نعم حبا و كرما .

كرم

(
karam
) ا . پ . كلم و كرنب .

كرم

(
karam
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جوانمردى و همت و مروت و سخاوت و مردمى ضد لامت .

كرم

(
karam
) ا . ع . جوانمردى و مردمى و عزيزى ضد لؤم .

كرم

(
karam
) ص . ع . رجل كرم : مرد جوانمرد و با مروت ، واحد و جمع و مذكر و مؤنث در وى يكسان است . يقال : هو كرم و هم و هى و هن كرم . و نيز ارض كرم و ارضان كرم و ارضون كرم اى كريمة طيبة صالحة للنبات .

كرم

(
karam
) م . ع . كرم يكرم ( بضم رائهما ) كرما و كرامة و كرمة و مكرما : جوانمرد گرديد . و با عزت و با ثروت شد . و نفيس گرديد . و كرم السحاب : بسيار باران گرديد ابر . و كرم كرما : اى ادام اللّه لك كرما : پايدار كناد خداوند بزرگى تو را . و كرمت ارضه : نيرو داده شد آن زمين و نيكو رويانيد . و كارمته مكارمة فكرمته ( از باب نصر ) : يعنى غالب آمدم او را در كرم .

كرماء

(
koram '
) ع . ج . كريم .

كرمان

(
karm n
) و (
kerm n
) ا . پ . نام مملكتى در جنوب شرقى ايران . و نيز نام شهر گواشير كه كرسى و پايتخت اين مملكت است .

كرمان

(
kerm n
) ا . پ . ج . كرم (
kerm
) .

كرمان

(
kerm n
) ا . پ . قلعه و حصار . و بندر .

كرمان

(
korm n
) ا . ع . ارجمندى و بزرگى . و افعل كذا و كرمانا لك : مىكنم اين كار را جهة اكرام و بزرگى تو .

كرمانشاه

(
kerm n - c h
) ا . پ . نام ايالت و شهرى در مغرب ايران .

كرمانشهان

(
kerm n - cah n
) ا . پ . نام يكى از منازل ما بين كرمان و يزد .

كرمانى

(
kerm ni
) ص . پ . منسوب بكرمان . و مردم كرمان .

كرمانى

(
kerm ni
) ا . پ . قسمى از فولاد كه فولاد دمشقى نيز گويند .

كرمائيل

(
karm 'il
) ا . پ . نام يكى از مطبخيهاى ضحاك .

كرم پيشه

(
karam - pice
) ص . پ . كريم و جوانمرد و سخى .

كرم پيله

(
kerm - pile
) ا . پ . كرم ابريشم .

كرمة

(
karmat
) ا . ع . واحد كرم يعنى يك درخت مو . و سر گرد استخوان ران . ج : كرم (
karm
) و ج ج : كروم .

كرمة

(
kermat
) ص . ع . زن جوانمرد .

كرمة

(
kormat
) ا . ع . بزرگى و ارجمندى . و افعل كذا و كرمة لك او كرمة عين لك : مىكنم اين كار را جهة اكرام تو .