كدام
(
kod m
) ص . پ . بمعنى چه و كه و اين صفت هميشه مقدم بر موصوف مىباشد خواه آن موصوف شخص باشد و يا چيز و آن را در ترديد مقصود بطور استفهام استعمال مىكنند مانند : كدام چيز يعنى چه چيز و كدام كس يعنى چه كس ، و در وقتى كه چندين عدد چيز و يا چند عدد كس موجود باشد و مقصود معلوم نبود بطور استفهام گويند :
كدام يك از اين چيزها و كدام يك از اين كسها . و هر كدام يعنى هر يك .
كدام
(
kod m
) ا . ع . مرد پير سالخورده .
و گياه افتادهء بر زمين كه چون باران بارد ظاهر گردد . و نام موضعى .
كدامة
(
kod mat
) ا . ع . بقيهء هر چيز كه خورده باشند .
كدامى
(
ked mi
) ا . پ . يك نوع سگى سبز تيره رنگ و سبك و ناهموار كه در لب درياها پديد مىآيد و آن را از باب صنعت بر قلعى طرح مىكنند .
كدامى
(
kod mi
) ص . تعيينى عددى . پ .
يعنى چندمى و اين صفت را درصورتىكه چند چيز و يا چند كس موجود باشد و مقصود غير معلوم بود بطور استفهام گويند : كدامى يعنى چندمى و آنكه در چه مرتبه واقع شده .
كدامين
(
kod min
) ص . تعيينى . پ .
چندمين . و كجا و چه جا و چه محل . و در كدامين : در چه جا . و بكدامين :
بچه جا . و بچه كس . و بچه چيز .
كدان
(
ked n
) ا . ع . قطعهء آويزان از ريسمان گره زدهء بر بالاى سر شتر كه چون خواهند شتر را بكشند و به جائى برند آن را گرفته بكشند .
كدانة
(
kad nat
) ا . ع . ناكسى و فرومايگى و حقارت و ذلت . يق : ما ابين الكدانة فيه .
كداية
(
kod yat
) و (
kad yat
) ا . ع .
طعام و شراب گرد آوردهء انبار كرده .
كدب
(
kadb
) و (
kodb
) و (
k dab
) و (
kadeb
) ا . ع . سپيدى كه بر ناخن نو - جوانان پديد آيد .
كدب
(
kadeb
) ص . ع . دم كدب :
خون سپيد گون تنك رقيق ، فى قرائة ابن عباس قوله تعالى : بدم كدب اى ضارب الى البياض كانه دم قد اثر فى قميصه فلحقته اعراضه كالنقش عليه .
كدبا
(
kadb
) ا . پ . بلغت زند : كذب و دروغ .
كدبانو
(
kad - b nu
) ا . پ . زن منكوحه و بى بى و خاتون . و بزرگ خانه .
و زن معتبر و موقر كه سامان خانه را بطور شايسته فراهم كند . و ابزارى آهنين مرحكا كان و منبتكاران را كه بدان حكاكى و منبت كارى مىكنند . و باصطلاح نجوم : جسد و جسم و هيلاج .
كدبانوئى
(
kad - b nu'i
) ا . پ .
فراهم كردگى سامان خانه بطور شايسته و خوش سليقگى .
كدبة
(
kadbat
) و (
kodbat
) و (
kadbat
) و (
kadebat
) ا . ع . يك لكهء سپيد كه بر ناخن نوجوانان پديد آيد .
كدة
(
keddat
) ص . ع . ارض كدة :
زمين درشت .
كدج
(
kadaj
) م . ع . كدج الرجل كدجا ( از باب سمع ) : خورد آن مرد از شراب به قدر كفايت .
كدح
(
kadh
) ا . ع . خراش . ج : كدوح (
koduh
) . و كردار خواه شر باشد و يا خير .
و كوشش و كسب .
كدح
(
kadh
) م . ع . كدح فى العمل كدحا ( از باب فتح ) : كوشش نمود در كردار و كرد كارى براى خود خواه خير بود و يا شر . و كدح وجهه : خراشيد روى خود را و معيوب ساخت و يا تباه كرد روى خود را .
و كدح لعياله : ورزيد و كسب نمود براى عيال خود . و كدح رأسه بالمشط :
شانه كرد موى سر خود را .
كدخدا
(
kad - xod
) ا . پ . خداوند .
و پادشاه . و رئيس و بزرگ ده و محله و خانه .
و رئيس طايفه . و حاكم و عامل . و مرد زن گرفته و عروسى كرده . و شخص موقر و معتبر و كارساز و فهم گزار مردم . و داماد .
و باصطلاح نجوم : روح .
كدخدائى
(
kad - xod 'i
) ا . پ .
دامادى و خانه دارى و عروسى . و رياست طايفه و ده و محله .
كددة
(
kadadat
) و (
kodadat
) ا .
ع . آنچه در بن ديگ ماند از طعام و جز آن .
كدر
(
kadr
) ا . ع . نام موضعى نزديك مدينه .
كدر
(
kadr
) م . ع . كدر الماء كدرا ( از باب نصر ) : ريخت آن آب را .
كدر
(
kadr
) و (
kader
) ص . ع . تيره .
كدر
(
kodr
) ع . ج . اكدر و كدراء .
كدر
(
kadar
) ا . پ . گياهى خوشبوى و دوائى كه كادى نيز گويند .
كدر
(
kadar
) ا . ع . تيرگى هر چه باشد .
كدر
(
kadar
) ا . ع . ج . كدرة (
kadarat
) .
كدر
(
kadar
) م . ع . كدر كدرا ( از باب سمع ) و كدر كدرا و كدورا ( از باب نصر ) و كدر كدورا و كدورة ( از باب كرم ) : تيره شد و زايل