تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2774

مساهمون:

ص٢٧٧٤
شد آن مرد به استخوان . و كدى الفصيل : تباه گرديد معدهء آن شتر بچه از ناگوارد . و كديت اصابعه : كنده شد ناخن انگشتان او از كندن زمين و كدى الجرو : ببيمارى كدى مبتلا شد آن سگ بچه و قى كرد و سرفه نمود .

كدى

(
kadi
) ص . ع . مسك كد : مشك بىبو .

كدى

(
kod
) ع . ج . كدية (
kodyat
) .

كدى

(
kadiyy
) ص . ع . مسك كدى : مشك بىبو .

كديباء

(
kodayb '
) ا . ع . سپيدى كه در ناخن نوجوانان پديد آيد .

كدية

(
kodyat
) ا . ع . سختى روزگار . و زمين درشت تابان سخت . ج : كدى (
kod
) و سنگ و گل و كلوخ سخت ميان و جز آن . و طعام و شراب فراهم آوردهء انبار ساخته . و يق : ضب كدية و ضباء كدى از جهة ميلى كه سوسمار بكندن زمين درشت سخت دارد .

كديد

(
kadid
) ا . ع . نمك نيم كوفته . و آواز نمك وقتى كه در ديگ ريزند . و شكم فراخ زمين . و زمين درشت و كوفته .

كدير

(
kadir
) ص . ع . هر چه تيرگى داشته باشد .

كديراء

(
kodayr '
) ا . ع . شيرى كه خرما در آن بخيسانند و زنان جهة فربهى خورند .

كدى زاد

(
kadi - z d
) ا . پ . خانه‌زاد و انسان و يا حيوانى كه زادهء در خانهء خود شخص باشد . و اولادى كه مادر آن كنيز بود و ابن ام الولد .

كدين

(
kadin
) ا . ع . كمربند .

كدين

(
kodin
) و كدينه (
kodine
) ا . ع . كدنگ .

كديور

(
kadi - var
) ا . پ . كدخداى خانه و صاحب و مالك خانه و سرا . و زمين‌دار . و رئيس طايفه . و رئيس و ريش سپيد ده و قريه . و زارع و برزيگر و دهقان . و باغبان . و وقت و هنگام و روزگار . و عالم .

كديورى

(
kadi - vari
) ا . پ . فلاحت و زراعت . و باغبانى .

كديون

(
kedyavn
) ا . ع . خاك ريزه و سرگين پاره و مانند آن كه به روى دردى روغن زيتون انداخته زره و مانند آن را جلا دهند .

كذ

(
kazz
) م . ع . كذ كذا ( از باب ضرب ) : درشت گرديد .

كذا

(
ka - z
) ع . كلمه‌ايست مركب از ك و ذا يعنى مثل اين و چنين . و هكذا : يعنى همچنين . و كذا و كذا يعنى و همچنين . و چنين و چنين . و بالاخره . و ليلة كذا يعنى امشب و يا آن شب .

كذاب

(
kazz b
) ص . ع . دروغ‌گوى .

كذاب

(
kazz b
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - دروغ‌گوى و مكار و حيله‌باز و غدار .

كذاب

(
kez b
) م . ع . كاذب مكاذبة و كذابا . مر . مكاذبة .

كذاب

(
kez b
) و (
kaz b
) م . ع . كذب كذبا و كذبا و كذابا و كذابا . مر . كذب (
kezb
) و (
kazeb
) .

كذاب

(
kezz b
) م . ع . كذب بالامر تكذيبا و كذابا : نيك انكار كرد آن كار را . و قوله تعالى :
وَ كَذَّبُوا بِآياتِنا كِذَّاباً
. مر . تكذيب .

كذاب

(
kozz b
) و (
koz b
) ا . ع . دروغ .

كذابان

(
kazz b ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه : مسيلمة الحنفى و اسواد العبسى .

كذابة

(
kazz bat
) ص . ع . مرد دروغ‌گوى . و زن دروغ‌گوى .

كذابه

(
kazz be
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - زن دروغ‌گوى .

كذان

(
kazz n
) ا . ع . سنگ نرم مانند كلوخ .

كذانة

(
kazz nat
) ا . ع . واحد كذان .

كذب

(
kezb
) و (
kazeb
) م . ع . كذب كذبا و كذبا و كذبة و كذبة و كذابا و كذابا ( از باب ضرب ) : دروغ گفت و خبر داد بر خلاف عقيدهء خود خواه عقيدهء وى مطابق با واقع باشد و يا نباشد . و كذب عليه : خبر داد از او به چيزى كه در او نبود . و گاه كذب بمعنى وجب (
vajaba
) آيد . الحديث : ثلثة اسفار كذبن عليكم ، قال ابن سكيت : كان كذب هاهنا اغراء عليكم ، بها و هى كلمة نادرة جائت على غير القياس . و نيز گويند : كذب عليك الغسل اى وجب . و قولهم : كذبك العسل اى عليك به يعنى بر تو باد عسل . و كذب الرجل ( مجهولا ) : بدروغ آگاهانيده شد آن مرد . و كذبت الناقة : كاذب شد آن ماده شتر يعنى گشنى كرد و دم برداشت و باردار نگرديد . و ما كذب ان فعل كذا ( از باب ضرب و يا از باب سمع ) يعنى درنگ نكرد و بىدرنگ چنين كرد .

كذب

(
kezb
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دروغ . و آنچه كسى بر خلاف عقيدهء خود گويد .

كذب

(
kozb
) و (
kazb
) و (
kazab
) و (
kazeb
) ا . ع . سپيدى كه بر ناخن نوجوانان پديد آيد .

كذب

(
kazeb
) ا . ع . دروغ .

كذب

(
kozob
) ع . ج . كذوب (
kaz'ub
) .

كذب

(
kozzab
) ع . ج . كاذب .

كذبان

(
kazb n
) ص . ع . مرد دروغ‌گوى .

كذبان

(
kozb n
) ا . ع . دروغ .

كذبانة

(
kazb nat
) ص . ع . زن دروغ‌گوى .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2774 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )