تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2769

مساهمون:

ص٢٧٦٩
آن مانند چشم ملخ است .

كحص

(
kahs
) م . ع . كحص كحصا و كحوصا . مر . كحوص (
kohus
) .

كحط

(
kaht
) ا . ع . خشك‌سال ( لغة فصيحة فى القحط ) .

كحط

(
kaht
) م . ع . كحط القطر و العام كحطا ( از باب فتح ) : باز ايستاد باران و خشك‌سال شد .

كحف

(
kahf
) ا . ع . عضو . ج : كحوف .

كحكح

(
kehkeh
) و (
kohkoh
) ا . ع . گنده پير . و ماده شتر كهنسال فرتوت .

كحل

(
kahl
) ا . ع . آسمان . و چون در آسمان ابر هويدا نشود و سال نيك سخت گردد گويند : صرحت كحل . و نيز كحل : سال سخت و قحط و به اين معنى معرفه است و الف و لام بر آن داخل نمىشود و منصرف و غير منصرف هر دو مىآيد . المثل : باءت عرار بكحل يعنى كشته شد اين به آن ، و عرار و كحل نام دو گاو بود كه بر هم شاخ زده و هر دو مردند و اين مثل را در صورتى گويند كه كشته شود قاتل بمقتول خود .

كحل

(
kahl
) م . ع . كحلت الرجل كحلا ( از باب نصر ) : سرمه كشيدم چشم آن مرد را . و كحل السهار عين فلان : سرمه كشيد بىخوابى چشم فلان را يعنى بيدار ماند و نخوابيد . و كحل العين كحلا ( از باب نصر و فتح ) : سرمه كشيد چشم را . و كحلت السنة كحلا ( از باب فتح ) : سخت شد سال . و كحلت السنون القوم : سال قحط رسيد آن قوم را و ضرر رسانيد . و كحلت الارض بالنبات : سبزى گياه را نمودار كرد آن زمين .

كحل

(
kohl
) ا . ع . مال بسيار . و سنگ سرمه . و سرمه . و هر چه در چشم جهة شفاى آن كشند . ج : اكحال . و نام تره‌اى . ج : اكاحل . و كحل خولان : حضض . و كحل السودان : جشميزج . و كحل فارس : انزروت . و كحل كحيلة : كلمه ايست كه بدان بز را زجر كنند .

كحل

(
kohl
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سرمه . و سنگ سرمه . و كحل فارسى : انزروت .

كحل

(
kahal
) م . ع . كحلت العين كحلا ( از باب سمع ) : سرمه‌گون است آن چشم در سرشت . و نيز كحل : سياهگون شدن روئيد نگاه پلك .

كحل

(
kahel
) ص . ع . چشم سرمه كشيده .

كحلا

(
kohl
) ا . پ . اسمى است عام ميانهء گاو زبان و مرز نجوش و خردل صحرائى . و هوه‌چوه كه ابو خلسا نيز گويند .

كحلاء

(
kahl '
) ص . ع . مؤنث اكحل : زنى كه پلكهاى چشم آن خلقة و بدون سرمه سياه باشد . و زنى كه سياهى چشم آن سخت سياه بوده . و بز سپيد تن سياه چشم . و عين كحلاء : چشم سرمه‌گون .

كحلاء

(
kahl '
) ا . ع . گياهى كه زنبور عسل آن را مىخورد . و گياهى ريگستانى كه گل زيبائى دارد . و گاو زبان . و نام مرغى .

كحلة

(
kahlat
) ا . ع . مهرهء افسون كه بدان چشم زخم را دفع كنند و زنان مردان را بند نمايند . و نيز كحلة - معرفة و غير مصروفة - اسم است آسمان را .

كحلة

(
kohlat
) ا . ع . نام گياهى . ج : اكاحل .

كحل‌دان

(
kohl - d n
) ا . پ . سرمه‌دان .

كحلى

(
kahl
) ع . ج . كحيل (
kahil
) .

كحلى

(
kohli
) ص . پ . منسوب بكحل .

كحلى پرند

(
kohli - parand
) ا . پ . تاريكى شب .

كحلى چرخ

(
kohli - carx
) ا . پ . آسمان اول . و تاريكى آسمان . و سياهى شب .

كحلى روز

(
kohli - ruz
) و كحلى شب (
kohli - cab
) ا . پ . كحلى پرند و تاريكى شب .

كحمة

(
kahmat
) ا . ع . بلغت اهل يمن : چشم .

كحوص

(
kohus
) م . ع . كحص الاثر كحوصا ( از باب فتح ) : محو و ناپديد شد آن نشان . و كحص برجله كحصا : باز كاويد بپاى خود . و زد بپاى خود . و كحصه البلى : محو و ناپديد گردانيد آن را كهنگى . و كحص الظليم فى الارض كحوصا : رفت و گذشت شتر مرغ و غايب گرديد كه ديده نمىشود .

كحوف

(
kohuf
) ع . ج . كحف (
kahf
) .

كحى

(
kahy
) م . ع . كحاه كحيا ( از باب فتح ) : تباه كرد آن را .

كحيل

(
kahil
) ص . ع . عين كحيل : چشم سرمه كشيده . و چشم سرمه گون . ج : كحلى (
kahl
) و كحائل .

كحيل

(
kohayl
) ا . ع . نفت و يا قطران كه بر شتر گرگين مالند .

كحيلا

(
kohayl
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گاو زبان .

كحيلاء

(
kohayl '
) ا . ع . گاو زبان .

كحيلة

(
kahilat
) ص . ع . عين كحيلة : چشم سرمه كشيده . و چشم سرمه گون . ج : كحائل .

كخ

(
kax
) ا . پ . نام شهرى .

كخ

(
kax
) و (
kex
) و (
kox
) ا . پ . شكل و پيكر زشت و مهيبى كه سازند و اطفال