تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2770

مساهمون:

ص٢٧٧٠
را بدان ترسانند و هر چيزى كه مشابه و مانند آن باشد .

كخ

(
kex
) ا . پ . تلخ و بىمزه .

كخ

(
kox
) ا . پ . گياهى كه از درون آب برآيد و از آن حصير سازند . و كرم . و در چيزى كخ افتادن : كرم افتادن در آن چيز و كرم زدن آن .

كخ

(
kex
) و (
kaxx
) و (
kexx
) ا . ع . كلمه‌ايست كه در ترسانيدن اطفال استعمال مىكنند وقتى كه آنها را منع كنند از كردن كارى و يا متنفر سازند از چيزى كثيف و چركين و گويا مأخوذ از فارسى باشد .

كخته

(
koxte
) ا . پ . شعلهء آتش .

كخج

(
koxj
) و كخچ (
koxc
) ا . پ . گياهى كه از آن جاروب سازند و بدان آتش روشن كنند .

كخ ژنده

(
kox - j ? ande
) ا . پ . ديو مقابل پرى . و روان بد .

كخكخ

(
kex - kex
) پ . كلمه‌اى كه در وقت نفرت فرمودن كودك را از چيزى گويند .

كخكخ

(
kex - kex
) ا . پ . آواز و صداى خنده .

كخكخ

(
kox - kox
) ا . پ . آواز سرفه و حرارت و گرمى .

كخ كخ

(
kaxkex
) و (
kexkex
) و (
kaxkexxen
) ا . ع . - مأخوذ از فارسى - كلمه‌اى كه بدان كودك را زجر كنند تا از كارى كه ارادهء آن دارد باز ايستد .

كخكخة

(
kaxkaxat
) م . ع . كخكخ الصبى كخكخة : كخ كخ گفت آن كودك را .

كخم

(
kaxm
) م . ع . كخمه كخما ( از باب فتح ) : راند آن را از جاى وى .

كخيخ

(
kaxix
) م . ع . كخ فى نومه كخيخا ( از باب ضرب ) : خرخر كرد در خواب .

كد

(
kad
) ا . پ . خانه و بيت . و نخست و اول .

كد

(
kad
) ا . پ . بلغت زند و پازند : كس و شخص و كسى .

كد

(
kadd
) ا . ع . شانه كه بدان سر را شانه كنند . و آنچه در آن چيزى كوبند مانند هاون . و شدت و سختى در كار . و رنج و مشقت در خواهانى چيزى . يق : حصل بجدك لا بكدك .

كد

(
kadd
) م . ع . كد فلان كدا ( از باب نصر ) : در رنج و تعب و سختى در كار واقع شد فلان . و كد فى الطلب : الحاح كرد در طلب و خواهانى آن چيز . و كد زيد : اشاره بانگشت كرد زيد . و كد راسه : شانه كرد سر خود را . و كد فلانا : خواهش كرد از فلان كوشش در كار را و كده : در مشقت و زحمت انداخت او را . و كدا الشيى بيده : كشيد آن چيز را و كند بدست خود خواه جامد باشد آن چيز و يا روان . و كد الارض كدا فكدت هى : كوفت زمين را بپاى خود پس كوبيده شد .

كد

(
kadd
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جد و جهد و كوشش . و رنج و مشقت و محنت در طلب چيزى . و كاوش و جستجو و تفحص .

كدأ

(
kad '
) م . ع . كدا النبت كدأ و كدوء ( از باب فتح و سمع ) : سرما خورد آن گياه و پژمريد و بر زمين نشست و يا بىآب ماند و ناگواليد . و كدا البرد الزرع ( از باب فتح ) : بر زمين نشاند سرما كشت را .

كدأ

(
kada '
) م . ع . كدىء الغراب كدأ ( از باب سمع ) : بانگ كردن گرفت آن زاغ كه گويا قى مىكند در آواز كردن . و كدىء البقل : كوتاه و ناگواليده ماند آن سبزه و تباه گرديد .

كداء

(
kad '
) ا . ع . نام عرفات . و نام كوهى در بالاى مكه كه آن حضرت صلى اللّه عليه و آله در روز فتح مكه از آنجا وارد شد .

كداء

(
ked '
) م . ع . كدى كداء ( از باب ضرب ) : بازداشت و منع كرد . و بريد .

كداة

(
kad t
) ا . ع . طعام و شراب فراهم آوردهء انبار ساخته .

كداد

(
kod ? d
) ا . ع . صليان درو كرده و درودن آن . و نام فحلى كه خران را بوى منسوب كنند .

كدادة

(
kod dat
) ا . ع . دردى روغن . و آنچه در بن ديگ ماند از طعام و جز آن . و نام موضعى .

كداديس

(
kad dis
) ع . ج . كداس (
kodd s
) .

كدارة

(
kad rat
) م . ع . كدر كدارة و كدورة و كدرا . مر . كدر (
kadar
) .

كدارة

(
kod rat
) ا . ع . آنچه در بن ديگ باقى ماند از طعام و جز آن . و دردى روغن .

كدارى

(
kod riyy
) ا . ع . ابر تنك .

كداس

(
ked s
) م . ع . كدس كدسا و كداسا . مر . كدس (
kads
) .

كداس

(
kod s
) ا . ع . برف كوفتهء فراهم آورده . و عطسهء ستور .

كداس

(
kodd s
) ا . ع . خرمن . و غلهء درو كردهء فراهم آورده . ج : كداديس .

كداسة

(
kod sat
) ا . ع . هر چيز كه جمع كنند و فراهم آرند و بعض آن را بر بعضى گذارند .

كداش

(
kadd c
) ا . ع . بخيل كم خير . و سختى كننده . و پژمرده گرداننده .

كداع

(
ked '
) ا . ع . از اعلام است . و نام جد معشر بن مالك بن عوف كه در روز طف در ركاب سيد الشهداء عليه السلام شهيد شد .