يعارض الشجر و الشوك بغيه : شتر صاحب داغ عراض كه با درخت و خار با دهن خود معارضه مىكند . و نيز عراض : كرانه . و آهنى كه سپل شتر را بوى داغ كنند تا از اثر آن شناخته شود . و عراض الحديث : معظم و معتبر حديث .
و جاءت المراة بولد عن عراض و معارضة : فرزند حرام آورد آن زن . و ضرب الفحل الناقة عراضا : عرضه كرد گشن بر ماده شتر تا معلوم شود كه آزمند آنست و يا نيست .
عراض
(
er z
) ص . ع . بعير عراض :
شترى كه با دهن خود با درخت و خار معارضه كند . و نيز عراض . ج : عريض و عريضة .
عراض
(
er z
) م . ع . عارض معارضة و عراضا . مر . معارضة .
عراض
(
or z
) ا . ع . پهناور . و ارمغان و آنچه براى اهل و عيال فرستند . و آنچه را كه خواربارآور پيش كند و در اول بنماياند تا در خريدن خواربار وى رغبت كند .
عراضة
(
ar zat
) م . ع . عرض عرضا و عراضة ( از باب كرم ) : پهن گرديد .
عراضة
(
or zat
) ا . ع . راه آورد از طعام و جز آن . و خوار بار . و قولهم : عرضونا من عراضتكم : خورانيدند بما از راه آورد شما .
عراضة
(
or zat
) ص . ع . پهناور و عريض .
يق : قوس عراضة .
عراعر
(
ar er
) ا . ع . كرانههاى كوهان شتر . و ج . عراعر .
عراعر
(
or er
) ا . ع . بزرگ قدر و شريف . ج : عراعر . و مهتر . و شتر فربه .
و نام موضعى كه از آنجا نمك آرند .
عراف
(
arr f
) ا . ع . كاهن . و فالگوى .
و پزشك و طبيب . و از اعلام است .
عرافة
(
ar fat
) م . ع . عرف عرافة ( از باب كرم و ضرب ) : عريف گرديد .
مر . عريف .
عرافة
(
er fat
) م . ع . عرف عرافة ( از باب نصر ) : عريفى كرد . و عرف فلان علينا سنين : عريفى كرد فلان بر ما چند سال .
عرافج
(
ar fej
) ا . ع . ريگستانهائى كه راه نداشته باشند .
عرافيص
(
ar fis
) ع . ج . عرفاص .
عراق
(
er q
) ا . ع . كرانهء آب . و كرانهء دريا بدرازا . ج : اعرق . و درون پر مرغ . و درز دو تا دوخته در زير توشه دان و مشك .
و پوست پارهاى كه بر ملتقاى دو چرم در پائين توشه دان دوزند . و دوالى كه بدان درزهاى مشك را فرا گيرند . و كرانهء كوه و حد آن .
و باقى ماندهء شور گياه . و جاى درختناك . و گرداگرد ناخن . و اطراف گوش . و پيرامون سراى . و كرانهء نهر . و آنچه در شكم در بالاى ناف بر پهناى شكم باشد . و درز محيط سفره .
ج : اعرقة و عروق ( در همهء معانى ) . و مأخوذ از فارسى : نام بلادى از عبادان تا موصل بدرازا و از قادسيه تا حلوان بپهنا و به اين معنى مذكر و مؤنث هر دو مىآيد .
عراق
(
er q
) ع . ج . عرق .
عراق
(
er q
) ا . پ . ولايتى در مركز ايران و حاكم نشين آن شهر سلطان آباد .
و نام نوائى از موسيقى . و عراق عجم :
شامل چندين ولايت مىگردد مانند كرمانشاهان و همدان و بروجرد و اصفهان و ملاير و عراق و گلپايگان و جز آن . و عراق عرب :
شامل بلادى مىشود از عبادان تا موصل و از قادسيه تا حلوان را .
عراق
(
er q
) و (
or q
) ع . ج . عرق .
عراق
(
or q
) ا . ع . استخوان با گوشت .
و آب صاف . و باران بسيار . و عراق الغيث : گياهى كه پس از باران رويد .
عراقان
(
er q ne
) ا . ع . بصيغهء تثنيه كوفه و بصره .
عراقة
(
or qat
) ا . ع . آب صاف . و باران بسيار .
عراقى
(
ar qi
) ع . ج . عرقوة . و ذات العراقى : بلا و سختى .
عراقى
(
er qi
) ص . پ . منسوب بولايت عراق .
عراقى
(
er qiyy
) ص . ع . منسوب بعراق .
عراقيب
(
ar qib
) ا . ع . بينيهاى كوه .
و راههاى تنگ و دشوار گذار در پشت كوه .
و نام دهى . و ج . عرقوب . و عراقيب الامور : كارهاى سترگ و دشوار . و كارهاى درهم و مشتبه . و طيرا العراقيب : نام مرغى كه اخيل نيز گويند .
عراقية
(
er qiyyat
) ص . ع . ابل عراقية : شترانى كه گياه باقى مانده را خورند .
عراقيل
(
ar qil
) ا . ع . سختيها و دشواريها .
و كارهاى سخت و دشوار .
عراقين
(
er qayn
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عراق عجم و عراق عرب .
عراك
(
ar k
) م . ع . عرك عركا و عراكا و عروكا . مر . عرك .
عراك
(
er k
) ا . ع . اورد ابله العراك : بيك بار همهء شتران را بر آب آورد .
و نيز عراك : از اعلام است .
عراك
(
er k
) م . ع . كارزار كردن .
معاركة : مثله .
عراكة
(
or kat
) ا . ع . شيرى كه قبل از فيقة نخستين دوشند . مر . فيقة .
عرام
(
or m
) ا . ع . استخوان گوشت از آن باز كرده . و درخت پوست رفته . و درخت خائيده . و آنچه برافتد و ساقط گردد از پوست و برگ عوسج . و شوخى . و بدخوئى . و