تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2327

مساهمون:

ص٢٣٢٧

عذم

(
azem
) ص . ع . فرس عذم : اسبى كه دندان مىگيرد و مىگزد .

عذم

(
ozom
) ع . ج . عذام .

عذمذم

(
azamzam
) ا . ع . پيمايش وكيل تخمينى . و مرگ بسيار .

عذمهر

(
azamhar
) ص . ع . بلد عذمهر : شهر گشاده و وسيع .

عذو

(
azv
) م . ع . عذا البلد عذوا ( از باب نصر ) : خوش هوا گرديد آن شهر .

عذوات

(
azav t
) ع . ج . عذية .

عذوب

(
azub
) ص . ع . كسى كه از شدت تشنگى نخورد . ج : عذب .

عذوب

(
azub
) ا . ع . آنكه ما بين آن و آسمان چيزى حايل نباشد . و ايستادهء از ستور و جز آن كه چيزى نخورد .

عذوبة

(
ozubat
) م . ع . عذب الماء عذوبة ( از باب كرم ) : گوارا گرديد خوردن آن آب . و كذلك الطعام .

عذوبت

(
ozubat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خوشمزگى و شيرينى آب .

عذور

(
azavvar
) ا . ع . خر فراخ شكم . و مرد بدخوى فحاش بد نفس سخت‌دل . و پادشاه سخت و درشت .

عذوط

(
ezvat
) ا . ع . كسى كه وقت جماع حدث كند و يا قبل از دخول انزال نمايد . ج : عذاوط .

عذوف

(
azuf
) ا و ص . ع . علف . يق : باتت الدابة على غير عذوف . و نيز نيك خورنده و ذائقه گيرنده .

عذوفر

(
azavfar
) ا . ع . شتر بزرگ شگرف استوار جثه .

عذوق

(
ozuq
) ع . ج . عذق .

عذووط

(
ezvavt
) ا . ع . كسى كه وقت جماع حدث كند و يا قبل از دخول انزال نمايد . ج : عذاويط .

عذوية

(
azaviyyat
) ص . ع . ابل عذوية : شتران باشندهء در چراگاه شيرين گياه كه شورگياه نداشته باشد .

عذى

(
azy
) و (
ezy
) ا . ع . هر گياه . و خرمابن . و كشتى كه از آب باران آب خورد و كشت ديمى . ج : اعذاء .

عذى

(
az
) م . ع . عذى النبات و غيره عذى ( از باب سمع ) : از آب باران آب خورد آن گياه و جز آن ( واوية يائية ) .

عذى

(
ezy
) ا . ع . هر شهرى كه شور گياه نداشته باشد . و نام موضعى .

عذى

(
azi
) و (
aziyy
) ص . ع . كشت و گياه از آب باران آب خورده .

عذية

(
aziyat
) ا . ع . زمين خوش خاك . و زمين دور از آب . ج : عذوات . و خاشاك . يق : درت بماء ما فيه عذية اى قذى .

عذية

(
aziyat
) و (
aziyyat
) ص . ع . مؤنث عذى و عذى .

عذير

(
azir
) ا . ع . مهمانى بنا . و مهمانى ختنه . و مهمانى كه پس از هر امر تازه‌اى بطريق شادمانى ترتيب دهند و خويشان و اقربا را بر آن خوانند . و مرد عذر خواه و بهانه آرنده . و حالى كه عارض مىشود شخص را تا بر آن معذور دارند . ج : عذر . و يارى ده و نصرت ده . و من عذيرى من فلان : كيست عذر خواه من از فلان و كيست يارى ده من . و عذيرك من فلان ( بالنصب ) : بيار كسى كه تو را معذور دارد و او را ملامت كنى .

عذيرة

(
azirat
) ا . ع . نشان خستگى . و مهمانى ختنه و جز آن .

عذيطة

(
azyatat
) م . ع . عذيط عذيطة : حدث كرد هنگام جماع .

عذيق

(
ozayq
) ا . ع . مصغر عذق : خرمابن كوچك باردار .

عذيمة

(
azimat
) ا . ع . نكوهش . و گزيدگى . و خائيدگى . ج : عذائم . و و خرمابنى كه بار آن آهسته نداشته باشد .

عذيوط

(
ezyavt
) و (
ozyut
) ا . ع . مردى كه وقت جماع حدث كند و يا قبل از دخول انزال نمايد . ج : عذاويط و عذائيط و عذيوطون و عذيوطون .

عذيوطة

(
ezyavtat
) ص . ع . امراة عذيوطة : زنى كه در وقت جماع حدث كند .

عذيوطون

(
ezyavtuna
) و (
ozyutuna
) ع . ج . عذيوط و عذيوط .

عر

(
arr
) ا . ع . گر و جرب و بيمارى كه از آن پشم شتر و گوسفند برافتد . و كودكى كه زود از شير بازداشته‌شده يا عام است .

عر

(
arr
) م . ع . عره عرا ( از باب نصر ) : نيازمند نمود آن را . و عر الحاجة بفلان : داد حاجت فلان را بىخواست او . و عره عرا و عرة : رسانيد او را مكروهى . و نيز عر : از بيخ بركندن موى . و كود افگندن بر زمين . و حاجت‌مند شدن . و عرت الابل عرا و عرورا ( از باب ضرب و نصر ) : گرگين شدند شتران . و عره : اندوهگين كرد او را . و عره بشر : ببدى انداخت او را و آلود به آن . و عرعرة . مر . عرة .

عر

(
err
) ا . ع . بانگ اسب كه پست از شيهه باشد .

عر

(
orr
) ص . ع . ج . اعر و عراء .

عر

(
orr
) گرى و جرب . و قرحه‌اى در گردن شتر و در گردن بچه شتر . و يا قرحه‌اى در دست و پاى شتران كه از آن آب زرد رنگى مىتراود و شترانى را كه سالم‌اند و مبتلا بدان نشده داغ مىكنند تا از عروض آن محفوظ مانند . و بيمارى كه از آن پشم شتر