و داغ در جاى افسار . و نام قبيلهاى در يمن .
و ابو عذرة : مرد دوشيزگى ربا .
عذرة
(
azerat
) ا . ع . پليدى و غايط .
و پيرامون سراى . و جائى كه در آن فضول انسانى و كثافات دفع مىگردد . و خرابه و ويرانه . و مزبله . و جاى نشست قوم و مجلس مردم . و درگاه . ج : عذرات . و چيز ردى و بيكاره كه از گندم برآيد .
عذر خواه
(
ozr - x h
) ص . پ . معذرت خواه و پوزش خواه و كسى كه پوزش و معذرت مىطلبد .
عذر خواهانه
(
ozr - x h ne
) م ف .
پ . معذرت خواهانه و بطور معذرت و پوزش .
عذر خواهى
(
ozr - x hi
) ا . پ . معذرت و پوزش . و عذر خواهى نمودن : پوزش خواستن و معذرت طلبيدن و درخواست عفو و گذشت كردن .
عذر ساز
(
ozr - s z
) و عذر سنج (
ozr - sanj
) ص . پ . كسى كه معذرت مىخواهد .
عذر نيوش
(
ozr - niyue
) و عذر نيوشا (
ozr - niyuc
) و عذر نيوشان
(
ozr - niyuc n
) ص . پ كسى كه گوش مىدهد و قبول مىكند معذرت را .
عذره
(
ozere
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كثافت و پليدى .
عذرهناك
(
azere - n k
) ص . پ . پر از كثافت و پليدى و چركينى .
عذرى
(
ozr
) م . ع . عذر عذرا و عذرا و عذرى . مر . عذر و عذر .
عذط
(
azt
) ا . ع . حدث در وقت جماع
عذط
(
azat
) م . ع . عذط عذطا ( از باب سمع ) : حدث كرد در وقت جماع .
عذف
(
azf
) م . ع . عذفه عذفا ( از باب ضرب ) : خورد آن را .
عذف
(
azf
) ا . ع . ما ذقت عذفا :
چيزى نچشيدم .
عذفوط
(
ozfut
) ا . ع . كرمكى سپيد نازك كه بدان انگشتان دختران مليح را تشبيه كنند .
عذق
(
azq
) ا . ع . خرما بن بابار . ج : اعذق .
و عذاق . و نوعى از خرمابن در مدينهء طيبه .
عذق
(
azq
) م . ع . عذقت النخلة عذقا ( از باب ضرب ) : بريدم شاخههاى آن خرما بن را . و عذق الفحل عن الابل :
دور كرد گشن را از شتران و فراهم آورد و فرا گرفت آنها را . و عذق فلانا بقبيح او بشر : دشنام داد فلان را و تهمت كرد او را .
و عذق فلانا الى كذا : نسبت نمود فلان را به آن . و عذق البعير : ريخ زد آن شتر . و عذق الاذخر : بار آورد درخت اذخر . و عذق الشاة عذقا ( از باب نصر ) :
بست بر آن گوسپند پشمى بر خلاف رنگ آن از جهة نشان .
عذق
(
ezq
) ا . ع . خوشهء خرما . و خوشهء انگور . و خوشهء انگورى كه دانههاى آن را خورده باشند . ج : اعذاق و عذوق . و هر شاخى كه بر آن شاخههاى ريزه باشد . و ارجمندى و عزت .
عذق
(
azeq
) ص . ع . مرد زيرك هوشيار چرب زبان . و طيب عذق : خوشبوى تيز و تند .
عذق
(
ezaq
) و (
azaq
) ا . ع . خبراء العذق او العذق : نام موضعى كه درخت كنار و آب بسيار دارد .
عذقانة
(
azq nat
) ا . ع . زن زبان دراز و سليطه .
عذقة
(
azqat
) و (
ezqat
) ا . ع . پشم خلاف رنگ گوسپند كه جهة علامت و نشان بر آن بندند . و هر چيزى كه علامت و نشان باشد .
عذل
(
azl
) م . ع . عذله عذلا ( از باب ضرب و نصر ) : نكوهش نمود او را و ملامت كرد . و عذلته فاعتذل : ملامت كردم او را پس برگشت و رجعت نمود .
عذل
(
azal
) ا . ع . ملامت و نكوهش و سرزنش . المثل : سبق السيف العذل .
عذل
(
ozol
) ص . ع . ايام عذل :
روزهاى نيك گرم .
عذل
(
ozzol
) ع . ج . عاذل و عاذلة .
عذلاج
(
ezl j
) ص . ع . عيش عذلاج : زندگانى خوش .
عذلة
(
azalat
) ع . ج . عاذل .
عذلة
(
ozalat
) ص . ع . بسيار نكوهنده .
عذلجة
(
azlajat
) م . ع . عذلج السقاء عذلجة : پر كرد مشك را . و عذلج ولده :
نيكو نمود خورش و غذاى فرزند خود را .
عذلط
(
ozalet
) ص . ع . لبن عذلط :
شير دفزك و ستبر .
عذلوج
(
ozluj
) ا . ع . بچهاى كه بخورش نيكو پرورش يافته باشد .
عذلوق
(
ozluq
) ا . ع . كودك سبك روح چست و تيز .
عذم
(
azm
) م . ع . عذم الفرس عذما ( از باب ضرب ) : گزيد آن اسب . و به سختى خورد آن اسب . و عذم فلانا :
ملامت كرد و نكوهش نمود فلان را . و عذمه عن نفسه : دور كرد آن را از خود .
عذم
(
azm
) ا . ع . ملامت و شماتت .
و گرفتن به زبان .
عذم
(
azam
) ا . ع . گياهى . و نام رود بارى در يمن .
عذم
(
azam
) م . ع . هى تعذم زوجها عذما ( از باب سمع ) : دشنام داد آن زن شوى خود را هنگامى كه خواست از دبر با وى وطى كند .