تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2328

مساهمون:

ص٢٣٢٨
برافتد . و نيز عر : كودك و غلام . و پيخال مرغ . و نام كوه عدن .

عر

(
orr
) م . ع . عرت الابل عرا ( از باب ضرب و نصر ) : گشن‌ناك گرديدند شتران . و كذا عرت ( مجهولا ) .

عرا

(
ar
) ا . ع . دكمهء مقابل مادگى .

عرا

(
er
) ا . پ . آن خانهء از شطرنج كه ما بين رخ و شاه باشد .

عراء

(
ar
) ا . ع . جاى فراخ و وسيع كه از چيزى پوشيده نباشد . و گشادگى بىحجاب . ج : اعراء و اعرية . قوله تعالى :
فَنَبَذْناهُ بِالْعَراءِ وَ هُوَ سَقِيمٌ
. و جاى خالى . و روى زمين .

عراء

(
er
) م . ع . عارى معاراة و عراء . مر . معاراة .

عراء

(
arr
) ا . ع . دختر دوشيزه .

عراء

(
arr
) ص . ع . مؤنث اعر يعنى شتر مادهء خرد كوهان و يا بىكوهان . و ماده شتر خارش‌ناك . ج : عر .

عراب

(
ar b
) ا . ع . بار درختى كه از پوست آن درخت ريسمان سازند .

عراب

(
er b
) ص . ع . اسبان و يا شتران تازى گرامى نژاد .

عراب

(
arr b
) ا . ع . سازندهء غلاف پستان گوسپند .

عرابات

(
ar b t
) ع . ج . عرابة .

عرابة

(
ar bat
) ا . ع . غلاف پستان گوسپند . ج : عرابات .

عرابچى

(
ar ba - ci
) ا . پ . آنكه عرابه را مىبرد .

عرابض

(
or bez
) ا . ع . درشت و استوار .

عرابه

(
ar be
) ا . پ . گردون دوچرخهء اسبى و جز آن .

عراة

(
ar t
) ا . ع . كرانه و ناحيه . و درگاه . و ساحت سراى .

عراة

(
or t
) ع . ج . عارى .

عرات

(
arr t
) ص . ع . نيزهء سخت .

عراج

(
or ? aj
) ا . ع . ( معرفة ممنوعة ) كفتار و جعلوها بمنزلة القبيلة .

عراجلة

(
ar jelat
) ا . ع . ج . عرجلة . يق : جاءوا عراجلة : آمدند درحالىكه پياده بودند .

عراجين

(
ar jin
) ع . ج . عرجون .

عراد

(
ar d
) ا . ع . نام گياهى . و هر گياه ستبر خشك .

عرادة

(
ar dat
) ا . ع . حال و حالت . يقال : هو فى عرادة خير : او در حالت يقال : هو فى عرادة خير : او در حالت خير و خوبى است . و نيز ملخ ماده . و نام مردى . و نام چندين اسب .

عرادة

(
arr dat
) ا . ع . آلتى خردتر از منجنيق كه در جنگ به كار برند . و نام دهى .

عراده

(
arr dat
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - گردون . و گردون دوچرخه . و گردون باركشى . و چرخ گردون و غرده .

عراديس

(
ar dis
) ا . ع . مفاصل . و هر محل اجتماع دو استخوان از مردم و جز آن .

عرار

(
ar r
) ا . ع . هر چيز كه در ازاى چيزى كشته شود و هلاك گردد . و انتقام و قصاص . و قتل كشنده . و زن كه همواره پسر زايد . و بچه‌اى كه زود شير ترك كند . و گياهى خوشبوى و دشتى شبيه ببابونه . و سختى . و بلندى . و مهترى . و اصل چيزى . و زشتى خوى . و نام رودبارى .

عرار

(
ar re
) ا . ع . نام ماده گاوى كه با ماده گاو ديگر موسوم بكحل با هم شاخ زدند و هر دو مردند . و منه المثل : باءت عرار بكحل : بازگشت عرار بكحل يعنى هر دو مردند و اين مثل را دربارهء دو حريف برابر و هم مثل گويند و يا در وقتى گويند كه قاتل كشته شود .

عرار

(
er r
) ا . ع . سختى جرب . و نام مردى .

عرار

(
er r
) م . ع . عار الظليم معارة و عرارا : بانگ كرد شترمرغ . و عاررت : درنگ نمودم .

عرار

(
er r
) و (
or r
) م . ع . عر الظليم عرارا و عرارا ( از باب ضرب ) : بانگ كرد شترمرغ .

عرارة

(
ar rat
) ا . ع . بدخوئى . و سختى . و بدبختى . و مهترى . و اصل . يقال : هو فى عرارة خير . و نام اسبى . و دخترى كه زود ترك شير كند . و نيز واحد عرار يعنى يك گياه خوشبوى دشتى مانند بابونه .

عراز

(
er z
) م . ع . معارزة و همديگر را ستيهيدن . و دور دور يك جانب بودن . و خلاف كردن . و با هم خشم گرفتن . و گرفته و ترنجيده گرديدن .

عراز

(
orr z
) ص . ع . غيبت كنندگان مردم .

عرازم

(
ar zem
) و (
er zem
) ا . ع . شير بيشه .

عرازيل

(
ar zil
) ا . ع . ج . عرزال .

عرازيل

(
ar zil
) ص . ع . قوم عرازيل : گروه متفق و هم مشرب در دزدى .

عراس

(
er s
) ا . ع . ريسمانى كه بدان گردن شتر را بر بازوى وى بندند .

عراس

(
arra s
) ا . ع . شتر بچه فروش .

عراص

(
er s
) ع . ج . عرصة .

عراص

(
arr s
) ا . ع . ابر با رعد و برق . و ابر بسيار برق و پراكنده و مضطرب . و نيزهء لرزان . و شمشير لرزان .

عراصم

(
or sem
) ا . ع . شير بيشه .

عراصيف

(
ar sif
) ع . ج . عرصوف . و ج . عرصاف .

عراض

(
er z
) ا . ع . داغ و يا خطى پهناور در ران شتر . و داغى بر پهناى سرين ستور . و بعير ذو عراض