تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2331

مساهمون:

ص٢٣٣١
خالص . و معدة عربة : معدهء فاسد شده .

عربج

(
orboj
) ا . ع . سگ ستبر فربه .

عربد

(
erbed
) ا . ع . مار . و زمين درشت .

عربد

(
erbadd
) و (
erbedd
) ا . ع . درشت از هر چيزى . و خوى و عادت . و مار نر . و مارى كه مىدمد و نمىگزد . و مار خبيث سرخ رنگ . و قولهم : ركبت عربدى : يعنى گذشتم و به چيزى ميل نكردم .

عربدة

(
arbadat
) ا . ع . بدخوئى و جنگجوئى .

عربده

(
arbede
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ستيزه‌جوئى و معركه جوئى و جماش . و نبرد و پيكار و منازعه و مجادله . و هنگامه و غوغا و شورش .

عربده جوى

(
arbede - juy
) و (
arbede - jovy
) ص . پ . ستيزه‌جوى و هنگامه جوى . و شعبده‌باز و حقه‌باز . و چاپلوس و فريب‌دهنده .

عربده‌كار

(
arbede - k r
) ص . پ . كسى كه بدوستان و هم پيالگان خود ستيزه كند و معربد .

عربرب

(
arabrab
) ا . ع . سماق .

عربربية

(
arabrabiyyat
) ص . ع . قدر عربربية : ديگى كه در آن سماق انداخته باشند .

عربس

(
erbes
) ا . ع . پشتهء بلند هموار از زمين سهل و نرم جهة فرود آمدن آخر شب .

عربستان

(
arabest n
) ا . پ . مملكت وسيعى در مغرب آسياى جنوبى و داراى 000 ، 000 ، 5 نفر جمعيت و مساحت سطح آن 000 ، 000 ، 2 كيلو مطر مربع و عاصمهء اين مملكت شهر مكهء معظمه و در وسط اين مملكت صحراى وسيعى است هموار و برابر كه پوشيده شده است از شنهاى ماسه‌اى نرم و مواج و هواى آن در نهايت شدت گرم ولى كرانه‌هاى آن حاصل خيز كه قهوه و پنبه و كندر و صمغ و مر و صبر و نىشكر و عود و اشجار بارور در آنجا عمل مىآيد و اسب تازى منسوب به اين مملكت است . و نيز عربستان : مملكت اهواز .

عربسيس

(
arbasis
) ا . ع . پشتهء بلند هموار از زمين نرم جهة فرود آمدن آخر شب .

عربض

(
erbaz
) و (
erabz
) ا . ع . درشت و استوار و تواناى از مردم و از شتر و از شير .

عربض

(
erabz
) ا . ع . پهن از هر چيزى .

عربنة

(
arbanat
) م . ع . عربنه عربنة : ربون و بيعانه داد او را .

عربون

(
orbun
) و (
arabun
) ا . ع . ربون و بيعانه .

عربون

(
arabun
) ا . ع . القى عربونه : ريخ زد .

عربه

(
arabe
) ا . پ . عرابه و گردون دوچرخه .

عربى

(
arabi
) ص . پ . منسوب بعرب .

عربى

(
arabiyy
) ا و ص . ع . منسوب بعرب . و عرب عربى : تازى فصيح . و نيز عربى : جو سپيد و خوشهء آن . ج : عربيات . الحديث : لا تنقشوا فى خواتيمكم عربيا يعنى درنگينهاى خود نقش لفظ محمد رسول - اللّه كنده نكنيد كانه قال نبيا عربيا يعنى نفسه النفيسة صلى اللّه عليه و آله .

عربيات

(
arabiyy t
) ع . ج . عربى .

عربيات

(
arabiyy t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كتابهاى ادب و جز آن كه به زبان تازى نوشته شده باشد .

عربية

(
arabiyyat
) ص . ع . مؤنث عربى .

عربيد

(
erbid
) ص . ع . رجل عربيد : مرد ستمگار جليس خود وقت مستى . و مرد معربد و عربده‌كننده .

عرة

(
arrat
) ا . ع . سختى حرب و كارزار . و خوىزشت . و دخترى كه زود او را از شير باز دارند .

عرة

(
arrat
) م . ع . عر عرا و عرة . مر . عر .

عرة

(
orrat
) ا و ص . ع . پشك و سرگين گوسپند . و پليدى پرندگان و شترمرغ . و پليدى مردم . و پيه كوهان . و گياهى كه سبب عيب و زشتى قوم باشد . و دختر خردسال .

عرة

(
orrat
) ص . ع . فلان عرة : فلان بسيار پليد است .

عرة

(
orrat
) م . ع . عرعرة ( از باب نصر ) : سرگين انداخت .

عرت

(
art
) م . ع . عرت الرمح عرتا ( از باب نصر و ضرب و سمع ) : سخت گرديد نيزه و جنبيد و لرزيد و درخشيد . عرت البرق كذلك . و عرت انفه : ماليد بينى او را .

عرتبة

(
artabat
) ا . ع . بينى ، و نوك بينى . و گولب بالاتين . و جانب تيزى بينى .

عرتمة

(
artamat
) ا . ع . بينى . و نوك بينى . و ما بين بينى و لب . و گولب بالائين . و فعله على عرتمته اى على رغم انفه .

عرتن

(
artan
) و (
arton
) و (
arten
) و (
aratan
) و (
araton
) ا . ع . گياهى كه بدان پوست پيرايند .

عرتنة

(
artanat
) ا . ع . پيراستن پوست با گياه عرتن .

عرتون

(
aratun
) ا . ع . عرتن و گياهى كه بدان پوست پيرايند .

عرث

(
ars
) م . ع . بركندن . و ماليدن . و بركنده شدن ( و الفعل من نصر ) .

عرثمة

(
arsamat
) ا . ع . نوك بينى .

عرج

(
arj
) ا . ع . شهرى در يمن . و وادى در حجاز داراى نخلستان بسيار . و منزلى در راه مكه . و موضعى .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 2331 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )